Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Instruktaż: Wycena odsetek z transakcji handlowych na dzień bilansowy - odsetki ustawowe

Instruktaż: Wycena odsetek z transakcji handlowych na dzień bilansowy - odsetki ustawowe /Fot. Shutterstock
Instruktaż: Wycena odsetek z transakcji handlowych na dzień bilansowy - odsetki ustawowe /Fot. Shutterstock
Na koniec roku na potrzeby sporządzenia sprawozdania finansowego należy urealnić wszystkie ujęte w księgach rachunkowych należności i zobowiązania, w tym także z tytułu odsetek. Trzeba je wycenić według wartości ustalonej na 31 grudnia w kwocie odpowiednio wymaganej lub wymagającej zapłaty. W poprzednim numerze (PRB 2/2020) zostały przedstawione procedury wyceny odsetek od należności cywilnoprawnych, naliczanych na podstawie Kodeksu cywilnego. A jakie obowiązują procedury wyceny odsetek od należności cywilnoprawnych z transakcji handlowych?

Kwota wymaganej zapłaty (dla należności) lub wymagająca zapłaty (dla zobowiązań) z transakcji handlowych stanowi sumę wartości:

  1. należności (zobowiązania) głównej - w kwocie wskazanej w dowodzie obcym (np. fakturze, rachunku), pomniejszonej o opłacone zaliczki (zadatki) i spłaty częściowe, uiszczone od dnia powstania należności (zobowiązania) do dnia bilansowego;
  2. wszystkich należności (zobowiązań) ubocznych powstałych w związku z wierzytelnością główną, do których zalicza się w szczególności:
  • odsetki ustawowe,
  • odsetki za opóźnienia w transakcjach handlowych,
  • rekompensatę za dochodzenie należności w transakcjach handlowych,
  • uzasadnione koszty sądowe i egzekucyjne w kwocie przewyższającej rekompensatę,
  • kary umowne.

Ogólne zasady wyceny bilansowej należności i zobowiązań z transakcji handlowych w kwocie wymaganej (wymagającej) zapłaty oraz ich przewalutowania są takie same jak te, które stosuje się przy wycenie należności pobieranych na podstawie k.c. (patrz zasady ogólne - Instruktaż w PRB 2/2020).

Oferta specjalna: Pakiet książek – Nowa matryca stawek VAT Towary i Usługi z programem INFORLEX PKWiU + CN, stawki VAT i WIS na 2 m-ce

Procedura ustalenia kwoty odsetek od należności i zobowiązań z transakcji handlowych na dzień bilansowy - zasady ogólne

Odsetki z transakcji handlowych stosuje się w jednostkach sektora finansów publicznych w przypadku należności i zobowiązań tych jednostek, powstających w wyniku zawarcia transakcji handlowych, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu opóźnieniom. Są nimi umowy, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, zawarte przez strony wymienione w art. 2 tej ustawy, jeśli zawierają je w związku z wykonywaną działalnością.

Przykład

W przypadku jednostek sektora publicznego mamy do czynienia z transakcjami handlowymi, jeśli z jednej strony występuje w nich jednostka sektora publicznego, a z drugiej:

  • przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, w tym także przedsiębiorcy z państw członkowskich UE, państw członkowskich EFTA - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych,

  • inne niż przedsiębiorcy podmioty prowadzące działalność gospodarczą,

  • podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 upzp,

  • osoby wykonujące wolny zawód.

Nie ma znaczenia, czy jednostka sektora publicznego jest sprzedawcą (wierzycielem) czy nabywcą (dłużnikiem).

Na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu opóźnieniom pobiera się dwa rodzaje odsetek z transakcji handlowych:

  • odsetki ustawowe,
  • odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Należą się one niezależnie od tego:

  • czy strony w łączącej je umowie zawarły postanowienia o ich pobieraniu,
  • czy wierzyciel poniósł jakąkolwiek szkodę w związku z opóźnieniem dłużnika,
  • czy opóźnienie powstało z winy bądź bez winy dłużnika.

Zarówno odsetki ustawowe, jak i odsetki za opóźnienia w transakcjach handlowych mogą być naliczane na podstawie stóp procentowych ustalonych w przepisach (odsetki ustawowe), jak również w umowach stron (odsetki umowne).

Procedura ustalenia odsetek z transakcji handlowych na dzień bilansowy jest inna dla odsetek ustawowych i inna dla odsetek za opóźnienia w transakcjach handlowych. Wynika to z odmiennych zasad naliczania tych odsetek w zależności od ich rodzaju i od tego, czy jednostka sektora finansów publicznych jest wierzycielem (ustala należności) czy dłużnikiem (ustala zobowiązania).

Procedura ustalania odsetek ustawowych na dzień bilansowy obejmuje następujące kroki.

Krok 1 Wyliczenie kwoty odsetek ustawowych należnych na dzień bilansowy

Odsetki ustawowe w transakcjach handlowych należą się wtedy, gdy termin płatności zobowiązania z tytułu dostawy (usługi) ustalony w umowie przekracza maksymalne terminy określone w ustawie o przeciwdziałaniu opóźnieniom.

Ustawa o przeciwdziałaniu opóźnieniom nie ustala odrębnych zasad naliczania odsetek ustawowych. Odsetki te ustala się na zasadach określonych w art. 359 § 2 k.c.:

  • jako procent od sumy pieniężnej ustalonej w umowie,
  • w stosunku rocznym,
  • za każdy dzień wydłużenia terminu płatności ponad maksymalne terminy określone w ustawie o przeciwdziałaniu opóźnieniom.

Stopa odsetek ustawowych jest równa stopie referencyjnej NBP podwyższonej o 3,5 punktu procentowego. Stopa ta od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2019 r. wynosiła 5% w stosunku rocznym (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z 7 stycznia 2016 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych).

Odsetki ustawowe w transakcjach handlowych, zgodnie z art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu opóźnieniom, nalicza się od kwoty należności pieniężnej w tytułu wykonanych dostaw lub usług. Ustala się je od kwoty, która ma być spłacona po terminie wynoszącym 30 dni od dnia wykonania usługi (dostawy) i przedłożenia z tego tytułu faktury (rachunku) dłużnikowi do dnia:

  • wymagalności świadczenia lub
  • jego faktycznej zapłaty (jeśli nastąpi ona przed dniem wymagalności).

Odsetki te nalicza się jednak nie dłużej niż do 60 dnia od dnia wykonania usługi (dostawy) i przedłożenia z tego tytułu faktury (rachunku) dłużnikowi. Po upływie 60 dni wierzycielowi przysługują odsetki za zwłokę w transakcjach handlowych, których stopa procentowa jest wyższa niż stopa odsetek ustawowych (art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu opóźnieniom).

Jeśli strony w umowie nie ustaliły terminu płatności należności, odsetek ustawowych się nie stosuje. Zamiast nich stosuje się wyższe odsetki ustawowe za zwłokę w transakcjach handlowych.

W sytuacji gdy jednostka sektora finansów publicznych jest dłużnikiem, nie mogą występować u niej odsetki ustawowe z transakcji handlowych. Wynika to z art. 8 ust. 1-4 ustawy o przeciwdziałaniu opóźnieniom. Zgodnie z nim termin zapłaty ustalony w umowie w takich transakcjach handlowych nie może przekraczać 30 dni (60 w przypadku publicznych podmiotów leczniczych). Jeśli termin 30(60)-dniowy zostanie przekroczony, jednostki sektora publicznego są zobowiązane do zapłaty wierzycielom nie odsetek ustawowych, ale wyższych od nich odsetek za zwłokę w transakcjach handlowych.

W sytuacji gdy jednostka sektora finansów publicznych jest wierzycielem, odsetki ustawowe mogą teoretycznie występować. Jednak powinna być to rzadka sytuacja. Jednostki te muszą dbać o terminowy spływ dochodów. Dlatego nie powinny ustalać terminów płatności należności budżetowych powyżej 30 dni. Jeśli już jednak do tego dojdzie, mają obowiązek naliczyć odsetki ustawowe.

Przykład

Jednostka sektora publicznego (wierzyciel) wykonała usługi na rzecz przedsiębiorcy. W umowie strony ustaliły, że wynagrodzenie zostanie zapłacone jednostce w terminie do 65 dni od wykonania usługi i doręczenia dłużnikowi faktury.

Termin płatności wierzytelności ustalony przez strony w umowie przekracza 60 dni. Dzień 65 przypada na 31 grudnia. Dłużnik nie uregulował do tego dnia zobowiązania. Dlatego przy wycenie bilansowej jednostka (wierzyciel) powinna:

  • od 31 do 60 dnia włącznie - naliczyć odsetki ustawowe,

  • od 61 do 65 dnia (czyli do 31 grudnia) - naliczyć odsetki za opóźnienia w transakcjach handlowych.

Krok 2 Ujęcie odsetek w księgach rachunkowych wierzyciela

Odsetki ujmuje się w księgach rachunkowych jednostki jako wierzyciela wtedy, gdy jednostka zamierza ich dochodzić.

Wierzyciele będący jednostkami sektora finansów publicznych mają obowiązek ustalania przypadających im należności pieniężnych, w tym mających charakter cywilnoprawny, oraz terminowego podejmowania w stosunku do zobowiązanych czynności zmierzających do wykonania zobowiązania (art. 42 ust. 5 uofp). Zasada ta dotyczy zarówno należności głównych, jak i należności ubocznych, a więc także odsetek ustawowych. Od tej zasady jest przewidziany jeden wyjątek. Jednostki sektora finansów publicznych mogą nie dochodzić niskich kwotowo należności cywilnoprawnych (art. 58 ust. 6 uofp - jednostki państwowe, i art. 59a ust. 1 uofp - jednostki samorządowe).

W zakresie należności budżetu państwa dysponent części budżetowej lub dysponent państwowego funduszu celowego może wyrazić zgodę na niedochodzenie należności, jeśli ich kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł.

W zakresie należności przypadających JST lub jej jednostkom organizacyjnym, takim jak:

  • jednostki budżetowe,
  • samorządowe zakłady budżetowe,
  • samorządowe instytucje kultury,

o ich dochodzeniu decyduje organ stanowiący JST. Może on w uchwale zwolnić podległe jednostki z tego obowiązku w zakresie należności, których kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł.

Jeśli ustalenia takie w danej jednostce obowiązują, to odsetek, które nie będą na ich podstawie dochodzone, nie ujmuje się w księgach rachunkowych.

W przypadku braku odpowiednich ustaleń ww. jednostki organizacyjne muszą ujmować w księgach rachunkowych i dochodzić należności z tytułu odsetek.

Krok 3 Udokumentowanie przypisu odsetek należnych na dzień bilansowy

Odsetki ustawowe przypisuje się w księgach rachunkowych wierzyciela na podstawie wystawionych:

  • wezwania do uzgodnienia sald,
  • noty księgowej odsetkowej,
  • dowodu własnego wewnętrznego (np. PK - "Polecenie księgowania").

Wewnętrzne dowody własne jednostek stosuje się do naliczania i ujmowania odsetek w księgach rachunkowych wierzycieli:

  • gdy w wezwaniu do uzgodnienia salda podano kwotę odsetek należnych na dzień uzgodnienia inny niż 31 grudnia roku obrotowego - odnośnie do kwoty odsetek naliczonych za okres od dnia uzgodnienia do dnia bilansowego,
  • gdy w nocie księgowej odsetkowej podano kwotę odsetek należnych na dzień inny niż 31 grudnia roku obrotowego - odnośnie do kwoty odsetek naliczonych za okres od dnia wystawienia noty do dnia bilansowego,
  • w przypadku odsetek za zwłokę od należności od osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych.

Krok 4 Ustalenie wartości odzyskiwalnej odsetek i dokonanie odpisów aktualizujących

Przy wycenie bilansowej odsetek ustawowych stanowiących należności trzeba ustalić ich wartość odzyskiwalną. Ewentualnie należy dokonać odpisów aktualizujących ich wartość do tego poziomu. Zasady postępowania w tym zakresie są takie same jak ustalone dla odsetek z k.c. (patrz krok 4 w Instruktażu w PRB 2/2020).

W kolejnym numerze PRB przedstawimy zasady wyceny bilansowej odsetek za opóźnienia w transakcjach handlowych.

Podstawy prawne:

  • art. 4 pkt 1, art. 2, art. 5, art. 7 ust. 2 i 3, art. 8 ust. 1-4 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych - poprzedni tytuł: ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 118; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 2020)

  • art. 359 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1495)

  • art. 42 ust. 5, art. 58 ust. 6, art. 59a ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 869; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1649)

  • obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z 7 stycznia 2016 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych (M.P. z 2016 r. poz. 46)

  • obwieszczenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 1 lipca 2019 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (M.P. z 2019 r. poz. 671)

Autor: Izabela Motowilczuk, były wieloletni inspektor kontroli

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Poradnik Rachunkowości Budżetowej
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    5 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Korzystanie z samochodu służbowego przez burmistrza
    Korzystanie z samochodu służbowego. Czy, aby móc korzystać z samochodu służbowego do wykonywania zadań służbowych, burmistrz powinien podpisać odrębną umowę, tj. umowę o odpowiedzialności majątkowej za powierzone mienie? Czy taką umowę w imieniu gminy może podpisać z burmistrzem sekretarz, który podpisuje burmistrzowi również urlopy, delegacje? Czy jednak umowa taka jest zbędna, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o samorządzie gminnym wskazujące, że burmistrz gospodaruje mieniem komunalnym? Czy ewentualnie do podpisania takiej umowy sekretarz powinien posiadać stosowne upoważnienie?
    Budżety samorządów z nadwyżką za III kwartał 2021 r.
    Z danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów, wynika, iż nadwyżka w budżetach samorządów za III kwartał 2021 r. wyniosła 23 mld 436 mln zł, przy planowanym deficycie w wysokości 31 mld 67 mln zł.
    Świadczenie ratownicze - dla kogo dodatek do emerytury?
    Świadczenie ratownicze zostało przewidziane w ustawie o ochotniczych strażach pożarnych. Komu ma przysługiwać?
    Senior+ w edycji na 2022 rok
    Program Senior+ w edycji na 2022 rok adresowany jest do jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego. Jakie wymagania należy spełnić?
    Kierownik zamawiającego musi określić wymogi weryfikacyjne dla zatrudnionych pracowników wykonawcy
    Czy według nowego Prawa zamówień publicznych istnieje konieczność określenia w opisie przedmiotu zamówienia zapisów dotyczących sposobu dokumentowania zatrudnienia pracowników wykonawcy w zakresie m.in. rodzaju czynności, które oni wykonują, czy sposobu weryfikacji zatrudnienia tych osób (chodzi np. o kierownika budowy, robót, ochronę budowy, pracowników administracyjnych)? Zamówienie, które gmina chce udzielić, dotyczy budowy nowej hali sportowej, a w okresie COVID-19 takie wymogi mogą zniechęcić oferentów.
    Uhonorowanie pomocy społecznej - wypłata nagród z okazji Dnia Pracownika Socjalnego
    Dzień Pracownika Socjalnego jest świętem wszystkich pracowników służb społecznych, a w szczególności pracowników socjalnych. Z tej okazji 21 listopada każdego roku, poza uroczystymi obchodami, przyznawane są nagrody.
    Egzekucja świadczeń z ZFŚS - jakie zapisy w zajęciu pozwalają na dokonywanie potrąceń
    Świadczenia z ZFŚS podlegają egzekucji do pełnej wysokości, jeśli zajęcie dotyczy innych wierzytelności.
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym już niedługo.
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym przyjęte przez Radę Ministrów.
    Gotowe posiłki w bufecie basenowym a stawka VAT
    Jednostka samorządowa (ośrodek sportowy) prowadzi basen. W ramach infrastruktury obiektu utworzono także sklepik/bufet, w którym sprzedawane są posiłki typu fast-food: hot-dogi, kanapki, zapiekanki. Jest to tzw. sprzedaż na wynos - nie posiadamy zaplecza umożliwiającego spożywanie posiłków na miejscu, a sprzedawane posiłki kupujemy w formie gotowej (kanapki) lub w formie półproduktów (hot-dogi, zapiekanki). Jaką stawką VAT należy opodatkować taką sprzedaż - 5% czy 8%?
    Jak inwentaryzować odnawialne źródła energii?
    Urząd gminy korzysta z programu Unii Europejskiej „Czyste powietrze” i ma na stanie urządzenia (panele, słoneczne, pompy ciepła) zamontowane na domach jednorodzinnych mieszkańców, którzy korzystali z dofinansowania. Zgodnie z założeniami programu, gmina jest właścicielem tych urządzeń jeszcze przez 5 lat. Mieszkańców, którzy korzystają z programu, jest ok. 1000. Jak należy inwentaryzować te urządzenia - spis z natury czy weryfikacja (oświadczenie mieszkańca, że ma to nadal na stanie)?
    Wspólna działalność socjalna w sektorze finansów publicznych
    Przepisy dają możliwość prowadzenia wspólnej działalności socjalnej przez kilku pracodawców zobowiązanych do tworzenia ZFŚS. Jest to na pewno korzystne zwłaszcza dla mniejszych jednostek, dysponujących niewielkimi środkami finansowymi. Wspólna działalność musi się opierać na zawarciu umowy pomiędzy pracodawcami. Skorzystanie z tego rozwiązania jest w pełni dopuszczalne także dla jednostek sfery budżetowej. W praktyce myśleć o tym mogą pracodawcy ze sobą powiązani, np. urząd gminy i gminne jednostki organizacyjne.
    Zmiany w rachunkowości od 1 stycznia 2022 r.
    Sprawdź co się zmieni w ustawie o rachunkowości w 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli od 1 września 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli 2022. Jakie zmiany czekają nauczycieli od nowego roku szkolnego? Czy będą podwyżki zarobków? Czy zostanie zwiększony czas pracy nauczycieli?
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela. Jak prawidłowo naliczać staż uprawniający do nagrody jubileuszowej nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach?
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki - kto może otrzymać?
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS - analiza
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS. Czy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można dofinansować prezenty na święta, Dzień Kobiet, Dzień Dziecka, z okazji jubileuszu itp.?
    Stypendia dla uczniów - jaki paragraf?
    Stypendia dla uczniów - klasyfikacja. W jakim paragrafie wydatków powinno się ujmować wypłacane uczniom stypendia socjalne oraz stypendia za wyniki w nauce i za osiągnięcia sportowe?
    Zatrudnienie głównego księgowego bez konkursu - czy jest możliwe?
    Zatrudnienie głównego księgowego. Czy można zatrudnić głównego księgowego w jednostce budżetowej bez przeprowadzenia konkursu?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania czy tylko na następny rok budżetowy?
    Jak uregulować dyżury domowe w przypadku telepracy?
    Telepraca - dyżury domowe. Jaki zapis należy umieścić w porozumieniu o telepracy, żeby nadal dyżur pełniony w miejscu zamieszkania był traktowany jako dyżur domowy, a nie dyżur w miejscu pracy?
    Czy można zatrudnić cudzoziemca w zakładzie budżetowym?
    Czy w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej można zatrudnić osobę nieposiadającą obywatelstwa polskiego (obywatel Ukrainy) na stanowisku pomocniczym i obsługi? Jakie warunki musi spełniać?
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022 - minister zdrowia Adam Niedzielski poinformował po posiedzeniu Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, że osiągnięto porozumienie. Od kiedy i o ile wzrosną wynagrodzenia medyków?
    Wizja lokalna w terenie
    Wizja lokalna, uregulowana w ustawie ‒ Prawo zamówień publicznych, jest szczególnym narzędziem, z którego zamawiający może skorzystać, określając warunki udziału w postępowaniu. Próżno szukać definicji legalnej tego pojęcia albo wyraźnych wymogów określonych przez ustawodawcę w tym zakresie. Jednak niezastosowanie się przez wykonawcę do wytycznych określonych w specyfikacji warunków zamówienia w tym względzie może skutkować odrzuceniem oferty, co rodzi konkretne konsekwencje w sferze proceduralnej.
    Klasyfikacja budżetowa wykonania instalacji fotowoltaiki

    Jaki paragraf klasyfikacji budżetowej będzie właściwy dla wydatków związanych ze sporządzeniem kosztorysu szacunkowego na wykonanie instalacji CO i fotowoltaiki (kwota 5500 zł)?