Kategorie

Odpis na ZFŚS w jednostkach budżetowych - obligatoryjny i fakultatywny

Aneta Terlikowska-Bohaczek
odpis na ZFSs w jednostkach budżetowych
odpis na ZFSs w jednostkach budżetowych
ShutterStock
Samorządowe zakłady budżetowe oraz jednostki budżetowe mają obowiązek tworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników. Tworząc ZFŚS pracodawcy mogą skorzystać z dwóch źródeł odpisu na fundusz: obligatoryjnego oraz fakultatywnego.

Obligatoryjny i fakultatywny odpis na ZFŚS w jednostkach budżetowych

Zgodnie z generalną zasadą zawartą w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, fundusz tworzą pracodawcy zatrudniający co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Jednakże zasada ta nie ma zastosowania w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych.

Samorządowe zakłady budżetowe oraz jednostki budżetowe mają obowiązek tworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników (art. 3 ust. 2 ustawy). Tworząc ZFŚS pracodawcy mogą skorzystać z dwóch źródeł odpisu na fundusz: obligatoryjnego oraz fakultatywnego.

Zobacz również: Gospodarowanie majątkiem trwałym w jednostkach budżetowych

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się w jednostkach budżetowych z corocznego odpisu podstawowego (obligatoryjnego), ustalonego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Wysokość odpisu podstawowego na jednego zatrudnionego wynosi 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do 20 lutego każdego roku. Uchwalona jesienią 2012 roku ustawa okołobudżetowa znowelizowała ustawę o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych dodając do niej art. 5b, zgodnie z którym ustalając stawki odpisu na 2013 rok należy za podstawę przyjąć przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 roku. W praktyce oznacza to, że od 2011 roku stawka odpisu podstawowego pozostała na niezmienionym poziomie i wynosi 1.093,93 zł.

Stawka ta ulega zwiększeniu do kwoty 1.458,57 zł (50% podstawy) w odniesieniu do pracowników wykonujących prace w szczególny warunkach lub prace o szczególnym charakterze. Chodzi tu o wykaz prac których wykonywanie po 1 stycznia 2009 roku uprawnia do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę, według zasad określonych w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Przy kwalifikowaniu pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zastosowanie mają definicje tych prac zawarte w załącznikach Nr 1 i Nr 2 do ustawy.

Innym odpisem o charakterze obligatoryjnym jest odpis podstawowy na jednego pracownika młodocianego. Wynosi on 5% podstawy w pierwszym roku nauki, 6% podstawy w drugim roku nauki oraz 7% podstawy w trzecim roku nauki. W 2013 roku kwoty te wynoszą odpowiednio: 145,86 zł, 175,03 zł oraz 204,20 zł.

W jednostkach budżetowych zatrudniających nauczycieli istnieje dodatkowy obowiązek dokonywania odpisu na fundusz na zasadach określonych w art. 53 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Dla nauczycieli dokonuje się corocznie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości ustalonej jako iloczyn planowanej przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze zajęć (po przeliczeniu na pełny wymiar zajęć), skorygowanej w końcu roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych nauczycieli i 110% kwoty bazowej określanej corocznie dla nauczycieli w ustawie budżetowej. 

Polecamy serwis: Rachunkowość budżetowa

Kwota bazowa określona w art. 13 ust. 2 ustawy budżetowej z dnia 25 stycznia 2013 r. wynosi 2.717,59 zł, co daje stawkę odpisu na jednego zatrudnionego nauczyciela w wysokości 2.989,35 zł.

Oprócz obligatoryjnego odpis na nauczycieli pozostających w stosunku pracy, Karta nakazuje również tworzyć odpis na nauczycieli będących emerytami, rencistami oraz nauczycieli pobierających świadczenie kompensacyjne. Dokonuje się na nich odpisu w wysokości 5% pobieranych emerytur, rent oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych.

Ustawodawca nie był równie szczodry w odniesieniu do emerytowanych pracowników niebędących nauczycielami. Art. 5 ust 5 ustawy daje możliwość zwiększenia funduszu o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na każdego emeryta lub rencistę, nad którym pracodawca sprawuje opiekę. Jest odpis o charakterze fakultatywnym i w 2013 roku wynosi 182,32 zł.

Innym odpisem o charakterze fakultatywnym jest podwyższenie o 6,25% kwoty odpisu na pracowników, w stosunku których orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. Maksymalna kwota opisu na niepełnosprawnego pracownika wynosi 1.276,25 zł (37,5%+6,25% przeciętnego wynagrodzenia).

Ostatni i relatywnie najnowszy rodzaj odpisu fakultatywnego dotyczy pracodawców którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy. Jeśli na funkcjonowanie zakładowego żłobka lub klubu dziecięcego przeznaczą kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego z odpisu podstawowego, wówczas mogą zwiększyć Fundusz na każdą zatrudniona osobę o 7,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, tj. o kwotę 218,79 zł.

Odpisy nie stanowią jedynego źródła tworzenia Funduszu. Może być on zwiększany o dopłaty do działalności socjalnej, darowizny, odsetki bankowe, wpływy z oprocentowania pożyczek mieszkaniowych czy przychody z tytułu sprzedaży, dzierżawy i likwidacji infrastruktury socjalnej. Najważniejsze jest, by w procesie dysponowania środkami z ZFŚS pamiętać o obowiązku różnicowania przyznawanych świadczeń w zależności od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób uprawnionych do korzystania z Funduszu. 

O autorce:

Aneta Terlikowska-Bohaczek - główny księgowy jednostek sektora finansów publicznych, specjalista w zakresie rachunkowości budżetowej, trener szkoleń adresowanych do sektora finansów publicznych.

Zadaj pytanie: Forum

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?