Pracodawcy wciąż nie chcą wypłacać nagród jubileuszowych sprzed 1 stycznia 2026 r. i źle stosują obowiązujące przepisy

• Staż pracy od 1 stycznia 2026 r.
• Kodeks pracy a przepisy szczególne
• Pracodawcy wciąż nie chcą wypłacać nagród jubileuszowych

Staż pracy od 1 stycznia 2026 r.

Minęły już dwa miesiące stosowania przez pracodawców budżetowych nowych regulacji dotyczących obliczania pracowniczego stażu pracy. W tym czasie wielu pracowników zdążyło już uzyskać z ZUS zaświadczenia dokumentujące dodatkowe okresy aktywności zawodowej, które zgodnie z nowymi przepisami wpływają na ich uprawnienia pracownicze i przedłożyć je pracodawcom. Powstało też kilka niespodziewanych problemów praktycznych dotyczących na przykład dokumentowania tych okresów przy pomocy innych wiarygodnych dokumentów i wypłaty nagród jubileuszowych, do których uprawnia okres zatrudnienia osiągnięty przed 1 stycznia 2026 r. O co dokładnie chodzi?

Jak przewidział ustawodawca w regulacjach przejściowych, uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia nowych okresów do okresu zatrudnienia przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia:
- 1 stycznia 2026 r. w przypadku pracowników sfery budżetowej,
- 1 maja 2026 r. w przypadku pracowników z sektora prywatnego.

Z przepisu tego można by więc wywnioskować, że jeśli po udokumentowaniu nowego okresu aktywności zawodowej pracownik osiągnąłby staż uprawniający go do nagrody jubileuszowej danego stopnia przed 1 stycznia 2026 r., to pracodawca nie ma obowiązku jej wypłacenia, bo przecież ustawodawca zastrzegł, że „nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia 2026 r.”. Dlaczego więc resort pracy zaleca pracodawcom inne postępowanie?

Kodeks pracy a przepisy szczególne

Wśród odpowiedzi na pytania zamieszczonych w przygotowanym poradniku znalazło się m.in. takie pytanie:

Jestem pracownikiem samorządowym i mam staż pracy 16 lat. W przeszłości prowadziłam działalność gospodarczą, z której opłacałam pełne składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez 5 lat. Gdyby zsumować powyższe okresy, to na dzień 01.01.2026 r. miałabym staż pracy wynoszący dokładnie 21 lat. Czy w tej sytuacji pracodawca powinien wypłacić mi nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy w styczniu 2026 r.?

W odpowiedzi wskazano: Nagroda jubileuszowa nie jest uregulowana przez Kodeks pracy, przysługuje pracownikom w zależności od zasad określonych dla danej kategorii pracowników. Pracownicy samorządowi mają prawo do nagrody jubileuszowej na warunkach określonych przepisami ustawy o pracownikach samorządowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. W tym przypadku pracodawca będzie miał obowiązek wypłacić nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy po wejściu w życie przepisów zaliczających nowe okresy, tj. w styczniu 2026 r. (żródło: https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa).

Również w udzielanych w późniejszym okresie odpowiedziach na pytania zadawane przez przedstawicieli prasy branżowej, MRPiPS konsekwentnie podtrzymywało takie stanowisko, wskazując jednocześnie, że
(…) Nie istnieje jedna ogólna zasada nabywania prawa do wszystkich świadczeń i uprawnień pracowniczych, w tym prawa do nagrody jubileuszowej. Pracownicy samorządowi mają prawo do nagrody jubileuszowej na warunkach określonych przepisami ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1135) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w prawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638, z późn. zm.).
Zgodnie § 8 ww. rozporządzenia jeżeli w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu upływa okres uprawniający pracownika samorządowego do dwóch lub więcej nagród jubileuszowych, wypłaca mu się tylko jedną nagrodę – najwyższą (ust. 9).
Pracownikowi samorządowemu, który w dniu wejścia w życie przepisów, o których mowa w ust. 9, ma okres zatrudnienia, wraz z innymi okresami wliczanymi do tego okresu, dłuższy niż wymagany do nagrody jubileuszowej danego stopnia, a w ciągu 12 miesięcy od tego dnia upłynie okres uprawniający go do nabycia nagrody jubileuszowej wyższego stopnia, nagrodę niższą wypłaca się w pełnej wysokości, a w dniu nabycia prawa do nagrody wyższej - różnicę między kwotą nagrody wyższej a kwotą nagrody niższej (ust. 10) - odpowiedź MRPiPS z 4 lutego 2026 r. (nr GIP-GBI.0701.8.2026.3.

Pracodawcy wciąż nie chcą wypłacać nagród jubileuszowych

Jednak nie wszystkich pracodawców to przekonało, a niektórzy z nich nadal mają wątpliwości związane z tym, czy wypłacać pracownikom nagrody, czy nie? Sytuacja jednostek budżetowych jest w tym zakresie o tyle trudna, że inaczej niż pracodawcy z sektora prywatnego są oni związani dyscypliną finansów publicznych i nie mogą pozwolić sobie na jakąkolwiek wypłatę, która nie ma jasnej podstawy prawnej. Jednak czy te obawy w analizowanym przypadku faktycznie są uzasadnione? Jak wynika z art. 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. Przepisy wprowadzające prawo do nagrody jubileuszowej dla pracowników sfery budżetowej są przepisami szczególnymi w odniesieniu do przepisów Kodeksu pracy. Oznacza to, że mają one pierwszeństwo w stosowaniu przed przepisami kodeksowymi. Jeżeli ustawa zmieniająca Kodeks pracy nie stanowi inaczej, to regułę pierwszeństwa stosowania tych przepisów odnosi się również do przepisów przejściowych tej ustawy.

Oznacza to, że przepisy np. rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (oraz inne przepisy odnoszące się do prawa pracowników budżetowych do nagrody jubileuszowej) należy stosować z pierwszeństwem wobec regulacji zawartych w przepisach przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks pracy. Tymczasem z przepisów tych w odniesieniu do pracowników samorządowych jasno wynika – na co zwracał uwagę resort pracy – że jeżeli w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu upływa okres uprawniający pracownika samorządowego do dwóch lub więcej nagród jubileuszowych, wypłaca mu się tylko jedną nagrodę – najwyższą. Natomiast pracownikowi samorządowemu, który w dniu wejścia w życie tych przepisów ma okres zatrudnienia, wraz z innymi okresami wliczanymi do tego okresu, dłuższy niż wymagany do nagrody jubileuszowej danego stopnia, a w ciągu 12 miesięcy od tego dnia upłynie okres uprawniający go do nabycia nagrody jubileuszowej wyższego stopnia, nagrodę niższą wypłaca się w pełnej wysokości, a w dniu nabycia prawa do nagrody wyższej - różnicę między kwotą nagrody wyższej a kwotą nagrody niższej. Jasno z tego wynika, że w tego rodzaju przypadkach nagrody należy wypłacać, a przepisy nowelizujące Kodeks pracy, nie zmieniają tej zasady.