Kategorie

Inwentaryzacja środków trwałych użytkowanych przez szkoły

Inwentaryzacja środków trwałych użytkowanych przez szkoły./ fot. Fotolia
Jak przeprowadzić inwentaryzację środków trwałych użytkowanych przez szkoły? Publikujemy instruktaż krok po kroku.

Wszystkie szkoły gminne użytkują środki trwałe (nieruchomości szkolne) i pozostałe środki trwałe (wyposażenie szkół i sal gimnastycznych, w tym meble, pomoce dydaktyczne, komputery itp.) na podstawie:

  • nieodpłatnego bezumownego użytkowania – środki trwałe przekazane przy utworzeniu tych jednostek budżetowych,
  • własności – środki trwałe nabyte w trakcie działalności za środki finansowe ujęte w planie finansowym poszczególnych szkół.

Środki trwałe użytkowane bezumownie są ujęte w księgach rachunkowych urzędu gminy, mimo że szkoły nigdy nie były i nie są nadal objęte wspólną obsługą (każda szkoła ma odrębną księgowość). Środki trwałe nabyte za środki finansowe szkół są ujęte w ewidencji bilansowej szkół. Od początku funkcjonowania szkół inwentaryzacja środków trwałych użytkowanych przez szkoły przebiegała dwutorowo:

  1. środki trwałe użytkowane bezumownie inwentaryzowała komisja złożona z pracowników urzędu gminy na podstawie zarządzenia o przeprowadzeniu inwentaryzacji wydawanego przez wójta gminy,
  2. środki trwałe nabyte przez szkoły inwentaryzowali pracownicy poszczególnych szkół na podstawie zarządzeń o inwentaryzacji wydawanych przez ich dyrektorów.

Ostatnia kontrola zakwestionowała przeprowadzaną w ten sposób inwentaryzację w szkołach, nakazując, aby obce środki trwałe były inwentaryzowane przez pracowników szkół, a informacja na temat wyników inwentaryzacji była przekazywana do urzędu gminy. Zalecenia w tej sprawie nie zostały jednak uwzględnione przez wójta gminy, który znów na koniec 2017 r. zarządził inwentaryzację środków trwałych w szkołach, którą ma przeprowadzić komisja z urzędu gminy. W jaki sposób mają postąpić dyrektorzy szkół, żeby nie narazić się na zarzut niewykonania zaleceń pokontrolnych?

Polecamy: Inwentaryzacja w jednostkach sektora finansów publicznych

W opisanej sytuacji nieprawidłowo przeprowadzana inwentaryzacja jest pochodną nieuregulowania stanu władania środkami trwałymi stanowiącymi własność jednostki samorządu terytorialnego (tu: gminy), użytkowanymi przez podległe jednostki budżetowe (szkoły). Tegoroczna inwentaryzacja powinna być okazją do uporządkowania stanu władania środkami trwałymi użytkowanymi przez szkoły i zapisów w księgach rachunkowych urzędu gminy i poszczególnych szkół. Zadania w tym zakresie można wykonać w następujących krokach.

Krok 1 Zarządzenie przeprowadzenia inwentaryzacji środków trwałych

Reklama

Dyrektorzy szkół powinni zarządzić niezwłocznie przeprowadzenie inwentaryzacji środków trwałych (każdy w swojej jednostce), tak aby czynności inwentaryzacyjne zakończyć do 15 stycznia 2018 r. (chodzi tu o datę protokołu z inwentaryzacji, czynności związane z rozliczeniem wyników inwentaryzacji mogą trwać dłużej, aż do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych 2017 r. w celu sporządzenia bilansu za ten rok).

Dla poszczególnych dyrektorów szkół nie jest wiążące zarządzenie wójta gminy o przeprowadzeniu inwentaryzacji środków trwałych. Powinni na piśmie odmówić zastosowania się do niego i odmówić wpuszczenia do jednostki komisji inwentaryzacyjnej powołanej przez wójta, powołując się na art. 4 ust. 3 pkt 3 i ust. 5 oraz art. 26 ust. 1 i 2 uor. Według tych przepisów za wykonywanie obowiązków z zakresu rachunkowości, do których należy okresowe przeprowadzanie inwentaryzacji, odpowiada kierownik jednostki. Inwentaryzacją w danej jednostce obejmuje się własne składniki majątkowe jednostki, a także składniki obce - przy czym w tym drugim przypadku o wynikach spisu informuje się ich właściciela, w sposób opisany w polityce rachunkowości danej jednostki. W praktyce przyjęło się, że w spisie z natury obcych składników majątkowych mogą brać udział przedstawiciele ich właściciela, jednak nie jako członkowie komisji inwentaryzacyjnej (zespołu spisowego), lecz wyłącznie jako obserwatorzy (tzw. inne osoby obecne przy spisie z natury). Możliwość taka musi być przewidziana w instrukcjach inwentaryzacyjnych poszczególnych jednostek (urzędu gminy i szkół).

Krok 2 Przeprowadzenie spisu z natury środków trwałych

Należy niezwłocznie przeprowadzić spis z natury środków trwałych. Na osobnych arkuszach spisowych trzeba ująć środki trwałe należące do szkół i środki trwałe użytkowane przez szkoły, formalnie pozostające w zarządzie urzędu gminy. Identyfikacja poszczególnych składników majątkowych w czasie spisu powinna odbywać się na podstawie numerów inwentarzowych środków trwałych, za pomocą których można odróżnić środki trwałe szkoły od środków trwałych pozostających na stanie księgowym urzędu gminy. W przypadku obcych środków trwałych arkusze spisowe powinny być sporządzane w trzech egzemplarzach - z których dwa pozostają w szkole (z przeznaczeniem dla osoby odpowiedzialnej za składniki majątkowe i dla komórki księgowości), natomiast trzeci z przeznaczeniem dla urzędu gminy. Na arkuszach spisu z natury obcych środków trwałych należy zamieścić adnotacje o środkach trwałych zbędnych szkole lub też zniszczonych (uszkodzonych) i nienadających się do dalszego użytku, które będą pomocne w dalszym porządkowaniu stanu władania tymi środkami trwałymi.

Krok 3 Przekazanie do księgowości i wycena arkuszy spisowych

Bezpośrednio po zakończeniu spisu z natury arkusze spisowe, na których zostały ujęte własne środki trwałe szkół, należy przekazać do księgowości do wyceny. Natomiast arkusze spisowe z obcymi środkami trwałymi pozostają niewycenione. Przesyła się je niezwłocznie do urzędu gminy, gdzie następuje ich wycena i rozliczenie wyników spisu z natury.

Zobacz: Rachunkowość budżetowa

Krok 4 Uporządkowanie stanu prawnego władania środkami trwałymi

Dyrektorzy szkół - niezależnie od rozliczania wyników inwentaryzacji - powinni wystąpić jak najszybciej z inicjatywą uporządkowania stanu prawnego władania środkami trwałymi wykorzystywanymi w celu realizacji zadań statutowych szkół.

Zgodnie z zasadami prowadzenia gospodarki finansowej przez jednostki samorządu terytorialnego i podległe im jednostki budżetowe, prawo własności środków trwałych przysługuje jednostce samorządu terytorialnego (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym). Podmiot ten, będący osobą prawną, tworząc jednostki budżetowe (jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej) wyposaża je w mienie, oddając je w zarząd (art. 12 ust. 2 uofp). Mienie oddane w zarząd ujmuje się w księgach rachunkowych zarządcy (szczególna zasada rachunkowości określona w § 2 pkt 5 nowego rozporządzenia w sprawie rachunkowości oraz planów kont). Mienie, które nabywa jednostka budżetowa w trakcie działalności (w ramach środków przewidzianych w jej planie finansowym), również jest nabywane przez tę jednostkę w zarząd. Prawo własności do tego mienia przysługuje jednostce samorządu terytorialnego. Dążąc do uporządkowania stanu władania środkami trwałymi, dyrektorzy poszczególnych szkół powinni niezwłocznie wystąpić do zarządu jednostki samorządu terytorialnego (tu: wójta gminy) o przekazanie im:

  • w trwały zarząd nieruchomości szkolnych (gruntów, budynków, budowli), w drodze decyzji, wydawanej na podstawie art. 44 i 45 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
  • w zarząd mienia (w tym środków trwałych) niezbędnego do prowadzenia działalności statutowej, które powinno być ustalone w akcie o utworzeniu tej jednostki (art. 12 ust. 2 uofp).

Krok 5 Przekazanie mienia ruchomego

Przekazanie mienia ruchomego (środków trwałych, pozostałych środków trwałych) powinno nastąpić niezwłocznie po złożeniu wniosków przez dyrektorów szkół. Dowodem właściwym do jego przekazania jest protokół przekazania, do którego załącza się dowody PT - "Przekazanie/przyjęcie środka trwałego", wystawione odrębnie dla każdego obiektu inwentarzowego środka trwałego. W przypadku pozostałych środków trwałych dopuszczalne jest ujmowanie w dowodzie PT więcej niż jednego obiektu inwentarzowego środków trwałych pod warunkiem, że są tego samego rodzaju i mają tę samą wartość początkową. Na podstawie dowodów PT przekazane środki trwałe trzeba zdjąć z ewidencji księgowej urzędu gminy i wprowadzić do ewidencji księgowej poszczególnych szkół pod datą przekazania. Przekazane środki trwałe w szkołach należy ująć w tej samej wartości początkowej i wartości dotychczasowego umorzenia, jakie wynikają z dokumentów PT (a więc z ewidencji księgowej jednostki przekazującej). Nie dokonuje się tu wyceny środków trwałych w cenie nabycia (wartości oszacowanej), ponieważ przy przekazaniu środków trwałych w zarząd jednostce podległej jednostce samorządu terytorialnego nie następuje zmiana właściciela środków trwałych.

Krok 6 Przekazanie mienia nieruchomego

Przekazanie mienia nieruchomego powinno nastąpić po uprawomocnieniu się decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd. Objęcie nieruchomości przez jednostki budżetowe (tu: szkoły) następuje protokołem zdawczo-odbiorczym, do którego należy dołączyć dowody PT - "Przekazanie/przyjęcie środka trwałego", wystawione odrębnie dla każdego obiektu inwentarzowego środka trwałego. Na podstawie dowodów PT przekazane środki trwałe trzeba zdjąć z ewidencji księgowej urzędu gminy i wprowadzić do ewidencji księgowej poszczególnych szkół pod datą wynikającą z protokołu objęcia nieruchomości. Przekazywane środki trwałe w szkołach należy ująć podobnie jak w przypadku środków trwałych stanowiących mienie ruchome, w tej samej wartości początkowej i wartości dotychczasowego umorzenia, jakie wynikają z dokumentów PT (a więc z ewidencji księgowej jednostki przekazującej).

Oprac. Izabela Motowilczuk

były wieloletni inspektor kontroli

Źródło: Poradnik Rachunkowości Budżetowej
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    19 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?