Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rezygnacja z ustalenia proporcji przy odliczaniu VAT

Rezygnacja z ustalenia proporcji przy odliczaniu VAT./ fot. Fotolia
Rezygnacja z ustalenia proporcji przy odliczaniu VAT./ fot. Fotolia
Praktyczne trudności w określeniu procentowego udziału wykorzystywania nieruchomości do działalności gospodarczej nie są przesłanką do przyznania gminie pełnego prawa do odliczenia VAT.

Ustalenie udziału procentowego, o którym mowa w art. 86 ust. 7b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) jest obowiązkiem podatnika. Trudności związane z praktycznym wyodrębnieniem procentowego udziału, w jakim nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej, nie mogą skutkować przyjęciem możliwości pełnego odliczenia podatku naliczonego. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której podatnik w ogóle nie dążyłby do wyodrębnienia udziału procentowego, powołując się na obiektywne trudności, co pozwoliłoby mu na pełne odliczenie podatku. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 18 listopada 2016 r. (sygn. akt I FSK 217/15).

Stanowisko gminy

Zagadnienie pojawiło się na tle następującego stanu faktycznego. Gmina wystąpiła o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT). We wniosku wskazała, że na terenie gminy realizowane są działania inwestycyjne mające na celu modernizację infrastruktury turystycznej umiejscowionej na terenach nadbrzeżnych. Inwestycja łącznie ma objąć trzy etapy, w ramach których gmina dokonała budowy ciągu pieszo-rowerowego o przeznaczeniu rekreacyjnym wraz z oświetleniem i zasilaniem wzdłuż rzeki, zagospodarowania innej części obszaru promenady (budowa jezdni, chodnika, ścieżki, oświetlenia, kanalizacji deszczowej, a także toalety z prysznicem, z której zainteresowani mogą korzystać za odpłatnością). Gmina wykazuje obroty z tytułu pobieranych opłat, jako sprzedaż opodatkowaną w rejestrach VAT i odprowadza podatek należny. Po zakończeniu inwestycji gmina rozważa zawarcie umów dzierżawy/najmu związanych z udostępnianiem terenu promenady na cele restauracyjne, gastronomiczne, handlowe lub inne. W konsekwencji wykorzystanie promenady, co do zasady, przybierze dwojaki charakter:

1) odpłatny wynajem/dzierżawa na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, np. w zakresie handlu czy gastronomii lub/i opłaty z tytułu korzystania z toalety i prysznica - opodatkowanych VAT, oraz

2) nieodpłatne i powszechne udostępnianie promenady jako przestrzeni publicznej - niepodlegające VAT.

Gmina podkreśliła, że nie ma, co do zasady, możliwości przyporządkowania zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. opodatkowanej lub niepodlegającej opodatkowaniu. W zakresie III etapu inwestycji gmina planuje w przyszłości wybudować port jachtowy wraz z infrastrukturą i wydzierżawić go do zewnętrznego podmiotu (np. spółki komunalnej), lub samodzielnie udostępniać odpłatnie teren portu zarówno pod działalność usługową, gastronomiczną lub handlową, jak i pobierać opłaty z tytułu korzystania z toalet (pryszniców) znajdujących się na terenie portu.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego gmina zadała pytanie, czy przysługuje jej pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową promenady (etap II analizowanej inwestycji), w sytuacji gdy gmina nie ma (nie będzie miała) możliwości obiektywnie przyporządkowania ww. wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, tj. osobno do działalności opodatkowanej oraz osobno do działalności niepodlegającej opodatkowaniu.

Zdaniem gminy, przysługuje jej pełne prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur związanych z wydatkami w zakresie budowy promenady (w ramach etapu II), w sytuacji, gdy wydatki te mają być wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych VAT (np. do świadczenia na rzecz podmiotów zainteresowanych usług dzierżawy/najmu terenu promenady oraz usług odpłatnego udostępniania toalety), jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (zapewnienie publicznego nieodpłatnego wstępu na promenadę), a gmina nie ma możliwości przyporządkowania zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności opodatkowanej lub niepodlegającej opodatkowaniu.

Interpretacja organu podatkowego

W interpretacji z 27 grudnia 2013 r. (sygn.ILPP1/443-866/13-6/MD) dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał stanowisko gminy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że od 1 stycznia 2011 r. w przypadku zakupu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi oraz niepodlegającymi podatkowi VAT dotyczących budowy promenady, gminie przysługuje (będzie przysługiwało) prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko w takiej części, w jakiej nabycie to wiąże się z czynnościami opodatkowanymi. Oznacza to, że gmina ma obowiązek wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności. W związku z tym, że ani przepisy ustawy o VAT ani jej przepisy wykonawcze nie zawierają zapisu dotyczącego sposobu wyliczenia tych części, można przyjąć różne rozwiązania. Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część realizowanej inwestycji związana będzie z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana będzie dla potrzeb innych niż prowadzona działalność, spoczywa zawsze na podatniku. Wobec tego to gmina powinna określić, w jakim stopniu promenada jest (będzie) wykorzystywana na potrzeby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i zgodnie z tym udziałem ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych dotyczących promenady. W ocenie organu, gmina na podstawie art. 86 ust. 7b w zw. z art. 2 pkt 14a ustawy o VAT, zobowiązana jest ustalić udział procentowy, o którym mowa w tym przepisie.

Zobacz również: Kadry i płace

Wyrok WSA

Gmina zaskarżyła interpretację indywidualną do WSA w Poznaniu, który w wyroku z 22 października 2014 r. (sygn. akt I SA/Po 357/14) nie zgodził się ze stanowiskiem gminy i oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że art. 86 ust. 7b ustawy o VAT ma zastosowanie wówczas, gdy dana nieruchomość (której dotyczy podatek naliczony) nie jest wykorzystywana wyłącznie na cele działalności opodatkowanej. Dlatego też, w pierwszej kolejności należy, stosownie do tego przepisu, obliczyć podatek naliczony według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość wykorzystywana jest do celów działalności gospodarczej. Następnie w odniesieniu do tej części podatku naliczonego, która będzie związana z działalnością gospodarczą, tj. z czynnościami opodatkowanymi VAT oraz zwolnionymi od podatku, podatnik ma prawo odliczenia podatku według proporcji obliczonej zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, tzn. uwzględniając stosunek sprzedaży opodatkowanej VAT do sprzedaży ogółem (opodatkowanej i zwolnionej). Zdaniem sądu, nie ma podstaw do stosowania w tej sprawie w drodze analogii stanowiska wyrażonego w uchwale NSA z 24 października 2011 r. (sygn. I FPS 9/10), które skutkować ma wyłączeniem regulacji z art. 86 ust. 7b ustawy o VAT, w każdym wypadku, w którym podatnik uzna, że nie ma możliwości „obiektywnego przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności”.

Przy takim założeniu, podatnik może w ogóle nie dążyć do wyodrębnienia udziału procentowego, powołując się na obiektywne trudności, co – według poglądu gminy – zawsze pozwoli mu na pełne odliczenie podatku. Z pewnością nie taka była intencja ustawodawcy i cel tej regulacji. W ocenie sądu, trafnie wskazał organ interpretacyjny, że obowiązek ustalenia udziału procentowego wynika z art. 86 ust. 7b, a nie z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Prawidłowa jest zatem konkluzja organu, że gmina powinna określić, w jakim stopniu promenada jest (będzie) wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i zgodnie z tym udziałem ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od poniesionych wydatków inwestycyjnych. Wskazywane przez gminę trudności związane z praktycznym wyodrębnieniem procentowego udziału, w jakim nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej, nie mogą skutecznie podważyć stanowiska organu zajętego w zaskarżonej interpretacji. Obowiązek tego wyodrębnienia obciąża podatnika, gdyż prawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych regulacji, niemniej jednak wymagany udział procentowy musi odpowiadać rzeczywistości.

Wyrok NSA

Gmina złożyła skargę kasacyjną do NSA na wyrok WSA. NSA nie zgodził się z argumentacją gminy i oddalił jej skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że nie można w szczególności podzielić zarzutu naruszenia art. 86 ust. 7b oraz art. 90 ustawy o VAT. W ocenie NSA interpretacja art. 86 ust. 7b ustawy o VAT nie budzi wątpliwości, powinien on być stosowany na etapie, gdy ustalamy wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi oraz wydatki związane z czynnościami, które nie podlegają opodatkowaniu VAT. Natomiast art. 90 ustawy o VAT ma zastosowanie do czynności, które podlegają opodatkowaniu (lub są zwolnione od VAT). NSA, aprobując pogląd WSA, stwierdził także, że podatnicy mają obowiązek ustalenia udziału procentowego w jakim dana nieruchomość będzie wykorzystywana do działalności gospodarczej i do innych celów. Znajduje on potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie, np. wyroku NSA z 14 lipca 2016 r. (sygn. akt I FSK 24/15).

NSA wskazał, że określenie udziału procentowego, o którym mowa w art. 86 ust. 7b ustawy o VAT to pewien element stanu faktycznego, a nie element stanu prawnego, który nie podlega interpretacji, w związku z czym, w tym zakresie interpretacja nie może tego ujmować. Dopiero w przypadku kontroli gmina dowie się, czy przyjęta przez nią proporcja jest prawidłowa czy nie.

Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część realizowanej inwestycji związana będzie z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana będzie dla potrzeb innych niż prowadzona działalność, spoczywa zawsze na podatniku.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 2 pkt 14a, art. 86 ust. 7b, art. 90 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60)

JANINA FORNALIK

doradca podatkowy, starszy menedżer w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Interwencja NFZ: 350 mln zł na podwyżki w szpitalach
    Narodowy Fundusz Zdrowia przekaże dodatkowe 350 mln zł na sfinansowanie podwyżek minimalnych wynagrodzeń w szpitalach. "Zdecydowaliśmy się na podjęcie interwencji, by pomóc szpitalom w trudnym okresie transformacji" - poinformował we wtorek zastępca prezesa NFZ ds. medycznych Bernard Waśko.
    Jaki kod GTU przy usłudze polegającej na podwyższeniu standardu obsługi klienta
    Czy jeśli na fakturze sprzedażowej wpisuje się podwyższenie standardu obsługi klienta to oznaczam się to kodem GTU 12? Na podwyższenie standardów sprzedaży obsługi klienta składają się: montaż urządzenia, instruktarz przekazany klientowi, końcowa kontrola techniczna (chodzi tutaj głównie o sprzęty ogrodnicze: kosy, piły kosiarki, traktorki koszące itp.).
    Czy stosować oznaczenie TP przy sprzedaży dokonanej na rzecz spółki dominującej
    Czy spółka zależna dokonująca sprzedaży na rzecz swego udziałowca (spółki dominującej) powinna stosować oznaczenie TP? Podatkowa Grupa Kapitałowa składa się z trzech spółek miejskich, w których do dnia utworzenia PGK 100% udziałów posiadała gmina miejska. Warunkiem utworzenia PGK było przekazanie większości udziałów spółce dominującej. Czy należy stosować oznaczenie TP w JPK VAT przy sprzedaży na rzecz udziałowca (spółki dominującej), który ma 99% udziałów w spółce? Udziałowiec posiadający 99% udziałów w spółce jest spółka gminną, w której 100% udziałów posiada gmina.
    Jak zaksięgować różnice kursowe w jednostce budżetowej
    Jednostka budżetowa (Ministerstwo) dokonuje płatności w walutach obcych, gdzie powstają różnice kursowe wynikające z różnicy kursu waluty tj. zobowiązanie wyceniane jest wg kursu średniego z dnia poprzedzającego dzień operacji gospodarczej, a płatność wg kursu obowiązującego danego dnia. Jeśli chodzi o różnice kursowe ujemne sprawa jest oczywista księgowanie odbywa się WN751/201MA, natomiast różnice kursowe dodatnie, które są przychodami finansowymi księgujemy WN221/MA750 i teraz pytanie czy takie różnice stanowią dochód budżetu państwa i należy je odprowadzić na dochody, czy też odzwierciedlają sytuację finansową jednostki i prezentowane są w RZiS, a nie są odprowadzane na dochody?
    Wynajem nieruchomości na cele mieszkaniowe a VAT
    Spór co do zakresu stosowania zwolnienia od VAT w odniesieniu do usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym sprawiał, że VAT zawarty w czynszu najmu płaconym przez gminę na rzecz wynajmującego, jako związany z wykonaniem usługi zwolnionej nie podlegał odliczeniu i był cenotwórczy dla finalnego korzystającego.
    Po podwyżkach kierowca miejskiego autobusu zarabia 4400 zł na rękę. Chciałby 6500 zł netto + premia
    W Krakowie kierowcy miejskich autobusów zarabiają na rękę 4–4,3 tys. zł, a po pół roku pracy mogą liczyć na więcej o ok. 400 zł netto.
    Odliczenie VAT przy organizacji niebiletowanych imprez kulturalnych
    Lato to ten okres roku, który sprzyja organizacji imprez plenerowych i promowaniu działalności kulturalnej. Jest to szczególnie istotne w 2022 r., w którym po dwóch latach ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 działalność ta ma szansę powrócić w szerszym zakresie. Niestety, wiąże się to także z powrotem problemów, które istniały już przed pandemią, a wśród nich odliczeniem przez instytucje kultury VAT związanego z organizacją imprez niebiletowanych.
    Klasyfikacja budżetowa: część rozwojowa subwencji dla samorządów [rozporządzenie z 15 lipca 2022 r.]
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 15 lipca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych - poz. 1571
    Artur Soboń sugeruje: podwyżki w sferze budżetowej w 2023 r. będą wyższe niż 7,8 proc.
    Będziemy rozmawiać ze stroną społeczną o podwyżce dla urzędników w 2023 r. Na dziś nie powiedziałbym, że ta podwyżka skończy się na 7,8 proc. – powiedział w czwartek wiceminister finansów Artur Soboń, pytany podwyżki w sferze budżetowej.
    Soboń: dodatki do pelletu, oleju opałowego i gazu nie będą wynosiły 3000 zł. Każdy dodatek będzie miał inną wartość.
    Jeśli mamy różne paliwa, to oczywiście musi być zróżnicowanie - mówił wiceminister finansów Artur Soboń, pytany, czy dodatki dla gospodarstw ogrzewających się innym paliwem niż węgiel będą zróżnicowane. Jak dodał, nie ma żadnych przesłanek, by mówić, że czeka Polskę recesja.
    Jak uniknąć kary za niezłożenie deklaracji do CEEB do 30 czerwca 2022 r.?
    Ustawowy termin złożenia deklaracji dotyczących źródeł ciepła i spalania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) minął 30 czerwca 2022 r. Ale zapominalscy właściciele lub zarządcy budynków mogą uniknąć kary.
    W 2023 r. chcemy 1000 zł podwyżki dla urzędnika, a nie 300 zł. Dlaczego tylko dyrektor ma mieć więcej o 1,5 tys. zł [Wywiad]
    Dla każdego urzędnika po 1 tys. zł od stycznia. Inaczej dojdzie do paraliżu państwa, bo ludzie lawinowo odchodzą, a w urzędach mamy po kilkadziesiąt wakatów. Niemal połowa ogłoszeń o naborach nie jest rozstrzygana, bo albo nikt się nie zgłasza, albo pojawia się osoba bez kwalifikacji.
    Kiedy mieszkańcy miast mogą otrzymać zwrot opłaty za śmieci?
    Opłaty śmieciowe do zwrotu; prokuratura zaleca samorządom stosowanie ordynacji podatkowej.
    Czy można przenieść decyzję o legalizacji samowoli budowlanej?
    Powszechna jest praktyka przenoszenia decyzji o legalizacji samowoli budowlanej na wniosek inwestora.
    Jakich błędów unikać w uchwałach o ułatwieniu handlu rolnikom?
    Od 1 stycznia 2022 r. samorządy zostały obciążone nowymi obowiązkami związanymi z ułatwieniami prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Wiązało się to m.in. z podjęciem stosownych uchwał - w tym określających zasady prowadzenia takiego handlu.
    Czy gmina może pozyskać dane osobowe na temat ilości zużytej wody przez mieszkańca?
    Czy przedsiębiorstwo wodociągowe może udostępnić gminie dane osobowe na temat ilości zużytej wody przez mieszkańca?
    Ustawa o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia - na czym polega nowelizacja przepisów?
    Ostatnia nowelizacja ustawy o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia m.in. istotnie podwyższyła wskaźniki służące ustalaniu tych minimalnych wynagrodzeń.
    Morawiecki: 4 mld zł dla 1300 gmin w ramach programu dla terenów popegeerowskich
    Ponad 1300 gmin skorzysta na Programie Inwestycji Strategicznych dla terenów popegeerowskich. 4 mld złotych zostaną przeznaczone na wsparcie 1871 inwestycji na tych terenach.
    Pensja brutto 5500 zł, to netto 5078,81 zł z dopłatą 1000 zł do urlopu z ZFŚS
    Pytanie: Pensja brutto 5500 zł. Pracownik dostał dopłatę 1000 zł z ZFŚS do wypoczynku. Ile otrzyma pensji netto?
    Zakwaterowanie uchodźców a zwolnienie z podatku od nieruchomości
    Czasem, w którym wzrasta w gminach zainteresowanie tematyką podatków i opłat lokalnych, jest zazwyczaj przełom trzeciego i czwartego kwartału roku. Wówczas muszą one zdecydować, czy kierując się wzrostem stawek maksymalnych podatków i opłat lokalnych, podejmą nowe uchwały podatkowe na kolejny rok, a także, czy zdecydują się na wprowadzenie na swoim terenie fakultatywnych opłat albo nowych zwolnień przedmiotowych.
    Ewidencja księgowa gruntów w użytkowaniu wieczystym
    Jakie zastosować konto bilansowe lub pozabilansowe dla gruntów w użytkowaniu wieczystym, od których jednostka samorządu terytorialnego płaci do starostwa opłaty roczne?
    Wzory na obliczenie pensji netto z wynagrodzenia brutto [5 kroków. Przykład]
    Artykuł przedstawia ogólny wzór obliczania pensji netto z wynagrodzenia brutto wraz z przykładem zastosowania algorytmu obliczeń. Obliczeń dokonujemy w 5 krokach.
    Czy gmina może ustalić opłatę za eksploatację cmentarza?
    Czy wójt (burmistrz, prezydent miasta) w zarządzeniu w sprawie wysokości opłat za usługi cmentarne pobierane na terenie gminy (miasta) może ustalić opłaty "za eksploatację cmentarza" - m.in. przy pochówku, ekshumacji zwłok oraz przy pracach kamieniarskich dotyczących nagrobka?
    3800 brutto i nagroda jubileuszowa, to 5428,91 netto od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Lista płac, gdy pracownik otrzymał nagrodę jubileuszową - to przykład nr 32 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    Jakie są zasady stosowania pełnomocnictw do sprawowania zarządu mieniem gminy
    Pytanie: Co zrobić w następującej sytuacji. Wójt gminy nie udzielił kierownikom podległych jednostek budżetowych (szkół, ośrodka pomocy społecznej) i samorządowych zakładów budżetowych (zakładu gospodarki komunalnej, zakładu gospodarki mieszkaniowej) pełnomocnictw do sprawowania zarządu mieniem gminy, w które wyposażono te jednostki organizacyjne. Kierownicy jednostek działali mimo to, zawierając umowy związane z bieżącym prowadzeniem działalności statutowej swoich jednostek - w tym dotyczące zbywania, nabywania, wynajmowania i wydzierżawiania składników mienia komunalnego.