Szczególne przypadki odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego

W GSiA nr 3/2025 omawialiśmy sytuacje, które kwalifikują się do natychmiastowego odwołania dyrektora/wicedyrektora oraz te, które nie stanowią takiej podstawy. Najnowsze orzecznictwo NSA dostarcza dodatkowych informacji w tym zakresie.

Organ, który powierzył nauczycielowi pełnienie funkcji kierowniczej w szkole, może – w szczególnie uzasadnionych przypadkach – odwołać go z tego stanowiska w trakcie roku szkolnego, bez zachowania okresu wypowiedzenia, po uprzednim zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe; dalej: u.p.o.). Użyte w przepisie sformułowanie „przypadki szczególnie uzasadnione” ma charakter klauzuli generalnej. Oznacza to, że nie zostało ono precyzyjnie zdefiniowane przez ustawodawcę. W praktyce zatem organ podejmujący decyzję o odwołaniu dyrektora lub wicedyrektora dokonuje samodzielnej oceny, czy zaistniałe okoliczności mieszczą się w zakresie tej przesłanki. Należy jednak podkreślić, że choć organ dysponuje pewnym zakresem swobody w interpretacji zdarzeń – jego decyzja nie może być całkowicie dowolna i musi opierać się na racjonalnych przesłankach oraz faktach. Analiza najnowszego orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych wskazuje, że organy często nadużywają tej przesłanki jako podstawy odwołania. W przeważającej liczbie przypadków sądy administracyjne uchylają tu uchwały lub zarządzenia dotyczące odwołania dyrektora szkoły – uznając je za niezgodne z prawem. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach decyzje organów zostają utrzymane w mocy.

Oskarżenie o mobbing

Orzeczeniem, które utrzymało w mocy zarządzenie organu prowadzącego o odwołaniu dyrektora, jest wyrok WSA w Poznaniu z 5 marca 2025 r. (sygn. akt II SA/Po 816/24). Sąd oddalił skargę dyrektorki przedszkola odwołanej ze stanowiska. W ocenie sądu, w zarządzeniu w sposób dostateczny wyjaśniono, dlaczego w jej przypadku zaistniał „przypadek szczególnie uzasadniony”. Powołując się na liczne zachowania dyrektorki, burmistrz przedstawił opinię, zgodnie z którą zachowania te były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nosiły znamiona mobbingu, zaś skarżąca z przyczyn etycznych, a także z powodu rażącego naruszenia praw pracowniczych utraciła zdolność wykonywania powierzonej funkcji. Stąd konieczne było natychmiastowe przerwanie jej wykonywania. Taką ocenę, zdaniem poznańskiego WSA, należało potwierdzić. Sytuacja ta niezaprzeczalnie wpisuje się w przesłankę „przypadku szczególnie uzasadnionego”, o którym stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Nie budziło przy tym wątpliwości sądu, że liczne zachowania skarżącej (wymienione w uzasadnieniu zarządzenia) wskazywały na to, że mogła ona dopuścić się mobbingu.

(...)

Fragment artykułu pochodzi z kompleksowej bazy wiedzy INFORLEX. Czytaj więcej w INFORLEX Administracja > > >

Leszek Jaworski