| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | IDEORIA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Finanse publiczne > Dyscyplina finansów publicznych > Kontrole RIO: Niestandardowe instrumenty finansowe zagrażają stabilności finansów JST

Kontrole RIO: Niestandardowe instrumenty finansowe zagrażają stabilności finansów JST

Samorządy coraz częściej sięgają po niestandardowe instrumenty finansowania zadłużenia. Część z nich ma na celu obejście przepisów o finansach publicznych i limity zadłużenia. Coraz częściej jednak takie działania są badane przez ograny kontrolne i organy ścigania.

Sytuacja finansowa większości jednostek samorządu terytorialnego (JST) się pogarsza. Problem ten dotyczy szczególnie gmin i powiatów o niewielkich budżetach i wskaźnikach zadłużenia określonych w art. 242 i 243 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) bliskich przekroczenia bądź już przekroczonych. Władze samorządowe, chcąc ukryć stan faktyczny, coraz częściej korzystają z tzw. niestandardowych instrumentów finansowych. Niestandardowe instrumenty finansowe nie są w sposób formalny zdefiniowane, mieszczą się w kategorii umów nienazwanych o terminie zapłaty dłuższym niż rok, związanych z finansowaniem usług, dostaw, robót budowlanych i które powodują skutki ekonomiczne podobne do umowy pożyczki lub kredytu. Łączy je jedno: te instrumenty finansowe nie podlegają regułom finansów publicznych wprowadzającym mechanizmy ograniczające zadłużenie JST i są bardzo drogie.

Zobacz serwis: Sprawozdawczość

Niestandardowe instrumenty finansowe

Szerokie stosowanie niestandardowych mechanizmów spowoduje, że coraz większa część kwoty długu samorządów znajdzie się poza zakresem mechanizmów kontrolnych określonych w art. 242–243 u.f.p., co stawia pod znakiem zapytania sens ich istnienia. Problem ten został już zidentyfikowany i przeanalizowany przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych (KR RIO), a efektem tego jest interesujący raport „Niestandardowe instrumenty finansowania potrzeb budżetowych jednostek samorządu terytorialnego” Łódź 2016. Przeprowadzone przez RIO kontrole, działalność nadzorcza, jak również analiza dostępnych informacji, pozwoliło ustalić najczęstsze konstrukcje niestandardowych instrumentów finansowych, do których należą:

1) finansowanie kapitałowe – samorząd zakłada spółkę i wnosi kapitał pozwalający jej zrealizować określone przedsięwzięcia. Samorząd poprzez spółkę realnie spłaca zobowiązanie zaciągnięte przez nią, a obciążenia z tego tytułu ujmowane są w budżecie jako wydatki majątkowe;

2) sprzedaż zwrotna – instytucja finansowa nabywa od JST nieruchomość przy jednoczesnym zawarciu przez strony przedwstępnej umowy sprzedaży tej nieruchomości, na mocy której JST zobowiązuje się ją nabyć „powrotnie” po cenie sprzedaży. Do momentu sprzedaży zwrotnej nieruchomość finansowana jest przez instytucję finansową (właściciela) i jest udostępniana odpłatnie na rzecz JST. Cena sprzedaży jest przychodem JST, ujmowanym w budżecie jako dochód ze sprzedaży majątku, odkupienie nieruchomości przez JST jest faktycznie spłatą udostępnionego kapitału, czyli rozchodem, ale w budżecie operacja ta zostanie ujęta jako wydatek majątkowy. Zapłata czynszu stanowi faktycznie wydatki związane z obsługą długu, a ujęta zostanie w budżecie jako wydatki z tytułu najmu, dzierżawy;

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

Kadry i płace 2019

reklama

Ostatnio na forum

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Patrycja Łazowa

Konsultant projektów rekrutacyjnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »