Czy można odliczyć VAT z faktury, gdy wystawca nie jest podatnikiem VAT

Nie, jednostka nie musi korygować podatku z otrzymanej faktury, o ile czynność udokumentowana fakturą była opodatkowana VAT.

Zgodnie z ogólną regułą, prawo do odliczenia przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi nabywane przez podatników są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; dalej: ustawa o VAT).

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Od tej zasady istnieją wyjątki, z których najistotniejsze są zawarte w art. 88 ustawy o VAT. Przepisy te określają, kiedy faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Z przepisów tych nie wynika, by okoliczność, że wystawca faktury nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT, wyłączała możliwość odliczenia podatku naliczonego z tej faktury.

Od ponad trzech lat (tj. od 1 lipca 2011 r.) nie ma również przepisu stanowiącego, że podstawy odliczenia podatku naliczonego nie stanowią faktury wystawione przez podmiot nieuprawniony do wystawienia faktur.

Zobacz również: Czy opodatkowywać świadczenia między jednostkami budżetowymi tej samej JST

Reasumując, skoro czynność udokumentowana fakturą została wykonana (a więc nie ma tu zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT), jednostka budżetowa może odliczyć podatek z tej faktury, o ile czynność udokumentowana fakturą była w ogóle opodatkowana VAT. W przeciwnym bowiem razie zastosowanie znajdzie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT – tj. przepis wyłączający możliwość odliczania VAT z faktur dokumentujących transakcje niepodlegające opodatkowaniu lub zwolnione z podatku.

Należy zaznaczyć, że czynności mogą być opodatkowane VAT również wówczas, gdy dokonują ich podmioty niezarejestrowane jako czynni podatnicy VAT. O opodatkowaniu VAT decydują bowiem kryteria obiektywne, a nie to, czy podatnik dokonujący czynności dopełnił obowiązku zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT.

Jak najbardziej możliwy jest zatem scenariusz, że nabyta przez jednostkę usługa była opodatkowana, mimo że wykonał ją podatnik, który nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.

Przykład

Jednostka budżetowa nabyła usługę doradczą (dotyczącą prowadzonej przez jednostkę działalności opodatkowanej). Usługę tę wykonał i udokumentował fakturą (z VAT obliczonym według stawki 23%) przedsiębiorca, który nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. W tym przypadku jednostce przysługuje prawo do odliczenia podatku z otrzymanej faktury, ponieważ usługa ta jest opodatkowana.

Usługi w zakresie doradztwa – z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego – są właściwie zawsze opodatkowane, ponieważ podatnicy świadczący tego typu usługi nie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku ze względu na wartość sprzedaży nieprzekraczającą 150 000 zł (art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b ustawy o VAT).

TOMASZ KRYWAN

prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, autor wielu publikacji z zakresu podatków

Podstawa prawna

● art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1662)

Polecamy: Rachunkowość Budżetowa - prenumerata