Brak środków finansowych na realizację przedsięwzięcia

Brak środków finansowych a unieważnienie postępowania ze względu na ważny interes publiczny

Bardzo często zdarza się w praktyce, iż zamawiający unieważnia postępowanie przetargowe z tego powodu, iż wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć. Podstawa ta jest bardzo często nadużywana przez zamawiającego. Co też umożliwia wykonawcą skarżenie tej czynności.

Zazwyczaj błąd zamawiającego polega na tym, iż nie wykazuje on, dlaczego wykonanie konkretnego zamówienia nie leży w interesie publicznym. Zamawiający skupia się wyłącznie na wykazaniu zmiany okoliczności, które nie mógł przewidzieć w momencie rozpoczęcia procedury przetargowej. Co jest błędem, gdyż zapomina wykazać, w jaki sposób zmiany tych okoliczności miała wpływa na przyjęcie, że realizacja danego zamówienia jest sprzeczna z interesem publicznym. Błąd ten jest popełniany z prostego powodu, zamawiającemu trudno uzasadnić swoją decyzję. Bardzo często zamawiający stara się wykazać, iż okoliczności obiektywne uniemożliwiające realizację zamówienia, np. brak środków na realizację zamówienia, stanowią podstawę do unieważnienia postępowania z względu na brak interesu publicznego. Jednakże czy takie okoliczności mogą jednak stanowić podstawę do unieważnienia postępowania?

Zobacz również: Uzupełnienie oferty po upływie terminu na jej złożenie

Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt:  KIO 686/15 (LEX nr 1757404) stwierdziła, iż: „w sytuacji, gdy zamawiający powołuje się na przesłankę określoną w art. 93 ust. 1 pkt 6 p.z.p. jako przyczynę unieważnienia postępowania, zobowiązany jest wykazać rzeczywiste, kumulatywne zaistnienie przywołanych w ww. przepisie podstaw, tj. wystąpienie istotnej zmiany okoliczności powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć.

Nie można postawić znaku równości pomiędzy interesem publicznym a brakiem środków na realizację przedsięwzięcia objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia. Inne niż wynikające z ogłoszonego postępowania potrzeby zamawiającego i zachodząca w związku z tym konieczność ograniczenia wydatków na nabycie przedmiotu zamówienia nie może być samoistną przyczyną unieważnienia postępowania. Dopiero wykazanie, że wykonanie zamówienia będzie godzić w interes publiczny może powodować, iż środki nań przeznaczone nie powinny być wydane, a zamówienie nie powinno być udzielone. Interes publiczny musi być przy tym na tyle istotny, aby uzasadniał jego postawienie przed indywidualnym interesem uczestników postępowania.”

Wynika z powyższego, iż aby zamawiający mógł unieważnić postępowanie przetargowe muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki, tj. wystąpienie istotnej zmiany okoliczności powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć. Co też z przyczyn oczywistych w sposób znaczący zawęża liczbę przypadków, w których wyżej cytowany przepis może mieć zastosowanie. Wszelkie obiektywne przesłanki uniemożliwiające realizację zamówienia przez zamawiającego, nie mogą stanowić podstawy do unieważnienia postępowania. Istotne jest jedynie to, aby wykazać, że realizacja zamówienia nie leży w interesie publicznym, a nie że np. zamawiający nie ma środków na sfinansowanie realizacji tego zamówienia. Brak środków na realizację zamówienia, nie skutkuje automatycznie przyjęciem, iż sama realizacja zamówienia nie jest potrzebna. Natomiast tylko wykazanie, iż w wyniku zmiany okoliczności realizacja zamówienia jest już niepotrzebna (nie leży w interesie publicznym), powoduje, ze zamawiający może unieważnić przetarg. Co nie jest takie łatwe.

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne