Dochody i przychody sektora finansów publicznych – pojęcie i specyfika

Dochody publiczne

Władze publiczne w celu wypełniania nałożonych na nie społecznych obowiązków są zobowiązane do ponoszenia określonych wydatków. Taki stan rzeczy powoduje konieczność zapewnienia stabilnych źródeł dochodów, które mają służyć do realizacji przyjętych zadań.

Według ustawy o finansach publicznych (art. 5 ust. 2) kwalifikować je należy jako:

1) daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw;

2) inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych;

3) wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych;

4) dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza się w szczególności:
• wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze,
• odsetki od środków na rachunkach bankowych,
• odsetki od udzielonych pożyczek i od posiadanych papierów wartościowych,
• dywidendy z tytułu posiadanych praw majątkowych;

5) spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz jednostek sektora finansów publicznych;

6) odszkodowania należne jednostkom sektora finansów publicznych;

7) kwoty uzyskane przez jednostki sektora finansów publicznych z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji;

8) dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów w rozumieniu ust. 1 pkt 4 lit. a i b.

Zobacz serwis: Finanse

Przychody publiczne

Nie wszystkie środki pieniężne pobierane od podmiotów gospodarczych przez państwo lub odrębny organ samorządu terytorialnego w celu realizacji wydatków na cele państwowe (dostarczanie dóbr publicznych, wykonywanie zadań wynikających z celów różnych gałęzi polityki państwa) są dochodami budżetowymi.

Obok dochodów występują także wpływy o charakterze zwrotnym, będące przychodami, które służą finansowaniu deficytu budżetowego.

Zgodnie z ustawą są to środki publiczne pochodzące z:
1) ze sprzedaży papierów wartościowych,
2) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
3) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
4) z otrzymanych pożyczek i kredytów,
5) z innych operacji finansowych.

Do przychodów kwalifikuje się także przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz z innych źródeł.

Podstawa prawna:
• Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240).