Strefy płatnego parkowania na cenzurowanym. Te działania są nielegalne. Chodzi o pieniądze

• Brak płatności gotówkowej jest niedopuszczalny
• Każdy powinien mieć możliwość zapłacenia gotówką

Strefy płatnego parkowania ustanawiane w miastach mają w ostatnim czasie coraz gorszą passę. Co i rusz okazuje się, że władne w tym zakresie samorządy popełniają istotne błędy, a często wręcz postępują niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Niedawno pisaliśmy o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego poboru dodatkowej opłaty za postój w sytuacji, gdy kierowca uiszczając należność błędnie wpisał numer rejestracyjny samochodu. Dziś natomiast przybliżymy odpowiedź na interpelację poselską, którą skupia się wokół form uiszczania należności z tytułu parkowania.

Brak płatności gotówkowej jest niedopuszczalny

W interpelacji nr 15773 z 4 marca 2026 r. skierowanej do ministra infrastruktury posłowie wskazali, że w wielu dużych miastach – w tym w Warszawie – wprowadzono parkometry, które nie umożliwiają dokonywania opłat gotówką. Opłaty za postój mogą być uiszczane wyłącznie kartą płatniczą, aplikacją mobilną lub systemem BLIK. Tymczasem na podstawie przepisów ustawy o Narodowym Banku Polskim prawnym środkiem płatniczym w Polsce są banknoty i monety emitowane przez Narodowy Bank Polski, czyli złoty polski (PLN). W obrocie funkcjonuje również pieniądz bezgotówkowy (tzw. pieniądz bankowy) realizowany za pomocą kart płatniczych, przelewów czy systemów takich jak BLIK, jednak to znaki pieniężne emitowane przez NBP posiadają status prawnego środka płatniczego. Jak wskazano w interpelacji, Brak możliwości uiszczenia opłaty gotówką prowadzi do wykluczenia społecznego osób nieposiadających konta bankowego, karty płatniczej, smartfona lub dostępu do aplikacji mobilnych. Wątpliwości budzi również praktyka nakładania opłat dodatkowych (tzw. kar) wobec osób, które nie uiściły opłaty parkingowej, gdyż nie miały technicznej możliwości dokonania płatności w formie bezgotówkowej. Problem ten dotyczy także innych usług publicznych, w tym sprzedaży biletów w pojazdach komunikacji miejskiej, gdzie coraz częściej dostępne są wyłącznie płatności bezgotówkowe.
Autorzy pisma wskazali, że sprawa ma istotne znaczenie konstytucyjne i społeczne. Dotyczy bowiem prawa obywateli do posługiwania się prawnym środkiem płatniczym, zasady równego dostępu do usług publicznych, przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu osób starszych oraz obywateli niekorzystających z bankowości elektronicznej, a także przejrzystości finansowej systemu poboru opłat parkingowych.
Na bazie tych wątpliwości zapytano resort infrastruktury między innymi o to, czy brak możliwości uiszczenia opłaty parkingowej gotówką w parkometrach jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z Konstytucją RP oraz ustawą o Narodowym Banku Polskim?

Każdy powinien mieć możliwość zapłacenia gotówką

Jak wynika z odpowiedzi udzielonej 24 marca 2025 r. (nr DDP-1.054.4.2026), kompetencje w zakresie ustalania stref płatnego parkowania, wysokości stawek opłat za postój pojazdów samochodowych w tych strefach i sposobu pobierania tej opłaty ustawodawca pozostawił właściwym organom samorządu terytorialnego, które najlepiej znają potrzeby swoich mieszkańców w zakresie możliwości postoju pojazdów na swoim terenie. Jednak status banknotów i monet jako prawnego środka płatniczego powinien implikować obowiązkową akceptację tj. obowiązek ich przyjmowania przez wierzyciela z tytułu zobowiązania pieniężnego. Dodatkowo opłaty za postój w strefie płatnego parkowania stanowią niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, a do spraw ich dotyczących, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ordynacji 3 podatkowej. Z tego ostatniego aktu jasno wynika, że choć podatnicy prowadzący działalność gospodarczą i obowiązani do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów - co do zasady - zobowiązania podatkowe muszą regulować w formie polecenia przelewu, a więc w formie bezgotówkowej, to jednak bezgotówkowej formy rozliczeń jako obligatoryjnej i wyłącznej formy regulowania zobowiązań nie stosuje się do zapłaty podatków niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Opłata za postój w strefie płatnego parkowania uiszczana przez korzystającego z drogi publicznej, jest właśnie takim „podatkiem” nie związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym, w ocenie resortu infrastruktury, obowiązujące regulacje prawne wskazują na konieczność umożliwienia dokonywania ww. opłat za postój w formie gotówkowej.

W udzielonej odpowiedzi jasno wskazano, że choć należy dopuścić różne formy uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, to jednak z formy gotówkowej powinien mieć możliwość skorzystać każdy kto chce dokonać postoju w tej strefie i to do obowiązku samorządów należy zapewnienie faktycznej możliwości uiszczenia opłaty w tej formie.