Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odliczanie przez JST podatku naliczonego od inwestycji, gdy zmieniło się ich przeznaczenie

Odliczanie przez JST podatku naliczonego od inwestycji, gdy zmieniło się ich przeznaczenie./ fot. Fotolia
Odliczanie przez JST podatku naliczonego od inwestycji, gdy zmieniło się ich przeznaczenie./ fot. Fotolia
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał 25 lipca 2018 r. korzystny dla samorządów wyrok (w sprawie C-140/17) w sprawie odliczenia części VAT dotyczących inwestycji, które początkowo wykorzystywane były do działalności niepodlegającej opodatkowaniu, a następnie - przed upływem (najczęściej) 10-letniego okresu korekty - zostały przeznaczone do wykorzystywania do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Pytanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) skierował Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 grudnia 2016 r. (sygn. akt I FSK 972/15).

Stan faktyczny

W latach 2009-2010 gmina zrealizowała inwestycję polegającą na budowie świetlicy wiejskiej. Poniesione z tego tytułu wydatki zostały udokumentowane fakturami VAT. Po oddaniu inwestycji do użytkowania (w 2010 r.) świetlica została nieodpłatnie przekazana w zarząd gminnego ośrodka kultury. Z czasem gmina postanowiła jednak przenieść świetlicę do majątku gminy i wykorzystywać ją zarówno nieodpłatnie na cele gminnej społeczności, jak i świadczyć opodatkowane usługi wynajmu na cele komercyjne.

W tej sytuacji gmina powzięła wątpliwość, czy postępując w ten sposób - zważywszy, że dotychczas nie odliczała podatku naliczonego od wydatków na inwestycję - uzyska prawo do odliczenia (poprzez dokonanie korekty) podatku naliczonego.

Interpretacja indywidualna i stanowisko sądu administracyjnego

Gmina wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o interpretację indywidualną w tej kwestii. Gmina stała na stanowisku, że będzie uprawniona do częściowego odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki na budowę świetlicy (w drodze korekty wieloletniej). Minister Finansów nie podzielił jednak stanowiska gminy. W interpretacji stwierdził, że nie przysługuje jej prawo od odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków.

Interpretacja ta została przez gminę zaskarżona do WSA w Gdańsku. Sąd w wyroku z 18 stycznia 2014 r. (sygn. akt I SA/Gd 1193/14) przyznał rację gminie i uchylił interpretację indywidualną. Sąd uznał, że początkowe przeznaczenie przez podatnika nabytych towarów i usług do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu nie pozbawia go prawa do dokonania późniejszego odliczenia naliczonego VAT w razie zmiany przeznaczenia tych towarów lub usług - i wykorzystania ich do czynności opodatkowanych.

Wyrok ten został z kolei zaskarżony przez Ministra Finansów do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA w kwestii rozstrzygnięcia przedstawionej mu sprawy powziął istotne wątpliwości. Skierował zatem do TSUE tzw. pytanie prejudycjalne w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie TSUE

Efektem działania NSA jest właśnie wyrok TSUE z 25 lipca 2018 r. Wyrok ten jest, co do zasady, korzystny dla jednostek samorządu terytorialnego.

Z ORZECZNICTWA

Przepisy VAT należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie temu, aby podmiot prawa publicznego korzystał z prawa do korekty odliczenia VAT zapłaconego od dobra inwestycyjnego stanowiącego nieruchomość w sytuacji takiej, jak rozpatrywana w postępowaniu głównym - gdy w chwili nabycia tego dobra:

  • z jednej strony, ze względu na swój charakter, mogło ono być wykorzystywane zarówno do celów czynności opodatkowanych, jak i nieopodatkowanych, ale w początkowym okresie było wykorzystywane na cele działalności nieopodatkowanej,

  • z drugiej strony ten podmiot prawa publicznego nie wskazał wyraźnie zamiaru wykorzystywania tego dobra do celów działalności opodatkowanej, ale też nie wykluczył, że będzie ono wykorzystywane do takich celów

- o ile z analizy wszystkich okoliczności faktycznych, której przeprowadzenie należy do sądu krajowego, wynika, że został spełniony warunek (...), zgodnie z którym podatnik powinien działać w takim charakterze w momencie, w którym dokonał nabycia.

Wyrok TSUE z 25 lipca 2018 r., w sprawie C-140/17

TSUE dopuścił więc, co do zasady, odliczanie przez gminy części VAT dotyczące inwestycji, które początkowo były wykorzystywane do działalności niepodlegającej opodatkowaniu, a następnie - przed upływem (najczęściej) dziesięcioletniego okresu korekty - zostały przeznaczone do wykorzystywania na czynności opodatkowane VAT.

W uzasadnieniu tego wyroku TSUE udzielił też odpowiedzi na pytanie, czy z punktu widzenia istnienia prawa do odliczenia istotne jest to, że dobro inwestycyjne będzie wykorzystywane zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych, jak i niepodlegających opodatkowaniu (w ramach realizacji zadań organu władzy publicznej) i nie ma możliwości obiektywnego przypisania konkretnych wydatków inwestycyjnych do jednej z wyżej wymienionych grup czynności. Trybunał orzekł, że nie jest to istotne.

Z ORZECZNICTWA

Na badanie (...) warunku, zgodnie z którym podatnik powinien działać w takim charakterze w chwili nabycia towaru, nie ma wpływu okoliczność, że obiektywny podział konkretnych wydatków inwestycyjnych na transakcje opodatkowane i nieopodatkowane jest trudny, a wręcz niemożliwy.

Wyrok TSUE z 25 lipca 2018 r., w sprawie C-140/17

Wyrok ten bezpośrednio dotyczy zakupów dokonywanych przez gminy, lecz z punktu widzenia VAT działalność powiatów i województw nie różni się w istotny sposób od działalności gmin. Należy w związku z tym uznać, że omawiany wyrok ma odpowiednie zastosowanie również w przypadku zakupów dokonywanych przez powiaty i województwa.

Warunek nabycia w charakterze podatnika

Prawo do odliczenia w przypadkach, o których mowa, zaistnieje, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego dokonała zakupu w charakterze podatnika. A ustalenie tego może być niekiedy problematyczne. W mojej ocenie właśnie to będzie stanowiło największy problem ze stosowaniem omawianego wyroku. Treść uzasadnienia do wyroku TSUE zawiera jednak w tym zakresie szereg wskazówek.

Po pierwsze, Trybunał wskazał, że "nawet jeśli jednoznaczna i wyraźna deklaracja zamiaru wykorzystania dobra do użytku gospodarczego przy jego nabyciu może być wystarczająca do stwierdzenia, że dobro zostało nabyte przez podatnika działającego w takim charakterze, to brak takiej deklaracji nie wyklucza, że taki zamiar może przejawiać się w sposób dorozumiany".

Po drugie, Trybunał wskazał, że "charakter dobra (...) stanowi element podlegający uwzględnieniu na potrzeby ustalenia, czy w chwili dostawy nieruchomości podatnik działał w takim charakterze, może wskazywać, że gmina zamierzała działać jako podatnik". Podobnie - jak czytamy w dalszej części uzasadnienia - "fakt, że już przed dostawą i nabyciem nieruchomości spornej w postępowaniu głównym gmina była już zarejestrowana jako podatnik VAT, stanowi wskazówkę przemawiającą za takim wnioskiem".

Działanie w charakterze podatnika jest wykluczone w przypadkach, w których jednostki samorządu terytorialnego nabywają dobro inwestycyjne jako organy władzy publicznej.

W takich przypadkach nie dokonują one nabycia w charakterze podatnika (zob. np. wyrok TSUE z 2 czerwca 2005 r. w sprawie C-378/02). W konsekwencji prawo do odliczenia nie może im przysługiwać - nawet w przypadku późniejszego wykorzystania tego dobra do działalności gospodarczej.

Z omawianego wyroku wynika, że taki scenariusz może mieć miejsce w szczególności, jeżeli początkowe wykorzystanie nieruchomości zostało dokonane w ramach realizacji przez JST zadań organu władzy publicznej. Okoliczność taka nie przesądza o tym, czy w momencie nabycia nieruchomości organ władzy publicznej działał jako podatnik, lecz stanowi wskazówkę, że jednostka nie działała w charakterze podatnika.

Trudno jest jednak stwierdzić, kiedy w świetle tych wskazówek polskie sądy administracyjne oraz organy podatkowe będą traktować zakupy dokonywane przez JST jako dokonywane przez podatników. W mojej ocenie bardziej prawdopodobne jest (zwłaszcza w przypadku sądów administracyjnych) liberalne podejście (tj. przyjęcie, że o ile z okoliczności danego przypadku wyraźnie nie wynika co innego, JST dokonuje zakupów działając w charakterze podatnika). Jednak czy faktycznie tak się stanie będzie można stwierdzić dopiero za kilka lub kilkanaście miesięcy.

Korekty dokonywane na podstawie wyroku TSUE

Na podstawie omawianego wyroku TSUE wiele jednostek samorządu będzie uprawnionych do odliczenia VAT w drodze korekty. Wyrok ten obowiązuje przy tym wstecz. W konsekwencji, powołując się na ów wyrok, JST mogą dokonywać korekt VAT również za nieprzedawnione lata podatkowe.

W 2013 roku gmina X nabyła budynek, działając w charakterze podatnika. Jednak do końca 2015 r. wykorzystywała ten budynek wyłącznie do działalności niepodlegającej opodatkowaniu. Dopiero w 2016 roku budynek ten został przez gminę częściowo przeznaczony do działalności opodatkowanej (jego część została wynajęta). W tej sytuacji, w oparciu o omawiany wyrok TSUE, gmina może korygować nie tylko VAT po zakończeniu lat 2018-2022, ale również za lata 2016 i 2017.

Trzeba zastrzec, że okres korekty wynikający z przepisów art. 91 ustawy o VAT (to bowiem na podstawie tych przepisów dokonywane są korekty podatku odliczonego związane ze zmianą przeznaczenia) wynosi dla nieruchomości oraz praw wieczystego użytkowania 10 lat (dla pozostałych towarów i usług wynosi on 5 lat). Dlatego do dokonywania korekt na podstawie omawianego wyroku TSUE nie będą uprawnione te JST, które inwestycje do działalności niepodlegającej opodatkowaniu wykorzystywały już przez okres 10 lat lub dłużej.

Gmina Y wybudowała i oddała do użytkowania w 2007 roku budynek świetlicy, który w tym samym roku nieodpłatnie przekazała w zarząd gminnego ośrodka kultury. W tej sytuacji ewentualne rozpoczęcie w 2018 roku wykorzystywania przez gminę tego budynku do wykonywania czynności opodatkowanych nie pozwoli gminie na odliczenie części podatku nieodliczonego przy budowie budynku - gdyż okres korekty dla tego budynku upłynął z końcem 2017 roku.

Tomasz Krywan

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    16 paź 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Dzień Edukacji Narodowej a podatek dochodowy

    Z okazji Dnia Edukacji Narodowej część nauczycieli z naszej placówki otrzymała tzw. nagrodę dyrektorską. Pozostali nauczyciele otrzymają pamiątkowe, grawerowane pióra. Czy przekazane nauczycielom nagrody należy opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych na ogólnych zasadach i wykazać w PIT-11?

    Zatrudnianie nauczyciela pełniącego funkcję związkową

    Obowiązujące przepisy prawa gwarantują działaczom związkowym ochronę zatrudnienia. Ta szczególna ochrona osób pełniących funkcje związkowe znajduje swój wyraz przede wszystkim na gruncie przepisów ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (dalej: ustawa o związkach zawodowych).

    Kiedy wygaśnie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych

    Wygaśnięcie obowiązku podatkowego w daninie od środków transportowych wiąże się z wyrejestrowaniem pojazdu. Dokonuje tego - na wniosek właściciela - organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu. Przypadki, w których pojazd może zostać wyrejestrowany, określają przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

    Terminy w sprawozdawczości 2021 - 3 kwartał

    Terminy w sprawozdawczości 2021 - 3 kwartał. Przedstawiamy najbliższe terminy składania sprawozdań finansowych i budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego.

    Prawo do dodatkowego urlopu pracownika socjalnego w kontekście urlopu wychowawczego i bezpłatnego

    Dodatkowy urlopu wypoczynkowy. We wrześniu 2021 r. pracownica socjalna wróci z urlopu wychowawczego po 2,5-letniej nieobecności. Czy prawo do dodatkowego urlopu otrzyma dopiero za 3 lata? Czy urlop bezpłatny i opieka nad zdrowym dzieckiem z art. 188 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy mają wpływ na prawo do urlopu dodatkowego?

    Okres przedawnienia zaległego urlopu wypoczynkowego

    Przedawnienie zaległego urlopu wypoczynkowego. Do 30 września pracownicy mają czas na wykorzystanie zaległego urlopu. Czy data ta obejmuje tylko urlop za ubiegły rok, czy dotyczy również urlopu za lata wcześniejsze, który nie uległ przedawnieniu? Czy w dalszym ciągu obowiązują przepisy dotyczące możliwości wysłania pracownika na „przymusowy” zaległy urlop? Jak wygląda kwestia przedawnienia? Czy zaległy urlop po 3 latach traci swoją ważność zawsze z końcem września, czy z końcem roku kalendarzowego?

    Działalność stołówek szkolnych a VAT

    Opodatkowanie VAT opłat za posiłki wydawane przez stołówki szkolne długo budziło wątpliwości. W ich ocenie różniły się jednostki samorządu terytorialnego, organy podatkowe, sądy administracyjne, a także regionalne izby obrachunkowe. Zasady ich rozliczania zależały od przyjęcia jednej z rozbieżnych interpretacji i były różne w różnych regionach kraju. By zapobiec istniejącym rozbieżnościom, w czerwcu 2020 r. Minister Finansów zdecydował się na wydanie interpretacji ogólnej, w której zaprezentował korzystną dla samorządów i zgodną ze stanowiskiem sądów administracyjnych interpretację. Jak się jednak okazało, nie rozwiało to wszystkich wątpliwości jednostek.

    Działalność związana ze sportem zwolniona z VAT

    Czy klub sportowy działający w formie spółki akcyjnej, której głównym celem działalności jest realizacja zadań miasta z zakresu krzewienia i popularyzacji kultury fizycznej i sportu, będzie mógł zastosować zwolnienie przedmiotowe z VAT?

    Czy udzielenie gwarancji zapłaty wykonawcy wymaga zgody rady gminy?

    Wykonawca robót budowlanych wezwał gminę - na podstawie art. 649 Kodeksu cywilnego - do udzielenia gwarancji zapłaty za roboty budowlane objęte umową. Czy udzielenie przez gminę gwarancji zapłaty wykonawcy wymaga zgody rady gminy? Czy udzielenie takiej gwarancji wykonawcy wymaga odrębnych upoważnień w uchwale budżetowej? Koszty udzielenia gwarancji zostały zabezpieczone w budżecie.

    Projekt budżetu na 2022 rok przyjęty przez rząd

    Budżet 2022 - Rada Ministrów przyjęła projekt. Zakłada on, że dochody budżetu państwa wyniosą 481,4 mld zł a wydatki - 512,4 mld zł. Deficyt ma wynieść nie więcej niż 30,9 mld zł.

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej 2022

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej od 1 stycznia 2022. Ile wyniesie?

    Twórca na etacie a koszty uzyskania przychodów

    Nie ma przeszkód, aby w ramach stosunku pracy lub innego pokrewnego stosować, obok „zwykłych” kosztów pracowniczych, także tzw. koszty autorskie wynoszące 50% przychodu. Zdarza się to szczególnie często w instytucjach kultury. Jednak aby to było możliwe, trzeba spełnić warunki wskazywane zarówno przez fiskusa, jak i orzecznictwo sądowe.

    Podejrzenie nieprawidłowego korzystania ze zwolnienia lekarskiego podstawą do kontroli pracodawcy

    Pracodawca jest zobowiązany przeprowadzać kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez ubezpieczonych. Czynności kontrolne podejmuje przede wszystkim w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie niewłaściwego korzystania z absencji pracownika.

    Rada gminy jest właściwa do przekazywania petycji innym organom

    Organem uprawnionym do kwalifikacji petycji i przekazania jej organowi właściwemu do rozpatrzenia jest rada gminy. Przysługujących jej w tym zakresie kompetencji nie może scedować na inne podmioty - np. na przewodniczącego rady gminy.

    Obowiązek stosowania oznaczenia TP

    Czy należy oznaczać symbolem TP fakturę wystawioną na czynsz za stację uzdatniania wody dla spółki gminnej pn. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Z. sp. z o.o.?

    Jak zaklasyfikować wydatki gminy na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia

    Gmina planuje ująć w planie finansowym wydatek na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia komunalnego. Czy tego typu wydatek jest zgodny z klasyfikacją wydatków budżetowych i nie będzie stanowił przekroczenia dyscypliny finansów publicznych?

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?