Kategorie

Rezygnacja z ustalenia proporcji przy odliczaniu VAT

Rezygnacja z ustalenia proporcji przy odliczaniu VAT./ fot. Fotolia
Rezygnacja z ustalenia proporcji przy odliczaniu VAT./ fot. Fotolia
Praktyczne trudności w określeniu procentowego udziału wykorzystywania nieruchomości do działalności gospodarczej nie są przesłanką do przyznania gminie pełnego prawa do odliczenia VAT.

Ustalenie udziału procentowego, o którym mowa w art. 86 ust. 7b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) jest obowiązkiem podatnika. Trudności związane z praktycznym wyodrębnieniem procentowego udziału, w jakim nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej, nie mogą skutkować przyjęciem możliwości pełnego odliczenia podatku naliczonego. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której podatnik w ogóle nie dążyłby do wyodrębnienia udziału procentowego, powołując się na obiektywne trudności, co pozwoliłoby mu na pełne odliczenie podatku. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 18 listopada 2016 r. (sygn. akt I FSK 217/15).

Stanowisko gminy

Reklama

Zagadnienie pojawiło się na tle następującego stanu faktycznego. Gmina wystąpiła o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT). We wniosku wskazała, że na terenie gminy realizowane są działania inwestycyjne mające na celu modernizację infrastruktury turystycznej umiejscowionej na terenach nadbrzeżnych. Inwestycja łącznie ma objąć trzy etapy, w ramach których gmina dokonała budowy ciągu pieszo-rowerowego o przeznaczeniu rekreacyjnym wraz z oświetleniem i zasilaniem wzdłuż rzeki, zagospodarowania innej części obszaru promenady (budowa jezdni, chodnika, ścieżki, oświetlenia, kanalizacji deszczowej, a także toalety z prysznicem, z której zainteresowani mogą korzystać za odpłatnością). Gmina wykazuje obroty z tytułu pobieranych opłat, jako sprzedaż opodatkowaną w rejestrach VAT i odprowadza podatek należny. Po zakończeniu inwestycji gmina rozważa zawarcie umów dzierżawy/najmu związanych z udostępnianiem terenu promenady na cele restauracyjne, gastronomiczne, handlowe lub inne. W konsekwencji wykorzystanie promenady, co do zasady, przybierze dwojaki charakter:

1) odpłatny wynajem/dzierżawa na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, np. w zakresie handlu czy gastronomii lub/i opłaty z tytułu korzystania z toalety i prysznica - opodatkowanych VAT, oraz

2) nieodpłatne i powszechne udostępnianie promenady jako przestrzeni publicznej - niepodlegające VAT.

Reklama

Gmina podkreśliła, że nie ma, co do zasady, możliwości przyporządkowania zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. opodatkowanej lub niepodlegającej opodatkowaniu. W zakresie III etapu inwestycji gmina planuje w przyszłości wybudować port jachtowy wraz z infrastrukturą i wydzierżawić go do zewnętrznego podmiotu (np. spółki komunalnej), lub samodzielnie udostępniać odpłatnie teren portu zarówno pod działalność usługową, gastronomiczną lub handlową, jak i pobierać opłaty z tytułu korzystania z toalet (pryszniców) znajdujących się na terenie portu.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego gmina zadała pytanie, czy przysługuje jej pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową promenady (etap II analizowanej inwestycji), w sytuacji gdy gmina nie ma (nie będzie miała) możliwości obiektywnie przyporządkowania ww. wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, tj. osobno do działalności opodatkowanej oraz osobno do działalności niepodlegającej opodatkowaniu.

Zdaniem gminy, przysługuje jej pełne prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur związanych z wydatkami w zakresie budowy promenady (w ramach etapu II), w sytuacji, gdy wydatki te mają być wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych VAT (np. do świadczenia na rzecz podmiotów zainteresowanych usług dzierżawy/najmu terenu promenady oraz usług odpłatnego udostępniania toalety), jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (zapewnienie publicznego nieodpłatnego wstępu na promenadę), a gmina nie ma możliwości przyporządkowania zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności opodatkowanej lub niepodlegającej opodatkowaniu.

Interpretacja organu podatkowego

W interpretacji z 27 grudnia 2013 r. (sygn.ILPP1/443-866/13-6/MD) dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał stanowisko gminy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że od 1 stycznia 2011 r. w przypadku zakupu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi oraz niepodlegającymi podatkowi VAT dotyczących budowy promenady, gminie przysługuje (będzie przysługiwało) prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko w takiej części, w jakiej nabycie to wiąże się z czynnościami opodatkowanymi. Oznacza to, że gmina ma obowiązek wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności. W związku z tym, że ani przepisy ustawy o VAT ani jej przepisy wykonawcze nie zawierają zapisu dotyczącego sposobu wyliczenia tych części, można przyjąć różne rozwiązania. Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część realizowanej inwestycji związana będzie z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana będzie dla potrzeb innych niż prowadzona działalność, spoczywa zawsze na podatniku. Wobec tego to gmina powinna określić, w jakim stopniu promenada jest (będzie) wykorzystywana na potrzeby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i zgodnie z tym udziałem ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych dotyczących promenady. W ocenie organu, gmina na podstawie art. 86 ust. 7b w zw. z art. 2 pkt 14a ustawy o VAT, zobowiązana jest ustalić udział procentowy, o którym mowa w tym przepisie.

Zobacz również: Kadry i płace

Wyrok WSA

Gmina zaskarżyła interpretację indywidualną do WSA w Poznaniu, który w wyroku z 22 października 2014 r. (sygn. akt I SA/Po 357/14) nie zgodził się ze stanowiskiem gminy i oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że art. 86 ust. 7b ustawy o VAT ma zastosowanie wówczas, gdy dana nieruchomość (której dotyczy podatek naliczony) nie jest wykorzystywana wyłącznie na cele działalności opodatkowanej. Dlatego też, w pierwszej kolejności należy, stosownie do tego przepisu, obliczyć podatek naliczony według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość wykorzystywana jest do celów działalności gospodarczej. Następnie w odniesieniu do tej części podatku naliczonego, która będzie związana z działalnością gospodarczą, tj. z czynnościami opodatkowanymi VAT oraz zwolnionymi od podatku, podatnik ma prawo odliczenia podatku według proporcji obliczonej zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, tzn. uwzględniając stosunek sprzedaży opodatkowanej VAT do sprzedaży ogółem (opodatkowanej i zwolnionej). Zdaniem sądu, nie ma podstaw do stosowania w tej sprawie w drodze analogii stanowiska wyrażonego w uchwale NSA z 24 października 2011 r. (sygn. I FPS 9/10), które skutkować ma wyłączeniem regulacji z art. 86 ust. 7b ustawy o VAT, w każdym wypadku, w którym podatnik uzna, że nie ma możliwości „obiektywnego przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności”.

Przy takim założeniu, podatnik może w ogóle nie dążyć do wyodrębnienia udziału procentowego, powołując się na obiektywne trudności, co – według poglądu gminy – zawsze pozwoli mu na pełne odliczenie podatku. Z pewnością nie taka była intencja ustawodawcy i cel tej regulacji. W ocenie sądu, trafnie wskazał organ interpretacyjny, że obowiązek ustalenia udziału procentowego wynika z art. 86 ust. 7b, a nie z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Prawidłowa jest zatem konkluzja organu, że gmina powinna określić, w jakim stopniu promenada jest (będzie) wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i zgodnie z tym udziałem ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od poniesionych wydatków inwestycyjnych. Wskazywane przez gminę trudności związane z praktycznym wyodrębnieniem procentowego udziału, w jakim nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej, nie mogą skutecznie podważyć stanowiska organu zajętego w zaskarżonej interpretacji. Obowiązek tego wyodrębnienia obciąża podatnika, gdyż prawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych regulacji, niemniej jednak wymagany udział procentowy musi odpowiadać rzeczywistości.

Wyrok NSA

Gmina złożyła skargę kasacyjną do NSA na wyrok WSA. NSA nie zgodził się z argumentacją gminy i oddalił jej skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że nie można w szczególności podzielić zarzutu naruszenia art. 86 ust. 7b oraz art. 90 ustawy o VAT. W ocenie NSA interpretacja art. 86 ust. 7b ustawy o VAT nie budzi wątpliwości, powinien on być stosowany na etapie, gdy ustalamy wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi oraz wydatki związane z czynnościami, które nie podlegają opodatkowaniu VAT. Natomiast art. 90 ustawy o VAT ma zastosowanie do czynności, które podlegają opodatkowaniu (lub są zwolnione od VAT). NSA, aprobując pogląd WSA, stwierdził także, że podatnicy mają obowiązek ustalenia udziału procentowego w jakim dana nieruchomość będzie wykorzystywana do działalności gospodarczej i do innych celów. Znajduje on potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie, np. wyroku NSA z 14 lipca 2016 r. (sygn. akt I FSK 24/15).

NSA wskazał, że określenie udziału procentowego, o którym mowa w art. 86 ust. 7b ustawy o VAT to pewien element stanu faktycznego, a nie element stanu prawnego, który nie podlega interpretacji, w związku z czym, w tym zakresie interpretacja nie może tego ujmować. Dopiero w przypadku kontroli gmina dowie się, czy przyjęta przez nią proporcja jest prawidłowa czy nie.

Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część realizowanej inwestycji związana będzie z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana będzie dla potrzeb innych niż prowadzona działalność, spoczywa zawsze na podatniku.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 2 pkt 14a, art. 86 ust. 7b, art. 90 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60)

JANINA FORNALIK

doradca podatkowy, starszy menedżer w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?

    Zakres odpowiedzialności głównego księgowego w Państwowej Straży Pożarnej

    Zakres odpowiedzialności pracownika, któremu powierzono obowiązki głównego księgowego w jednostce sektora finansów publicznych, został określony zapisami ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: uofp) oraz ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp). W artykule autor przedstawia najważniejsze obowiązki głównego księgowego, których niewypełnienie może prowadzić do poniesienia odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ale także odpowiedzialności karnej.

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia, w budżetówce bez zmian

    Rząd chce, aby minimalne wynagrodzenie wzrosło o 200 zł brutto. Płace w budżetówce pozostaną jednak zamrożone.

    Wynagrodzenia medyków po 1 lipca 2021 r. (pytania i odpowiedzi)

    Nowe regulacje dotyczące wynagradzania pracowników medycznych weszły w życie 1 lipca 2021 r. Oto odpowiedzi NFZ na najczęściej zadawane pytania.

    Termin na wykonanie wydatków niewygasających

    Czy uchwała rady gminy może przedłużyć termin na wykonanie wydatków niewygasających wynikający z art. 263 uofp?

    Inwestycje w OZE - rozliczanie dotacji na gruncie VAT

    Opodatkowanie VAT dotacji, w tym w szczególności dotacji na finansowanie inwestycji w OZE, niezmiennie budzi wątpliwości. Organy podatkowe prezentują w tym zakresie stanowisko niekorzystne dla gmin, a sądy administracyjne nie prezentują w wydawanych orzeczeniach jednolitej linii orzeczniczej. Wątpliwości związane ze sposobem traktowania dotacji stały się powodem tego, że 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tej problematyki. Na wyrok TSUE przyjdzie poczekać zapewne co najmniej do 2023 r., jednak już teraz warto zwrócić uwagę na to, jakie może on pociągnąć za sobą konsekwencje.

    Terminowe rozliczanie sum depozytowych - procedura

    Rozliczanie sum depozytowych - jak to zrobić w terminie? Przedstawiamy instruktaż dla księgowych.

    Zmiany w zasadach wystawiania faktur w 2021 r.

    Zasady wystawiania faktur. Od 1 lipca 2021 r. obowiązują zmiany w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur. Nowości dotyczą uznania za fakturę biletów jednorazowych. Zniesiony został limit 50 km.

    W jaki sposób oblicza się termin 3 miesięcy zatrudnienia do celów PPK?

    Jeśli pracownik nie złoży deklaracji o nieprzystępowaniu do PPK, to w jakim terminie należy zawrzeć w jego imieniu umowę o prowadzenie PPK?

    Jak ująć w ewidencji księgowej częściowo umorzony, a następnie zwrócony do reklamacji środek trwały

    Środek trwały został zakupiony w 2019 r. i rozpoczęto jego umorzenie. Pod koniec 2019 r. został zareklamowany i w grudniu 2020 r. zwrócony do dostawcy, co potwierdzone jest fakturą korygującą na 100% jego wartości. Jak rozliczyć taką operację w księgach rachunkowych? W przypadku likwidacji środka trwałego jego wartość netto jest księgowana zapisem 800/011, a dotychczasowe umorzenie 071/011. W opisanym przypadku umorzenie z 2019 r. powinno być przeksięgowane na pozostałe przychody operacyjne (w 2020 r. odpisy nie były dokonywane).

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej - wiceminister finansów Piotr Patkowski w trakcie posiedzenia prezydium Rady Dialogu Społecznego zadeklarował chęć rozmów o podwyżkach w budżetówce.

    Spółka komunalna ponosi opłatę za zajęcie pasa drogi

    Spółka ze 100-proc. udziałem gminy realizuje zadanie polegające na przebudowie wodociągu w pasie drogi gminnej. Czy w sytuacji, w której gmina jest właścicielem tego wodociągu, a spółka jest dzierżawcą, gmina powinna naliczyć wobec spółki opłatę za umieszczenie urządzeń wodociągowych w pasie drogowym? Czy spółka komunalna w ogóle jest zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego?

    Jak windykować Dokument Obliczenia Opłaty

    Czy Dokument Obliczenia Opłaty, wystawiany na podstawie art. 40e ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, może być windykowany, jeśli nie został opłacony? Czy bez okazania dowodu opłaty nie powinien był zostać wydany wnioskodawcy?

    Gmina nie może odstąpić od naliczenia opłaty prolongacyjnej

    Czy należy naliczyć opłatę prolongacyjną w okresie stanu pandemii, jeśli gmina nie podjęła uchwały o nienaliczaniu opłaty prolongacyjnej w okresie pandemii?

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - terminy

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - przedstawiamy terminy sprawozdań, które powinny złożyć w lipcu jednostki samorządu terytorialnego.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r. O ile wzrosną wynagrodzenia młodych lekarzy?

    Aport wodociągu a opodatkowanie VAT

    Czy wniesienie aportem sieci kanalizacyjnych i wodociągowych w zamian za podwyższenie ilości udziałów gminy w spółce będzie podlegało opodatkowaniu, czy będzie korzystało ze zwolnienia od VAT z uwagi na to, że od momentu oddania do użytkowania do momentu wniesienia aportem minęły już 2 lata?

    Podwyższone koszty w czasie pracy zdalnej

    W związku z obowiązującymi obostrzeniami związanymi z epidemią COVID-19 część pracowników urzędu gminy świadczy pracę zdalnie. Niektórzy z nich mieszkają poza miejscowością, w której znajduje się urząd i stosowane są wobec nich podwyższone koszty uzyskania przychodów. Czy można je stosować także w okresie pracy zdalnej, gdy pracownicy nie dojeżdżają do pracy?

    Czy w roku 2021 wydatki bieżące mogą przewyższyć dochody bieżące

    Czy w roku 2021 obowiązuje przepis, na podstawie którego wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż dochody bieżące, z wyłączeniem wydatków covidowych?

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?