Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok

Odpowiedź: W sytuacji gdy do końca zatrudnienia pracownik ma świadczyć pracę, do której - zgodnie z zaleceniami lekarza okulisty - powinien korzystać z okularów korekcyjnych, pracodawca jest obowiązany mu je zapewnić poprzez ich nabycie bądź refundację poniesionych kosztów. Formalnie okulary te stanowią własność pracodawcy.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Uzasadnienie: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (dalej: rozporządzenie w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe) narzuca na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikowi okularów korygujących wzrok wówczas, gdy łącznie spełnione są następujące warunki:
● pracownik (jak również praktykant lub stażysta) używa w pracy monitora ekranowego,
● praca z użyciem monitora odbywa się co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy,
● lekarz wskazał na potrzebę stosowania okularów podczas pracy przy obsłudze monitora.

Zapisy rozporządzenia w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe dotyczące zapewnienia pracownikowi okularów są bardzo lakoniczne, co nie daje jednak pracodawcy możliwości ograniczenia swojego obowiązku, jakim jest zapewnienie pracownikowi okularów. Nie można zatem przyjąć regulacji wewnętrznych przyznających prawo do okularów korygujących tylko osobom zatrudnionym na czas nieokreślony.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego - bez względu na czas, na jaki została zawarta umowa o pracę.

Jeżeli pracownik, w stosunku do którego badania okulistyczne przeprowadzone w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykazały potrzebę stosowania okularów podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego, w okresie do końca zatrudnienia ma nadal świadczyć pracę przy monitorze ekranowym, pracodawca musi wypełnić zalecenia lekarza okulisty i zapewnić pracownikowi okulary. Stosunkowo krótki czas do końca trwania umowy niczego tutaj nie zmienia.

Przepisy nie przewidują granicznej kwoty, do jakiej zwrotu pracodawca jest zobligowany przy konieczności nabycia przez pracownika okularów. Należy jednak przy tym zawsze pamiętać, że § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe wskazuje na obowiązek zapewnienia okularów, a nie dofinansowania. Przy jakichkolwiek wewnętrznych regulacjach w tym zakresie nie można więc poruszać się po kwotach niepozwalających pracownikowi realnie na nabycie okularów. Nie można również uzależniać wysokości refundacji od okresu, na jaki została zawarta umowa.

W odniesieniu do pytania istotne będą przyjęte regulacje wewnętrzne wskazujące np. na częstotliwość dofinansowania, kwestię konsekwencji utraty poprzednich okularów zrefundowanych przez pracodawcę (jeżeli taka sytuacja wystąpiła w przedstawionym przypadku), itp.

Formalnie rzecz biorąc, pracodawca refunduje zakup okularów korygujących wzrok i jest ich właścicielem. W związku z zakończeniem zatrudnienia - szczególnie przypadającym po krótkim czasie od chwili nabycia okularów - może domagać się ich zwrotu. Inną kwestią jest racjonalność takiej prośby. Okulary (w szczególności szkła) dobierane są indywidualnie i trudno mówić o ponownym wykorzystaniu przez pracodawcę tych okularów.

Podstawa prawna

● § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. Nr 148, poz. 973)

Marek Rotkiewicz

prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy, autor licznych publikacji prasowych oraz książkowych o tej tematyce, wykładowca, trener