REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Windykacja należności w gminie

Windykacja należności w gminie./ fot. Fotolia
Windykacja należności w gminie./ fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Gmina będąca wierzycielem musi dochodzić wielu należności m.in. podatków od nieruchomości, rolnego, czy też leśnego. Organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego. Jak wygląda współpraca między gminą a naczelnikiem urzędu skarbowego? Jak przebiega ścieżka windykacji należności w gminie?

W postępowaniu egzekucyjnym oprócz określonego podziału na czynności wykonywane przez wierzyciela (gminę) i organ egzekucyjny (naczelnika urzędu skarbowego) ważna jest również współpraca tych podmiotów. Taka współpraca zapewni nie tylko szybsze i skuteczniejsze odzyskanie należności, lecz także to, że działania organu egzekucyjnego podejmowane wobec dłużnika będą adekwatne i zgodne z obowiązującymi przepisami.

REKLAMA

REKLAMA

W sytuacji kiedy podmioty zobowiązane do zapłaty na rzecz gmin należnych im podatków (od nieruchomości, od środków transportowych, rolnego, leśnego) lub opłat (np. za zajęcie pasa drogowego) nie realizują tych obowiązków poprzez dokonywanie wpłat, wówczas organy egzekucyjne, którymi są naczelnicy urzędów skarbowych, poprzez stosowanie środków egzekucyjnych (np. zajęcie rachunku bankowego czy egzekucja z ruchomości lub z nieruchomości) doprowadzają do przymusowej realizacji tych obowiązków.

Jedyną opłatą, w zakresie której może zachodzić wyjątek w tym zakresie, jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku tej opłaty przepisy przewidują, że „właściwy organ gminy, do której nie stosuje się art. 19 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może wykonywać zadania z zakresu egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie porozumienia z naczelnikiem urzędu skarbowego. Porozumienie nie może dotyczyć prowadzenia egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości” (art. 6 qa ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; dalej: u.c.p.g.). W pozostałych przypadkach egzekucję należności prowadzi naczelnik urzędu skarbowego.

Zobacz również: Podatki

Czynności przedegzekucyjne

Aby organ egzekucyjny w osobie naczelnika urzędu skarbowego mógł przystąpić do czynności polegających na przymuszeniu dłużnika do realizacji obowiązku zapłaty dla gminy należnych jej dochodów, sama gmina, a właściwie jej organ wykonawczy w osobie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, musi wykonać określone czynności.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pierwszą z nich jest wystawienie upomnienia, w którym gmina wzywa dłużnika do uregulowania całej kwoty zadłużenia w określonym terminie od jego odebrania z zastrzeżeniem, że brak realizacji tego obowiązku spowoduje wszczęcie egzekucji administracyjnej i tym samym kwota zadłużenia wzrośnie. Stanowi o tym wprost art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), który stwierdza, że „egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia”.

Co istotne, zgodnie z art. 62 §1a ustawy z 9 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, który obowiązuje 1 stycznia 2016 r. ,,jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów”.

Od obowiązku wystawienia przez gminę upomnienia przewidziano wyjątki. Rodzaje należności pieniężnych, w zakresie których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia określa rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Z orzecznictwa

Celem instytucji upomnienia „przedegzekucyjnego” uregulowanego w wyżej powołanym przepisie jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia postępowania. Zauważyć przy tym należy, iż przepis § 1 art. 15 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...) pełni podobną rolę do art. 11 KPA i ma na celu wyjaśnienie przyczyn podjętych działań, które w efekcie mają skłonić do dobrowolnego, a nie przymusowego wykonania obowiązku.

Wyrok WSA w Białymstoku z 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 313/15

Zawartość upomnienia

Od 1 stycznia 2016 r. zasady wystawiania upomnienia określa rozporządzenie Ministra Finansów z 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych. Określono w nim m.in. elementy treści, jakie każde upomnienie musi zawierać (poprzez użycie zwrotu ,,zawiera w szczególności”. Są to: nazwa wierzyciela i adres jego siedziby lub jego jednostki organizacyjnej, data wystawienia upomnienia, nazwa albo imię i nazwisko zobowiązanego, do którego jest kierowane, adres jego siedziby albo miejsca zamieszkania oraz inne dane identyfikacyjne, o ile są znane wierzycielowi. Ponadto w upomnieniu należy wskazać:

1) wysokość i rodzaj należności pieniężnej, którą należy uiścić, oraz okres, którego dotyczy,

2) rodzaj i wysokość odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej naliczonych na dzień wystawienia upomnienia, o ile są wymagane oraz stawki tych odsetek obowiązującej na dzień wystawienia upomnienia, według której należy obliczyć dalsze odsetki,

3) sposób zapłaty należności pieniężnej,

4) wysokość kosztów upomnienia,

5) wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia,

6) pouczenie, że w przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego powstaje obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, które zaspokajane są w pierwszej kolejności,

7) imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby działającej z upoważnienia wierzyciela.

Upomnienie powinno zostać wystawione niezwłocznie, gdy wysokość zaległości wraz z odsetkami przekroczy 10-krotność kosztów upomnienia (tj. kwotę 116 zł), a z podjętych działań informacyjnych (podejmowane wszelkimi możliwymi sposobami próby kontaktu z dłużnikiem nakłaniające go do spłaty zadłużenia) wynika, że zapłata nie nastąpi. Jeżeli wierzyciel podejmuje działania informacyjne, z których wynika, że wpłata nastąpi, to przy jej braku upomnienie jest wystawiane nie później niż po upływie 21 dni od dnia, w którym po raz pierwszy podjęto działania informacyjne.

Tytuł wykonawczy

Gdy pomimo podejmowanych działań informacyjnych oraz wystawionego i doręczonego upomnienia, dłużnik nie realizuje obowiązku zapłaty gminie należnych jej dochodów, wystawia ona (jako wierzyciel) tytuł wykonawczy, który będzie podstawą działań podejmowanych wobec dłużnika przez właściwy organ egzekucyjny, czyli naczelnika urzędu skarbowego. Stanowi o tym art. 26 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym „organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru”.

W przeciwieństwie do upomnienia, gdzie jego najważniejsze elementy składowe określono w rozporządzeniu jako akcie wykonawczym do ustawy, elementy tytułu wykonawczego zostały wskazane bezpośrednio przez ustawodawcę w art. 27 § 1 u.p.e.a. i stanowią katalog zamknięty (tzw. wyliczenie enumeratywne).

Po wszczęciu egzekucji administracyjnej, które zgodnie z art. 26 u.p.e.a. następuje z chwilą ,,doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego”, wierzyciel (gmina) nie ma podstaw do podejmowania wobec dłużnika jakichkolwiek działań w zakresie realizacji obowiązku objętego wystawionym przez niego tytułem wykonawczym.

Gmina ma natomiast obowiązek niezwłocznego zawiadamiania organu egzekucyjnego o:

1) zmianie wysokości należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym wynikającej z jej wygaśnięcia w całości lub w części, w szczególności gdy wygaśnięcie jest wynikiem: wyegzekwowania jej przez inny organ egzekucyjny, korekty dokumentu powodującej zmniejszenie wysokości należności pieniężnej, przedawnienia należności pieniężnej, zapłaty do wierzyciela egzekwowanej należności pieniężnej,

2) zdarzeniu powodującym zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego,

3) zdarzeniu powodującym ustanie przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego,

4) okresie, za który nie nalicza się odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej w wyniku zdarzeń zaistniałych po dniu wystawienia tytułu wykonawczego,

5) uzyskanej informacji o zobowiązanym i jego majątku w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Wskazane obowiązki wierzyciela są niezwykle istotne, gdyż mają wpływ nie tylko na kwotę egzekwowanej zaległości, lecz również na prawidłowość czynności organu egzekucyjnego podejmowanych wobec dłużnika przez organ egzekucyjny.

Po wszczęciu egzekucji administracyjnej gmina nie ma podstaw do podejmowania wobec dłużnika jakichkolwiek działań w zakresie realizacji obowiązku objętego wystawionym przez niego tytułem wykonawczym.

PODSTAWY PRAWNE

● art. 62 § 1a ustawy z 9 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 613; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2261)

● art. 6 qa ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 250; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1920)

● art. 15 § 1, art. 19 § 2, art. 26 § 1, art. 27 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 599; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1948)

● § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2367; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1413)

MARCIN BINAŚ

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Od 1 kwietnia 2024 r. 128 799 zł jednorazowego odszkodowania i 1431 zł za procent uszczerbku na zdrowiu [wypadki przy pracy]

    Monitor Polski: obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, które będą obowiązywały od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r.

    Od 1 marca świadczenie wyniesie 336,36 zł. Ważniejsze, ze Senat chce objąć nim samorządowców sprzed 1990 r.

    Skrócenie do 7 lat okresu pełnienia funkcji sołtysa uprawniającego do otrzymania świadczenia i przyznanie świadczeń dla sołtysów pełniących funkcję przed 1990

    Każda pensja w budżetówce ma być wyższa o 20% (i więcej) od pensji minimalnej dla "wszystkich". Na dziś 5090 zł. Tego chcą związkowcy

    Pensja minimalna w budżetówce ma być wyższa o 20% od pensji minimalnej dla "wszystkich". Tego chcą związkowcy ze "Związkowa Alternatywa".

    Trzeba określić maksymalny poziom wynagrodzeń zasadniczych pracowników

    W regulaminach wynagrodzenie zasadnicze ustala się dla danego stanowiska pracy widełkowo – z podaniem kwoty minimalnej i maksymalnej.

    REKLAMA

    Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne to odpowiednik emerytur pomostowych. Ile osób je pobiera?

    W grudniu 2023 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 13,1 tys. osób, a przeciętna wysokość "kompensówki" wynosiła 3617,29 zł. Tak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

    Nowe Standardy - Global Internal Audit Standards™

    Nowe Standardy mówią jasno – jako audytorzy jesteśmy częścią organizacji, i – oczywiście zachowując pełen obiektywizm – pomagamy jej osiągnąć właściwe cele.

    Roczne sprawozdanie o udzielonych zamówieniach a likwidacja gminnej jednostki budżetowej

    Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

    Ustawa budżetowa na 2024 rok bez poprawek Senatu. Trafi teraz do podpisu Prezydenta

    Prezydent RP może podpisać ustawę budżetową, ewentualnie - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o ocenę zgodności jej zapisów z ustawą zasadniczą.;

    REKLAMA

    Samorządy mogą odetchnąć – w 2024 roku nie będzie obowiązkowego KSeF

    Wdrożenie KSeF budzi wiele emocji, a szczególnie dużo jest ich w jednostkach budżetowych objętych centralizacją. Z uwagi na ich szczególną strukturę, wdrożenie KSeF wiązałoby się w ich przypadku z jeszcze większymi komplikacjami, niż u pozostałych podatników.

    To już ostatni dzień na złożenie części A sprawozdania SP-1. Sprawdź czy wiesz jakie dane w nim wykazać.

    Sprawozdanie SP-1, czyli sprawozdanie w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego na stałe weszło do katalogu sprawozdawczości budżetowej. Trzeba poświęcić mu uwagę dwa razy w roku. Po raz pierwszy już w styczniu, bo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jako organy podatkowe właściwe w sprawach podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego mają obowiązek złożyć część A sprawozdania w terminie do 10 stycznia.

    REKLAMA