Zasady tworzenia ZFŚS w jednostkach sektora finansów publicznych

Przeznaczenie Funduszu

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (dalej: zfśs) jest specjalnym funduszem tworzonym przez pracodawców na finansowanie działalności socjalnej, zakładowych obiektów socjalnych (ośrodki wczasowe i kolonijne, domy wypoczynkowe, sanatoria) oraz na tworzenie zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego. ZFŚS może być tworzony w sektorze prywatnym jak i finansów publicznych, a więc w jednostkach budżetowych, zakładach budżetowych, gospodarstwach pomocniczych. W odróżnieniu od sektora prywatnego, w którym tworzenie ZFŚS uzależnione jest od liczby zatrudnionych pracowników, w sferze budżetowej jest to krok obowiązkowy. Należy pamiętać, iż przyznawanie świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.

Środki z zfśs można przeznaczyć m.in. na:

• działalność kulturalno – oświatową np. bilety do kina, teatru;
• udzielanie pomocy rzeczowej lub finansowej w związku z trudną sytuacją rodzinną, osobistą (zapomogi zwykłe), indywidualnymi zdarzeniami losowymi, klęskami żywiołowymi, długotrwałą chorobą i śmiercią najbliższego członka rodziny (zapomogi losowe);
• udzielanie pożyczek na cele mieszkaniowe;
• dofinansowanie wypoczynku zorganizowanego przez pracowników we własnym zakresie tzw. wczasy pod gruszą;
• sfinansowanie kolonii, obozów, zielonej szkoły.

Najbardziej aktualna na rynku książka dotycząca klasyfikacji budżetowej

Tworzenie ZFŚS

Zfśs tworzy się z corocznego odpisu podstawowego naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych w danym roku kalendarzowym, o czym stanowi art. 5 ust.1 ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o zfśs. Podstawę naliczenia odpisu stanowi przeciętna planowana w danym roku kalendarzowym liczba osób zatrudnionych w zakładzie pracy skorygowana w końcu roku do faktycznej przeciętnej liczby osób zatrudnionych w zakładzie i obejmująca pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy. Podsumowując przy obliczaniu przeciętnej liczby zatrudnionych nie uwzględnia się osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, czy też przebywających na urlopie wychowawczym.

Polecamy serwis: Kadry i płace

Wysokość odpisu – obligatoryjny i fakultatywny

Wysokość odpisu podstawowego na jednego zatrudnionego (zatrudnionego w tzw. normalnych warunkach pracy) wynosi 37,5 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim nie później niż do 20 lutego każdego roku. Kolejnym odpisem o charakterze obowiązkowym jest odpis na jednego pracownika młodocianego, którego wysokość wynosi w pierwszym roku nauki 5%, w drugim - 6%, a w trzecim -  7 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Natomiast wysokość odpisu na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze- w myśl przepisów o emeryturach pomostowych, wynosi 50 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Należy dodać, że w zależności od sytuacji finansowej zakładu pracodawca, w każdym roku kalendarzowym, może zwiększać (odpis uznaniowy) wysokość odpisu podstawowego o 6,25 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na każdego emeryta i rencistę - byłego pracownika zakładu oraz na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Niezależnie od wskazanych wyżej odpisów, Fundusz może być zwiększony o: wpływy z opłat pobieranych od osób i jednostek organizacyjnych – korzystających z działalności socjalnej; darowizny oraz zapisy osób fizycznych i prawnych; odsetki od środków Funduszu; wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe; wierzytelności likwidowanych zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego; przychody z tytułu sprzedaży, dzierżawy i likwidacji środków trwałych służących działalności socjalnej, zakładowych domów i lokali mieszkalnych w części nieprzeznaczonej na utrzymanie lub odtworzenie zakładowych obiektów socjalnych; jak również inne środki określone w odrębnych przepisach.

Karta Nauczyciela – ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. wprowadza dodatkowy obowiązek dokonywania odpisu na Fundusz. W jednostkach budżetowych zatrudniających nauczycieli dokonuje się corocznie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości ustalonej jako iloczyn planowanej przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze zajęć (po przeliczeniu na pełny wymiar zajęć), skorygowanej w końcu roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych nauczycieli i 110% kwoty bazowej określanej corocznie dla nauczycieli w ustawie budżetowej (w 2015 r. kwota bazowa dla nauczycieli wynosi 2.717,59 zł.) Natomiast dla nauczycieli będących emerytami, rencistami lub nauczycielami pobierającymi nauczycielskie świadczenie kompensacyjne dokonuje się odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 5% pobieranych przez nich emerytur, rent oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych.

Gromadzenie środków następuje na odrębnym rachunku bankowym. Środki, które nie zostały wykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na następny rok.

Polecamy w INFORRB

Jak ustalić okres przedawnienia urlopu wypoczynkowego

W jaki sposób dokonać potrąceń z trzynastki oraz ze świadczeń z ZFŚS

Czy możliwa jest wypłata świadczeń z ZFŚS za poprzedni rok kalendarzowy