Użyczenie nieruchomości gminie przez powiat bez VAT

Wydana interpretacja zapadła na gruncie następującego stanu faktycznego:

Powiat (właściciel nieruchomości) zawarł umowę użyczenia z gminą, zgodnie z którą oddał jej do używania nieruchomość. Wyłącznym celem zawarcia umowy była realizacja zadań publicznych powierzonych gminie. Powiat poinformował we wniosku o interpretację, że „nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego”. Umowa dopuszczała możliwość oddania przez gminę (biorącego) całości lub części nieruchomości w najem albo dzierżawę, za zgodą powiatu, mogło to jednak nastąpić tylko celem realizacji zadań publicznych (na tę okoliczność przewidywano swoistą prowizję obejmującą 20% kwoty odpłatności wynikającej z zawartej umowy dalszego udostępnienia). Gmina nie skorzystała z tej możliwości.

Organ podatkowy przyznał wnioskodawcy (powiat) rację co do tego, że ww. stanie faktycznym nieodpłatne przekazanie nieruchomości nie będzie opodatkowane VAT.

W uzasadnieniu Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”) przypomniał, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów w art.7 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz – w przypadku świadczenia usług w art.8 ust.2 ww. ustawy. Zatem, w ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatna dostawa towarów i nieodpłatne świadczenie usług również mogą podlegać opodatkowaniu VAT.

Zobacz: Rachunkowość budżetowa

Stan faktyczny omawianej interpretacji dotyczył udostępnienia nieruchomości, a więc świadczenia o usługowym charakterze. Z tego względu DKIS przywołał art.8 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, że za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1. użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2. nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. aby uznać nieodpłatne świadczenie za podlegające opodatkowaniu VAT, musi być dokonane w celu innym niż prowadzona działalność gospodarcza. 

Odnosząc się do tych warunków organ interpretacyjny stwierdził, że nieodpłatne świadczenie usług, o którym mowa w pkt 2 wiąże się zwykle z poniesieniem kosztów wynagrodzeń pracowników, które nie są objęte VAT. Dlatego też uwzględniwszy przepisy prawa unijnego wykładane systemowo i w kontekście zasady neutralności VAT należy przyjąć, iż brak prawa do odliczenia z uwagi na związek wydatków z czynnościami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą podatnika powoduje, że nie występuje tym samym obowiązek opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego świadczenia usług (por. opinia Rzecznika Generalnego z dnia 23 października 2008 r. w sprawie C-371/07).

Jak uznał DKIS odnosząc się do przedstawionych w opisie sprawy okoliczności, nieodpłatne przekazanie nieruchomości na rzecz Gminy nie ma związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Powiat. Jednakże, jak podkreślono w interpretacji, zasadniczą przesłanką decydującą o braku obowiązku opodatkowania nieodpłatnego użyczenia przez Wnioskodawcę (Powiat) ww. nieruchomości na rzecz Gminy, jest brak prawa do odliczenia podatku naliczonego. Jest to zasadne stwierdzenie, ponieważ w świetle powołanych przepisów ustawy sposób wykorzystania nieruchomości przez podmiot korzystający nieodpłatnie z nieruchomości nie ma znaczenia, podobnie jak motywy udostępniającego. Zrównanie niektórych czynności nieodpłatnych z odpłatnymi ma natomiast na celu domknięcie systemu odliczeń i zapobieżenie sytuacjom, w których podatnicy korzystają z prawa do odliczenia, a następnie wykorzystują towary do czynności nieuprawniających do potrącenia podatku naliczonego.

Dominik Goślicki

radca prawny, specjalizuje się w zakresie prawa podatkowego, w szczególności podatku dochodowego oraz podatku od nieruchomości.

Katarzyna Nowak

asystent, interesuje się prawem podatkowym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl