reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Podatki > VAT > Zmiany i nowości w podatku VAT w 2021 r.

Zmiany i nowości w podatku VAT w 2021 r.

Zmiany w VAT 2021 - co obejmują? Przedstawiamy najważniejsze zmiany w podatku VAT w 2021 r. Przeczytaj o zmianach dotyczących paragonów fiskalnych, stawek VAT na darowizny laptopów dla placówek oświatowych oraz Pakietu SLIM VAT.

W 2021 r. w zakresie VAT zmiany obejmują:

  • paragony fiskalne do 450 zł,
  • stawki VAT na darowizny laptopów dla placówek oświatowych,
  • tzw. Pakiet SLIM VAT.

Uznanie paragonów fiskalnych do 450 zł za faktury uproszczone

W kwestii uznania paragonów z NIP do 450 zł za faktury uproszczone Ministerstwo Finansów już po wydaniu "Objaśnień podatkowych z 16 października 2020 r. dotyczących uznania paragonów fiskalnych za faktury uproszczone" przeprowadziło konsultacje podatkowe. Miały one na celu ocenę proponowanej przez Ministerstwo zmiany przepisów dotyczących faktur uproszczonych. Zmiana ta miała polegać na wprowadzeniu dodatkowej, obligatoryjnej informacji do dokumentów uznawanych za fakturę uproszczoną, które musiałyby dodatkowo zawierać wszystkie dane nabywcy: nazwę (imię i nazwisko) oraz adres, a nie tylko NIP. Taka zmiana spowodowałaby, że wystawiane paragony do 450 zł z NIP firmy (bez nazwy i adresu nabywcy) nie byłyby uznawane za faktury uproszczone. To z kolei umożliwiłoby wystawianie do takich paragonów zwykłych faktur na żądanie nabywcy będącego podatnikiem.

Polecamy: PODATKI 2021 KOMPLET

Niemniej jednak, w efekcie przeprowadzonych konsultacji, 23 listopada 2020 r. na stronie MF pojawiła się informacja, że nie będą procedowane zmiany w przepisach o fakturach uproszczonych. Ministerstwo Finansów podjęło jedynie prace legislacyjne, które mają na celu odroczenie z 1 stycznia do 1 lipca 2021 r. obowiązku wykazywania odrębnie w pliku JPK_VAT paragonów z NIP nabywcy do 450 zł i stosowania do nich odpowiednich oznaczeń wymaganych dla wybranych towarów/usług (kody GTU) oraz rodzajów transakcji i procedur (np. TP, MPP).

Oznacza to, że należy stosować zasady wynikające z objaśnień podatkowych MF. Skutkuje to brakiem możliwości wystawiania zwykłych faktur dla podatników w sytuacji, gdy został wystawiony paragon z NIP nabywcy na wartość nieprzekraczającą 450 zł. Wystawienie takiej faktury naraża jednostkę na sankcję w postaci dwukrotnej zapłaty kwoty VAT na podstawie art. 108 ustawy o VAT.

Stawka VAT 0% na darowizny laptopów dla placówek oświatowych

Ministerstwo Finansów ponownie wprowadziło 0% stawkę VAT w odniesieniu do darowizn laptopów i tabletów na rzecz placówek oświatowych. Poprzednio analogiczne przepisy obowiązywały od 22 kwietnia do 30 czerwca 2020 r. Nowe przepisy zostały wprowadzone na mocy rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2188). Weszły w życie od 8 grudnia 2020 r. Zerowa stawka VAT obowiązuje do czasu odwołania stanu pandemii. Ponadto stawka ta obowiązuje również wstecznie. Ma zastosowanie do darowizn dokonanych w okresie od 1 września 2020 r. do dnia poprzedzającego wejście w życie ww. rozporządzenia.

Zarówno rodzaj sprzętu komputerowego (laptopy i tablety), przy zakupie którego podatnicy mogli korzystać ze stawki 0%, jak i katalog podmiotów, na rzecz których dokonywane mogą być jego darowizny (czyli szkoły i przedszkola publiczne i niepubliczne, szkoły wyższe i placówki opiekuńczo-wychowawcze, a także niektóre organizacje charytatywne), pozostają takie same jak w poprzednim okresie obowiązywania preferencji. Również warunki jej stosowania określono w taki sam sposób - konieczne jest podpisanie pisemnej umowy.

Niestety, z tego rozwiązania nie mogą skorzystać gminy, które kupują sprzęt, aby następnie użyczyć go uczniom na czas zawieszenia zajęć w szkołach ze względu na stan epidemii. Z 0% stawki VAT może skorzystać jedynie firma, która zakupi sprzęt i następnie przekaże go gminie nieodpłatnie, na podstawie umowy darowizny. Wówczas od darowizny nie będzie musiała odprowadzić VAT, który normalnie należałby się według 23% stawki na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.

Szkoda, że ustawodawca nie wsparł w tym zakresie gmin, aby zakupy sprzętu dla uczniów były tańsze chociaż o VAT. Tymczasem dokonując zakupu laptopów i tabletów, gmina musi zapłacić 23% VAT. Jedynie przy zakupie komputerów stacjonarnych może być zastosowana 0% stawka VAT, przy spełnieniu dodatkowych warunków wymienionych w art. 83 ust. 1 pkt 26 w związku z ust. 14 ustawy o VAT, tj. posiadania stosownego zamówienia potwierdzonego przez organ nadzorujący daną placówkę oświatową, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Pakiet SLIM VAT

Nowelizacja ustawy w tym zakresie została uchwalona przez Sejm 27 listopada 2020 r. i przekazana do Senatu. Termin wejścia w życie tych przepisów jest przewidziany na 1 stycznia 2021 r. Jeśli jednak proces legislacyjny nie zostanie odpowiednio wcześnie zakończony, prawdopodobne jest przesunięcie terminu wejścia w życie tych przepisów na 1 kwietnia 2021 r.

Tabela. Zmiany w VAT - tzw. pakiet SLIM VAT

Zakres zmian

Objaśnienia

Brak wymogu posiadania potwierdzenia odbioru przez nabywcę faktury korygującej zmniejszającej

Zmiana w art. 29a ust. 13 ustawy o VAT polega na likwidacji wymogu posiadania przez wystawcę faktury korygującej "in minus" potwierdzenia jej odbioru przez nabywcę.

Ministerstwo Finansów uznaje tę zmianę za uproszczenie, choć w istocie tak nie jest. Zamiast potwierdzenia faktury korygującej jednostka wystawiająca korektę obniżającą sprzedaż z wykazanym podatkiem (np. w wyniku udzielenia rabatu bądź pomyłki) będzie zobowiązana do posiadania odpowiedniej dokumentacji. Z dokumentacji tej powinno wynikać, że uzgodniła ona z nabywcą towaru lub usługi warunki obniżenia podstawy opodatkowania. Warunkiem ujęcia faktury korekty w okresie jej wystawienia będzie posiadanie takiej dokumentacji oraz spełnienie warunków obniżenia podstawy opodatkowania.

Jeśli w okresie, w którym została wystawiona faktura korygująca, jednostka nie będzie posiadać odpowiedniej dokumentacji, fakturę korygującą będzie mogła wykazać w okresie, w którym dokumentację tę uzyska.

Jeszcze trudniejsza sytuacja będzie w przypadku, gdy jednostka będzie występować jako nabywca uprawniony do rabatu czy innego tytułu obniżającego wcześniejszą sprzedaż. Wówczas, na podstawie znowelizowanego art. 86 ust. 19a ustawy o VAT, jednostka będzie zobowiązana do zmniejszenia kwoty VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym warunki obniżenia podstawy opodatkowania zostały uzgodnione z dostawcą towarów lub usługodawcą, jeżeli przed upływem tego okresu rozliczeniowego warunki te zostały spełnione. Jeśli nie zostały spełnione, wówczas ujęcie faktury korekty powinno mieć miejsce w okresie, w którym warunki będą spełnione.

Z pewnością podanych przepisów nie można nazwać uproszczeniem. Wydaje się, że konieczne będzie wprowadzenie odpowiedniej procedury wewnętrznej mającej na celu udokumentowanie przez odpowiednie komórki merytoryczne uzgodnienia warunków obniżenia wartości sprzedaży oraz ich spełnienia i przekazanie takiej dokumentacji do osób zajmujących się rozliczeniami VAT w jednostce.

Pomocne mogą być przepisy przejściowe. Przewidują one możliwość stosowania dotychczasowych zasad w zakresie uzyskania potwierdzenia faktury korygującej, jeśli zostanie to uzgodnione na piśmie między dostawcą i nabywcą przed wystawieniem pierwszej faktury korygującej w 2021 r.

Uregulowanie zasad wykazania faktury korygującej zwiększającej

Nowe przepisy zawarte w art. 29a ust. 17 ustawy o VAT wprowadzają zasadę, jaką należy stosować do wykazywania faktur korygujących zwiększających podstawę opodatkowania. Dotychczas kwestia ta nie była uregulowana w ustawie o VAT. Analogiczne zasady były stosowane w praktyce na podstawie orzeczeń sądów administracyjnych i organów podatkowych. W przypadku gdy podstawa opodatkowania ulegnie zwiększeniu, korekty tej podstawy dokonuje się w rozliczeniu za okres, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania. Oznacza to, że w przypadku błędów popełnionych już przy wystawieniu faktury pierwotnej (np. zaniżony czynsz najmu lokalu użytkowego), fakturę korygującą należy wykazać wstecznie w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy dotyczący pierwotnej faktury. Może to skutkować koniecznością zapłaty zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę. Jeśli natomiast korekta "in plus" wynika z nowych okoliczności, nieznanych w momencie wystawienia pierwotnej faktury, faktura korekta powinna być wykazana w bieżącym okresie.

Wydłużenie terminu do odliczenia VAT naliczonego

Niewątpliwie korzystną zmianą jest wydłużenie terminu do odliczenia VAT naliczonego na podstawie art. 86 ust. 11 ustawy o VAT z obecnych 3 miesięcy (tj. miesiąc otrzymania faktury lub 2 kolejne miesiące) do 4 miesięcy (miesiąc otrzymania faktury lub 3 kolejne miesiące).

Limit kwoty na prezenty o małej wartości podwyższony do 20 zł

Korzystne jest również podwyższenie z 10 zł do 20 zł limitu kwotowego, który pozwala uznać wydawane nieodpłatnie towary za tzw. prezenty o małej wartości, które nie podlegają obowiązkowi naliczenia VAT należnego przy ich nieodpłatnym wydaniu na podstawie art. 7 ust. 2 w zw. ust. 4 ustawy o VAT. Limit ten dotyczy jednostkowej ceny netto wydawanego prezentu. Przy czym opodatkowanie jest wyłączone bez konieczności prowadzenia ewidencji osób otrzymujących prezenty. W przypadku prowadzenia takiej ewidencji kwota wyłączająca ich wydanie z opodatkowania VAT wynosi 100 zł rocznie.

Odliczenie VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie usług noclegowych w celu ich odsprzedaży

Korzystną zmianą jest wprowadzenie w art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o VAT możliwości odliczenia VAT naliczonego od nabycia usług noclegowych, jeśli są one nabywane w celu ich odprzedaży (refakturowania). Wówczas ma zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o VAT. Przepis ten wprowadza fikcję prawną skutkującą uznaniem jednostki jako nabywcy i świadczącego usługę. Obecnie w przypadku nabycia usług noclegowych nie ma możliwości odliczenia VAT naliczonego, również jeśli usługa ta jest refakturowana - na inny podmiot lub na osobę fizyczną. Oczywiście od refaktury usług noclegowych trzeba naliczyć VAT należny, więc tym bardziej zasadne jest wprowadzenie możliwości odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu.

Zmiana załącznika nr 15 do ustawy o VAT

Nowelizacja wprowadza nowy załącznik nr 15 do ustawy o VAT, który zawiera katalog towarów i usług objętych obowiązkowym split payment.

Przede wszystkim zmianie ulegnie klasyfikacja PKWiU stosowana na potrzeby tego załącznika (z PKWiU z 2008 r. na PKWiU z 2015 r.). Jednak same symbole PKWiU się nie zmieniają.

Doprecyzowane zostaną niektóre pozycje w załączniku nr 15. Trzeba będzie go dokładnie przeanalizować pod kątem działalności jednostki. Jedną z większych zmian jest zmiana przepisu sformułowanego bardzo nieprecyzyjnie, który obejmuje szeroko pojęty złom, w poz. 70 załącznika: PKWiU 38.11.49.0 "Wraki przeznaczone do złomowania, inne niż statki i pozostałe konstrukcje pływające". Nowe brzmienie tego przepisu obejmie poz. "Zużyte samochody, komputery, telewizory i inne urządzenia przeznaczone do złomowania".

Uzyskanie WIS możliwe także dla towarów, które są klasyfikowane według PKWiU

Obecne brzmienie przepisów dotyczących wiążącej informacji stawkowej (WIS) (art. 42a pkt 2 ustawy o VAT) powoduje, że w odniesieniu do towarów można wystąpić tylko o klasyfikację według kodu Nomenklatury Scalonej (CN) albo PKOB (dla obiektów budowlanych). Jedynie dla usług można występować w oparciu o PKWiU (z 2015 r.). Przy czym co do zasady WIS wydawana jest nie tylko w odniesieniu do stawek VAT. Może być wydawana również na potrzeby innych przepisów, które identyfikują towary według określonej klasyfikacji. Przykładem takich przepisów jest lista towarów i usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT (objętych obowiązkowym split payment), które są definiowane według PKWiU (obecnie z 2008 r., a po wejściu w życie zmian - z 2015 r.). Dotychczas nie było więc możliwości uzyskania WIS, jeśli jednostka miała wątpliwości dotyczące zaklasyfikowania towarów bądź usług do obowiązkowego MPP (np. w odniesieniu do dostawy niektórych urządzeń wraz z montażem czy usług naprawy pojazdów, gdy na fakturze są wykazywane również zużyte części). Taka możliwość pojawi się po zmianie opisywanych przepisów.

Ograniczenie ważności WIS przez 5 lat od dnia jej wydania

Nowy art. 42ha ustawy o VAT wprowadza ograniczenie ważności WIS do 5 lat od dnia ich wydania dla podatnika. Dotychczas takiego ograniczenia nie było i nie wydaje się ono potrzebne, ponieważ jakakolwiek zmiana przepisu bądź stanu faktycznego powoduje automatycznie wygaśnięcie mocy WIS (podobnie jak w przypadku interpretacji indywidualnej). Dodatkowo przepis przejściowy przewiduje, że WIS wydane przed wejściem w życie nowelizacji są ważne przez 5 lat od wejścia w życie zmian.

Doprecyzowanie limitu kwotowego dla obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności (MPP)

Obowiązujący art. 108a ust. 1a ustawy o VAT jest bardzo niefortunnie skonstruowany. W odniesieniu do transakcji objętych obowiązkowym split payment referuje do kwoty brutto z faktury, która "stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców", czyli kwotę 15 000 zł. Oczywiście w praktyce podatnicy - zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych - stosują split payment do faktur na kwotę "przekraczającą 15 000 zł". Dokładnie takie będzie brzmienie nowego przepisu.

Wyłączenie MPP w przypadku potrącenia wierzytelności

Wątpliwości interpretacyjne wywoływał również obecny art. 108a ust. 3d ustawy o VAT. Przepis ten wyłącza obowiązkowy split payment w przypadku potrącenia wierzytelności, o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego. W praktyce występują również inne potrącenia (kompensaty) niż wynikające z wymienionego przepisu. Nowe brzmienie przepisu rozszerza wyłączenie z MPP na wszelkie rodzaje potrąceń wierzytelności.

Autor: Janina Fornalik, doradca podatkowy, partner w Kancelarii MDDP

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Data publikacji:

Źródło:

Poradnik Rachunkowości Budżetowej

Zdjęcia

Zmiany i nowości w podatku VAT w 2021 r.
Zmiany i nowości w podatku VAT w 2021 r.

Nowy JPK_VAT z deklaracją i ewidencją39.00 zł
reklama

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama

Kadry i płace 2021

reklama

Ostatnio na forum

reklama

URLOPY

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Elżbieta Majszak

Ekspert z zakresu odszkodowań i ubezpieczeń.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama