Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ustalenie praw pracownika do „trzynastki”

Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Z początkiem 2011 r. ustalamy uprawnienia pracowników do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Jedna z pracownic korzystała w zeszłym roku z kilku zwolnień lekarskich oraz z urlopu macierzyńskiego. W 2010 r. przepracowała łącznie 6 miesięcy. Czy pracownica ta ma prawo do „trzynastki”? Jeżeli tak, to czy „trzynastka” powinna być proporcjonalnie obniżona o okresy nieświadczenia przez nią pracy

Pracownica ma prawo do trzynastki w pełnej wysokości – czyli za 12 miesięcy. Przy obliczaniu wysokości nagrody nie będzie jednak uwzględnione wynagrodzenie z tytułu choroby pracownicy, jak również zasiłek pobierany przez nią podczas urlopu macierzyńskiego.

Podstawowym warunkiem uprawniającym pracownika do dodatkowego wynagrodzenia rocznego jest przepracowanie u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego (art. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej). Jednocześnie spełnienie tego warunku uprawnia pracownika do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości.

Jak jednak należy rozumieć pojęcie „przepracowanie”? Istnieją dwie interpretacje. Zdaniem Sądu Najwyższego, prawo do dodatkowego świadczenia zależy od czasu faktycznej i efektywnej pracy (uchwała SN z 25 lipca 2003 r., sygn. akt III PZP 7/03). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że katalog przerw w świadczeniu pracy w czasie trwania stosunku pracy, które w zakresie nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego równoważą okresy przepracowane, jest zamknięty. Dopuszczalną przerwą objęte są tylko urlopy wychowawcze, dla poratowania zdrowia lub urlop dla celów naukowych, artystycznych lub zawodowych (udzielany nauczycielowi albo nauczycielowi akademickiemu), które powodują, że pracownik mimo nieprzepracowania 6-miesięcznego okresu w danym roku, nabywa prawo do „trzynastki” za ten rok.

Zgodnie z drugą interpretacją – podzielaną m.in. przez Ministerstwo Pracy – do okresów pracy uwzględnianych przy ustalaniu prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego należy zaliczyć cały okres pozostawania w stosunku pracy – niezależnie od tego, czy praca była rzeczywiście świadczona.

Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, która interpretacja jest właściwa. Łatwo jednak zauważyć, że druga z nich jest korzystniejsza dla pracownika i dodatkowo popierana przez resort pracy.

Przyjmując zatem stanowisko, że prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego nabywa pracownik, który przez cały rok przebywał w zatrudnieniu, należy wskazać, jakie okresy nieobecności w pracy – uregulowane przepisami ustawy z 25 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) – nie pozbawiają go prawa do trzynastki.

Czytaj także: Dodatek stażowy w trzynastce wliczany w całości>>

Wśród okresów nieświadczenia pracy, zaliczanych do stażu pracy pracownika, wyróżniamy:

dni wolne z tytułu opieki nad dzieckiem – pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni; pracownik za czas takiego zwolnienia zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 188 k.p.),

okresy pobierania zasiłków dla bezrobotnych – wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych,

przywrócenie do pracy – pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie, wlicza się do jego ogólnego okresu zatrudnienia (art. 51 k.p.),

sprawowanie funkcji związkowych – pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy przysługuje (na wniosek organizacji związkowej) prawo do urlopu bezpłatnego,

choroba pracownika – wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek (art. 92 k.p.),

urlop macierzyński – zasiłek (art. 184 k.p.),

urlop wychowawczy (art. 1865 k.p.).

W sytuacji opisanej w pytaniu pracownica pozostawała w zatrudnieniu przez cały 2010 r. Czas jej usprawiedliwionej nieobecności w pracy stanowiły okresy, które są zaliczane do ogólnego stażu pracy pracownika – będą zatem zaliczane również do tzw. przepracowanego roku kalendarzowego uprawniającego pracownicę do trzynastki w pełnej wysokości. Co więcej, nie ma podstaw prawnych, aby z powodu okresów choroby czy urlopu macierzyńskiego przyznać jej nagrodę, np. w wysokości ustalonej proporcjonalnie do faktycznie przepracowanych 6 miesięcy.

Roczne wynagrodzenie dodatkowe stanowi 8,5% sumy wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie. Przy określaniu podstawy wymiaru „trzynastki” uwzględnia się te elementy wynagrodzenia, które służą do obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Czytaj także: Trzynastki dla pracowników samorządowych>>

Przy ustalaniu wysokości dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie uwzględnia się m.in.:

● wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

● wynagrodzenia za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

W związku z tym, mimo że pracownica nabyła prawo do trzynastki w pełnej wysokości, podstawa wynagrodzenia służąca do obliczenia jej faktycznej wysokości nie będzie uwzględniać świadczeń za okresy choroby i urlopu macierzyńskiego. Wynagrodzenie za czas choroby zostało bowiem wymienione w katalogu wynagrodzeń, których nie bierzemy pod uwagę przy naliczaniu „trzynastki”. Natomiast zasiłek pobierany podczas urlopu macierzyńskiego nie stanowi składnika wynagrodzenia, a jedynie świadczenie wypłacane przez ZUS. Tym samym nie zostanie wliczone do podstawy wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego pracownika.

PODSTAWY PRAWNE

• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 224, poz. 1459)

• Ustawa 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. Nr 160, poz. 1080; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241)

• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 174, poz. 1353)

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Tylko teraz
Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty, to inwestycja – odpowiedź MF na interpelację poselską
    Stanowisko MF: „wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty (w rozumieniu prawa bilansowego) nie są inwestycją.”
    W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania na dziecko w żłobku?
    PYTANIE: W związku z otrzymaną informacją z ZUS obniżymy opłatę stałą za pobyt dzieci w żłobku, które otrzymały dofinansowanie. Środki za maj ZUS przeleje do dnia 20 czerwca na rachunek gminy, a gmina je nam przekaże. Po dokonaniu rozliczenia w księgach rachunkowych powinniśmy oddać środki do gminy jako dochody budżetowe W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania: na dziecko czy na ZUS? Rozliczenie ma być z ZUS-em czy z gminą?
    Szkolenia online: Akademia budżetowa
    Zapraszamy na szkolenia online z cyklu "Akademia budżetowa", na których przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r. Szkolenia odbędą się w miesiącach wrzesień-grudzień 2022 r. Zapisz się już dziś!
    Grupa VAT w samorządzie terytorialnym - korzyści i zagrożenia
    Przepisy unijne umożliwiają państwom członkowskim wprowadzenie pewnych fakultatywnych regulacji prawnych, odnoszących się do definiowania podatników. W Polsce do tej pory w zasadzie ustawodawca z tego nie korzystał. Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie (pod warunkiem konsultacji z Komitetem ds. Podatku od Wartości Dodanej) w poszczególnych państwach członkowskich tzw. grup podatkowych.
    Czy gmina może umorzyć opłaty za odbiór śmieci mieszkańcom pomagającym uchodźcom?
    W gminach stosujących metodę naliczania opłaty śmieciowej od liczby osób zamieszkujących nieruchomość pojawia się następujący problem. Udzielenie zakwaterowania uchodźcom zwiększa wartość opłat za zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Czy gmina może umorzyć osobom pomagającym uciekinierom te opłaty?
    Czy gmina może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki zamieszkałe przez uchodźców?
    Odpowiedzi na to pytanie udzieliła RIO w Kielcach (znak WI.54.19.2022)
    MF: Jak wykazać w Rb-27S wpłaty na przełomie dwóch miesięcy albo lat?
    Oprócz dochodów wykonanych na podstawie ewidencji analitycznej do rachunku bieżącego należy też doliczyć „środki w drodze” – tłumaczy MF odpowiadając na wątpliwości dotyczące wykazywania w sprawozdaniach dochodów zaksięgowanych na przełomie miesięcy lub roku.
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela można pokryć z doskonalenia nauczycieli
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela do Brukseli, który jest realizacją wygranej nagrody głównej w konkursie "Cześć Europo", można pokryć z doskonalenia nauczycieli z § 442?
    Ewidencja księgowa środków pochodzących z dotacji
    Jak prawidłowo zaksięgować wpływ środków z dotacji (np. na aktualizację stałego rejestru wyborców, na zwrot akcyzy), jeżeli jest jedno konto bankowe dla urzędu i organu?
    „Aktywna tablica”: 70 mln zł dla szkół. [Wnioski do 15 i 31 maja 2022 r.]
    Szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz placówki kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami mogą wnioskować o dofinansowanie na zakup pomocy dydaktycznych w ramach programu „Aktywna tablica”.
    MF: Jak gminy powinny rozliczać środki z Funduszu Pomocy na zadania oświatowe
    Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki przygotowało wyjaśnienia dotyczące środków z Funduszu Pomocy dla jednostek samorządu terytorialnego na dodatkowe zadania oświatowe.
    Deficyt w 2022 r. zwiększony z 1,8% na 4,3%. Jak sfinansować ten dług?
    Soboń: deficyt sektora wyniesie 4,3 proc. PKB.
    Ewidencja obciążenia pracownika za prywatne rozmowy telefoniczne
    Jak ująć notę księgową wystawioną pracownikowi za prywatne rozmowy telefoniczne?
    Kiedy można pozbawić nauczyciela dodatku za prowadzenie zajęć w warunkach trudnych lub uciążliwych
    Nie można pozbawić nauczyciela dodatku za warunki pracy, gdy w zdalny lub inny przyjęty sposób zrealizował zajęcia w warunkach trudnych lub uciążliwych. Prawo do tego świadczenia potwierdza Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie.
    Jaka stawka ryczałtu dla usługi opieki nad osobami starszymi
    Jaką stawką ryczałtu objęta jest usługa opieki nad osobami starszymi, bez zakwaterowania, świadczona przez jednoosobową działalność PKWIu 88.10.12, świadczona w domach?
    Jaka klasyfikacja budżetowa wydatków na podpis elektroniczny
    Jednostka sektora finansów publicznych prowadzi pełną księgowość. W zeszłym roku odnowiła pracownikowi podpis kwalifikowany (faktura została wystawiona na firmę) za okres od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. kwota faktury rozliczana jest w czasie poprzez konto „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Pracownik rozwiązał umowę o pracę z końcem stycznia 2022 r. Czy kwotę faktury za okres od lutego do kwietnia 2022 r. można zaksięgować w koszty rodzajowe, czy jednak należy tą kwotę przeksięgować na pozostałe koszty operacyjne?
    Czy przysługuje ekwiwalent za udział w działaniach ratowniczych dla kierowcy-konserwatora OSP
    Czy za udział w działaniach ratowniczych, strażakom ratownikom OSP zatrudnionym jako kierowca-konserwator samochodu strażackiego w urzędzie gminy na umowie o pracę lub umowie zlecenia należy wypłacić ekwiwalent pieniężny niezależnie od wynagrodzenia?
    Kiedy wójt nie musi ujawniać wysokości nagród pracowników urzędu?
    Instytucje samorządowe wciąż otrzymują wnioski o ujawnienie informacji publicznej o wysokości nagród wypłaconych poszczególnym pracownikom samorządowym.
    RIO: gmina może zwolnić z podatku nieruchomości zajmowane przez uchodźców
    Czy rada miejska może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki lub ich części, zajęte na zakwaterowanie ludności uchodźczej z terenu objętego konfliktem zbrojnym, która znalazła się na terytorium Rzeczpospolitej od 24 lutego 2022 roku?
    MF: dochody JST z PIT w I kw. wyższe o 573 mln zł
    Dochody samorządów z PIT po I kwartale 2022 roku, w wyniku wprowadzenia gwarantowanego mechanizmu równych miesięcznych rat, były o około 573 mln zł większe niż gdyby obowiązywał system poprzedni – poinformowało Ministerstwo Finansów.
    Nadodrzański Oddział Straży Granicznej prowadzi nabór
    Nadodrzański Oddział Straży Granicznej prowadzi ciągły nabór do służby w Straży Granicznej. W 2022 r. przyjął 20 nowych funkcjonariuszy, a na kolejnych chętnych czeka jeszcze w tym roku 50 etatów – poinformowała rzeczniczka Nadodrzańskiego Oddziału SG Joanna Konieczniak.
    Narzucenie pracownikom zaległych urlopów wypoczynkowych
    Urlopy wypoczynkowe powinny być co do zasady wykorzystywane w roku, w którym przysługują. Tak się jednak nie zawsze dzieje z wielu powodów - przerwania urlopu, przesunięcia terminu wypoczynku, czy po prostu niewnioskowania o cały urlopu - i część pracowników pozostaje z końcem roku z większą lub mniejszą częścią niewykorzystanego wypoczynku. Powstaje tzw. urlop zaległy, którego udzielenie rządzi się swoimi prawami - termin urlopu nie musi być uzgadniany z pracownikiem, zaś wypoczynek z poprzedniego roku powinien zostać udzielony co do zasady do końca września.
    Dofinansowanie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych a VAT
    Gminy i powiaty, w celu przeciwdziałania skutkom społeczno-gospodarczym pandemii, mogły i dalej mogą ubiegać się o dofinansowanie projektów inwestycyjnych ze środków Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (dalej: RFIL). Ze środków RFIL mogą zostać dofinansowane w szczególności inwestycje dotyczące budowy lub przebudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, dróg, chodników, obiektów sportowych, świetlic, bibliotek itp.
    Odsetki od nieterminowych wpłat za posiłki w przedszkolu
    Kiedy i w jakiej wysokości powinno naliczać się odsetki od nieterminowych wpłat za pobyt w przedszkolu oraz za żywienie?
    Zmiana zarządcy drogi a zwrot opłaty za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym
    Zarządca drogi pobiera opłatę roczną za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym. Opłata uiszczana jest za dany rok z góry w terminie do 15 stycznia.