Kategorie

Kontrola zarządcza

29 maja 2021
25 cze 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

RIO: Warunki i zakres kontroli

O zakresie i terminie rozpoczęcia kontroli prezes izby lub osoba przez niego upoważniona powiadamia kierownika jednostki kontrolowanej, a w przypadku kontroli samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym samorządowych osób prawnych oraz innych podmiotów, w zakresie wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego - również właściwy organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Powiadomienia o terminie kontroli kompleksowej dokonuje się nie później niż na 7 dni przed jej rozpoczęciem.

Kontrola zarządcza w administracji publicznej

Czym jest kontrola zarządcza?  Kto odpowiada za jej funkcjonowanie? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule. 

Operat szacunkowy informacją publiczną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (wyrok z dnia 6 czerwca 2016 r.) stwierdził, że żądanie udostępnienia kserokopii operatu szacunkowego, jak również umowy z rzeczoznawcą majątkowym na jego wykonanie dotyczy informacji publicznych i podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej [dalej: u.d.i.p.]. 

Zarządzanie rejestrem ryzyka

W wyniku procesu zarządzania ryzykiem otrzymuje się na poziomie jednostki (jednostek) dokument zawierający informacje na temat wszystkich zidentyfikowanych ryzyk, ich oceny, funkcjonujących mechanizmów kontrolnych oraz projektowanych czynności kontrolnych wraz ze wskazaniem osób odpowiedzialnych za ich wdrożenie. Rejestr ryzyka jest dokumentem „żywym”, podlegającym stałym aktualizacjom.

Sporządzanie sprawozdań na podstawie pozaksięgowych zbiorów (zestawień) danych

Sporządzanie sprawozdań Rb-28/Rb-28S, Rb-50/Wydatki oraz Rb-Z na podstawie danych niepochodzących wprost z ksiąg rachunkowych dotyczy przede wszystkim danych na temat zobowiązań jednostek, w tym zobowiązań wymagalnych.

Nieprawidłowe finansowanie kosztów podróży służbowych

Koszty podróży służbowych pracowników jednostek sektora finansów publicznych obciążają pracodawców publicznych. W jednostkach samorządu terytorialnego mogą być ponadto finansowane wydatki związane z kosztami podróży służbowych członków organów stanowiących tych jednostek.

Określenie celu i zakresu kontroli zarządczej

Precyzyjne i trafne ujęcie celu stawianego przed kontrolą zarządczą w JST wraz ze wskazaniem jej zakresu powinno służyć uporządkowaniu jednolitego rozumienia czym jest kontrola zarządcza i późniejszego stosowania się do przyjętych regulacji.

Rola zarządzania ryzykiem w kontroli zarządczej

Wdrożenie systemu kontroli zarządczej według standardów opracowanych przez Ministerstwo Finansów wymaga rzetelnego podejścia pracowników sfery budżetowej do wyznaczenia horyzontu docelowego i pożądanego w pracy urzędnika narażonego na różne czynniki ryzyka. Opracowując materiał, stanowiący wytyczne do wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w jednostkach samorządu terytorialnego, należy wspomnieć, że od 2010 r. pojawiały się odmienne interpretacje i wytyczne w tym zakresie.

Podpis osoby upoważnionej do skontrolowania dokumentu księgowego pod względem merytorycznym

Fakt przeprowadzenia kontroli merytorycznej powinien być potwierdzony na dokumencie podpisem osoby, która ją wykonała.

Sposób dokumentowania faktu dokonania kontroli merytorycznej

Osoby zobowiązane do wykonania kontroli merytorycznej dowodów księgowych powinny udokumentować jej przeprowadzenie. W praktyce przyjęło się, że fakt ten dokumentuje się poprzez zamieszczenie na dowodzie tzw. opisu merytorycznego oraz złożenie podpisu osoby odpowiedzialnej za wykonanie kontroli z podaniem daty dokonania tej czynności.

Ustawowa definicja kontroli zarządczej

Intencją ustawodawcy było stworzenie systemu kontroli powiązanego z realizacją celów (misją) jednostki. Stanowiło to novum w stosunku do poprzednio przyjętych rozwiązań. Z zapisów uzasadnienia do projektu wynika, że kontrola zarządcza jest w założeniu narzędziem obejmującym także zagadnienie formułowania celów i zadań, a następnie sprawdzenie ich realizacji, zgodnie z założonymi kryteriami. Wprowadzenie formalnego obowiązku wyznaczania celów i przygotowywania planów zadań, a także sporządzanie sprawozdań z wykonania tych planów jest warunkiem koniecznym do właściwego zarządzania jednostką – czyli w konsekwencji efektywnego wykorzystywania środków publicznych.

Cele i zarządzanie ryzykiem

Cele i zarządzanie ryzykiem to kolejny obszar, który w praktyce sprawia najwięcej wątpliwości i niejasności. Z opisu obszaru wynika, że jasne określenie misji może sprzyjać ustaleniu hierarchii celów i zadań oraz efektywnemu zarządzaniu ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem ma na celu zwiększenie prawdopodobieństwa osiągnięcia celów i realizacji zadań. Proces zarządzania ryzykiem powinien być dokumentowany.

Struktura organizacyjna

Zgodnie z tym standardem, struktura organizacyjna jednostki powinna być dostosowana do aktualnych celów i zadań. Zakres zadań, uprawnień i odpowiedzialności jednostek, poszczególnych komórek organizacyjnych jednostki oraz zakres podległości pracowników powinien być określony w formie pisemnej w sposób przejrzysty i spójny. Aktualny zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności powinien być określony dla każdego pracownika.

NIK ocenia kontrolę zarządczą

Podstawowym problemem w działaniu systemu kontroli zarządczej jest, zdaniem NIK, brak właściwej i spójnej definicji celów i zadań oraz mierników monitorujących stopień ich osiągania, jak również nieprawidłowa metoda przeprowadzania analizy ryzyk związanych z osiąganiem wyznaczonych celów, w tym określenia akceptowanego poziomu zidentyfikowanych ryzyk.

Kontrola zarządcza w administracji publicznej wciąż nieskuteczna

Zdaniem NIK urzędnikom do tej pory nie udało się skutecznie wdrożyć nowej koncepcji zarządzania. Dlaczego tak się dzieje?

Kontrola zużycia druków ścisłego zarachowania

Druki ścisłego zarachowania w księgowości ze względu na to, że dają bezpośredni dostęp do składników majątkowych jednostki, powinny być przez cały okres posiadania ich przez jednostkę (od chwili zakupu, przez cały okres ich przechowywania, wykorzystywania przez bezpośrednich użytkowników, aż po zwrot kopii wykorzystanych formularzy i ich przechowywanie) objęte ścisłą kontrolą zużycia.

Zadania kontroli zarządczej w zapobieganiu i wykrywaniu nadużyć

W każdej jednostce należącej do sektora publicznego powinien być zorganizowany system kontroli zarządczej, obejmujący ogół działań podejmowanych przez jednostkę dla zapewnienia realizacji celów i zadań jednostki w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy (art. 68 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; dalej: uofp).