Kategorie

Zakazy używania i sprzedaży fajerwerków w gminie

Zakazy używania i sprzedaży fajerwerków w gminie
Zakazy używania i sprzedaży fajerwerków w gminie
Charakterystyczne dla okresu przedświątecznego inicjatywy wprowadzania w gminach zakazów lub ograniczeń w zakresie używania, sprzedaży lub organizowania pokazów z wykorzystaniem wyrobów pirotechnicznych jedynie pozornie znajdują podstawę prawną, wykraczając w rzeczywistości poza kompetencje prawodawcze organów gminy.
Reklama

Małymi krokami zbliża się koniec roku. Można spodziewać się, że przygotowaniom towarzyszącym pożegnaniu starego i przywitaniu nowego roku towarzyszyć będzie - wzorem ostatnich lat – rozgorzała dyskusja o sposobie celebrowania zmiany daty w naszych kalendarzach. Część społeczeństwa - tak w Polsce, jak i na świecie - coraz głośniej wyraża bowiem sprzeciw wobec świętowania z użyciem wyrobów pirotechnicznych wskazując na negatywne skutki pokazów fajerwerków dla środowiska, w tym na ich wpływ na zachowania zwierząt. Część społeczeństwa nie wyobraża sobie natomiast uświetnienia tej okazji w inny sposób, aniżeli poprzez tradycyjny pokaz tańczących na niebie, wybuchających kul oraz fontann świetlnych – nadających zmianie daty wyjątkowego i uroczystego charakteru.

Do przedmiotowej dyskusji włączane są również samorządy. Obserwacja praktyki pokazuje, że coraz większa liczba gmin pod wpływem lokalnych aktywistów rozważa lub podejmuje inicjatywy związane z wprowadzeniem na swoim terenie zakazów lub ograniczeń w zakresie sprzedaży detalicznej wyrobów pirotechnicznych przeznaczonych do użytku cywilnego, używania ww. wyrobów lub organizowania widowisk (pokazów) z ich wykorzystaniem. Tendencja do wprowadzania ww. zakazów i ograniczeń nie jest przy tym wyłącznie właściwa prawodawstwu lokalnemu. W praktyce można bowiem spotkać również inicjatywy uregulowania omawianej materii na szczeblu powiatowym i wojewódzkim.

Reklama

Przepisy ustawowe nie przewidują wprost podstawy prawnej dla ustanawiania przez samorządy ww. zakazów lub ograniczeń. W konsekwencji, samorządy sięgają do tzw. generalnej kompetencji prawodawczej umożliwiającej im przyjmowanie w drodze przepisów porządkowych regulacji miejscowych w stanach wyjątkowego zagrożenia dla dóbr prawnie chronionych, takich jak życie i zdrowie ludzkie. Kompetencja do stanowienia przepisów porządkowych ma jednak szczególny charakter i przeznaczenie. Udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy stanowi ona właściwą ścieżkę wprowadzania tytułowych ograniczeń i zakazów musi uwzględniać specyfikę omawianej podstawy prawodawczej.

Przepisy porządkowe wyróżniają się niewątpliwie na tle wszystkich źródeł prawa w Polsce. Akty prawa miejscowego o charakterze porządkowym, w przeciwieństwie do aktów wykonawczych, nie są bowiem wydawane w celu szczegółowej realizacji ustawowych unormowań materialno-prawnych, lecz w celu uregulowania pewnej sfery stosunków społecznych, którą nie zajął się prawodawca, a której granice wyznacza potrzeba ochrony pewnych szczególnych dóbr. Podstawę prawną do uchwalania przepisów porządkowych przez organy gminy formułuje przepis art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym: „W zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.”. Z regulacji tej wynika, że do wydania przepisów porządkowych wymagane jest wystąpienie łącznie następujących przesłanek:

1. zakresu nieuregulowanego w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących (tzw. obiektywna luka prawna),

2. zagrożenia jednej z kategorii dóbr prawnie chronionych tj. życia lub zdrowia obywateli, porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego,

3. niezbędności (nieodzowności) podjęcia działań na rzecz ochrony zagrożonych dóbr.

W pierwszym odczuciu ww. warunki zdają się być spełnione dla wprowadzenia ograniczeń dotyczących obrotu i korzystania z wyrobów pirotechnicznych. Wyroby te należą bowiem bez wątpienia do wyrobów podwyższonego ryzyka, których użycie grozi wystąpieniem niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego oraz środowiska naturalnego, a także może prowadzić do naruszenia porządku, spokoju lub bezpieczeństwa publicznego. Równocześnie prawodawca nie wprowadził na szczeblu ustawowym ani trwałych, ani czasowych zakazów używania tych wyrobów, ich sprzedaży oraz organizowania z ich wykorzystaniem pokazów, co pozornie mogłoby świadczyć o braku powszechnie obowiązującej regulacji w tej materii (luce prawnej).

Wyżej poczynione wnioski przy głębszej analizie dorobku orzecznictwa i doktryny poświęconego specyfice kompetencji do stanowienia przepisów porządkowych oraz regulacji prawnych dotyczących obrotu i korzystania z wyrobów pirotechnicznych przeznaczonych do użytku cywilnego okazują się być błędne.

Rozwijając powyższe wskazać trzeba, że w obowiązującym stanie prawnym sprzedaż detaliczna wyrobów pirotechnicznych, używanie tych wyrobów oraz organizowanie widowisk (pokazów) z ich wykorzystaniem wyznaczona jest szczegółowo licznymi przepisami prawnymi o zasięgu ogólnokrajowym, które gwarantować mają właściwą jakość omawianych wyrobów oraz ochronę konsumentów (użytkowników końcowych) i bezpieczeństwa publicznego. Obowiązujące przepisy w omawianej materii zostały zatem uchwalone nie w jakimkolwiek celu, lecz w celu zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa omawianych wyrobów dla życia i zdrowia ludzkiego, mienia oraz środowiska naturalnego. Nie sposób zatem przyjąć, że potrzeba ochrony tych dóbr legitymuje organy gminne do wprowadzania przepisów porządkowych w omawianej materii, skoro ustawodawca wyznaczył obowiązujące w całym kraju standardy zabezpieczające te dobra przed naruszeniem (zagrożeniem). Prawdą jest, że w praktyce spotykane są przypadki używania wyrobów pirotechnicznych w sposób godzący w zasady współżycia społecznego (np. zdetonowanie fajerwerków w celach chuligańskich), jednakże sytuacje takie są odrębnie w systemie prawa polskiego penalizowane jako wybryk, o którym mowa w art. 51 Kodeksu wykroczeń, i nie mogą stanowić podstaw do apriorycznego zakazywania lub ograniczenia używania wyrobów pirotechnicznych w sposób ustawowo dozwolony.

Mając na uwadze powyższe, uznać trzeba, że brak silniejszej reglamentacji sfery używania i sprzedaży wyrobów pirotechnicznych należy uznać za celowe działanie prawodawcy, nie zaś za pozostawienie samorządom furtki prawnej umożliwiającej im wprowadzenie lokalnej reglamentacji. Wniosek ten potwierdza interpretacja przepisów polskich z perspektywy regulacji wspólnotowych. Z unijnych dyrektyw harmonizacyjnych Parlamentu Europejskiego i Rady 2007/23/WE oraz 2013/29/UE, wynika bowiem wyraźnie, że władze polskie, a zatem także władze samorządowe, nie mogą zabraniać, ograniczać lub utrudniać udostępniania na rynku wyrobów pirotechnicznych, które spełniają wymagania dyrektyw unijnych tj. są bezpieczne dla życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska naturalnego.

Wskazać trzeba dalej, że przepisy porządkowe - jak każda kategoria aktów prawa miejscowego - muszą być osadzone w specyfice lokalnej. Stąd też, ewentualna, stwierdzona przez organ władzy samorządowej luka prawna musi być powiązana ze specyfiką lokalną. Stanowienie przepisów miejscowych – ze swej definicji – ograniczone jest do spraw publicznych o znaczeniu lokalnym (por. art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Niedopuszczalne jest zatem wydawanie przepisów porządkowych w odniesieniu do zjawisk występujących w całym kraju, a więc sfery stosunków społecznych, która wymaga ogólnopolskich uregulowań. W tym kontekście wskazać należy, że podnoszone w dyskusjach o bezpieczeństwie i skutkach używania fajerwerków, petard oraz innych materiałów pirotechnicznych (zwłaszcza hukowych) argumenty nie są wiązane ze specyfiką uwarunkowań lokalnych, lecz mają charakter uniwersalny. Uznać zatem należy, że objęcie tej materii reglamentacją lokalną – wobec jej ogólnokrajowego znaczenia – stanowiłoby przejaw wkroczenia przez władze gminy w sferę zastrzeżoną dla ustawodawcy.

Wreszcie wskazać trzeba także, że przepisy porządkowe - w przeciwieństwie do pozostałych kategorii aktów prawa miejscowego - nie są instrumentem prawnym służącym do wprowadzania trwałych rozwiązań miejscowych w określonym zakresie spraw, lecz narzędziem prawnym służącym do bieżącego, doraźnego i szybkiego zapobiegania sytuacjom naruszania lub zagrożenia dóbr prawnie chronionym. Chodzi o sytuacje wymagające niezwłocznego działania prawodawczego ze strony organów gminy. Zdarzenie inicjujące uchwalenie przepisów porządkowych musi mieć zatem charakter nagły, wcześniej nieprzewidywalny, zagrażający życiu lub zdrowiu obywateli albo porządkowi, spokojowi lub bezpieczeństwu publicznemu. Trudno racjonalnie dowodzić, by używanie wyrobów pirotechnicznych przeznaczonych do użytku cywilnego stwarzało nagłe, nieprzewidziane wcześniej zagrożenia. Używanie wyrobów pirotechnicznych nie jest zjawiskiem nowym, ani w sposób szczególny intensyfikującym się. Korzystanie z tych wyrobów jako sposób celebrowania szczególnych wydarzeń jest powszechnie znany i wpisuje się w ugruntowaną już tradycję społeczną.

O ile aprioryczne wprowadzanie przepisów porządkowych w tytułowej materii uznać należy za rażąco naruszające dyspozycje przepisu art. 40 ust. 3 u.s.g., to jednak nie sposób wykluczyć, że w ściśle określonych okolicznościach i uwarunkowaniach lokalnych (np. w związku z wyciekiem substancji łatwopalnych w lokalnej fabryce) wprowadzenie w drodze przepisów porządkowych tymczasowych zakazów lub ograniczeń w zakresie sprzedaży detalicznej wyrobów pirotechnicznych przeznaczonych do użytku cywilnego, używania tych wyrobów lub organizowania widowisk (pokazów) będzie zgodne z tym przepisem. Przykładem z praktyki realizującym opisywane założenia wydaje się być rozporządzenie Nr 18/06 Wojewody Małopolskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie wprowadzenia zakazu używania na wyznaczonym obszarze województwa małopolskiego materiałów i wyrobów pirotechnicznych, w którym wprowadzono czasowy zakaz używania materiałów i wyrobów pirotechnicznych na obszarze miasta Krakowa, Powiatu Krakowskiego, Powiatu Chrzanowskiego, Powiatu Oświęcimskiego i Powiatu Wadowickiego od dnia 26 maja 2006 r. od godziny 15.00 do dnia 28 maja 2006 r. do godziny 21.00, z powołaniem się na konieczność zapewnienia szczególnych względów bezpieczeństwa w trakcie pobytu w Krakowie papieża Benedykta XVI.

Reasumując, niezależnie od osobistej oceny potrzeby, zasadności, czy estetyki pokazów pirotechnicznych żywionej przez osoby piastujące funkcje w organach gminy, a także oczekiwań części społeczności lokalnej, uznać należy, że z prawnego punktu widzenia próba reglamentacji używania lub sprzedaży wyrobów pirotechnicznych w drodze przepisów porządkowych nie znajduje co do zasady umocowania ustawowego. Odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim zakresie reglamentacja ta jest potrzebna, może udzielić jedynie ustawodawca.

Anna Kudra-Ostrowska

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Poszerzaj swoją wiedzę korzystając z naszego programu >>
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia, w budżetówce bez zmian

    Rząd chce, aby minimalne wynagrodzenie wzrosło o 200 zł brutto. Płace w budżetówce pozostaną jednak zamrożone.

    Wynagrodzenia medyków po 1 lipca 2021 r. (pytania i odpowiedzi)

    Nowe regulacje dotyczące wynagradzania pracowników medycznych weszły w życie 1 lipca 2021 r. Oto odpowiedzi NFZ na najczęściej zadawane pytania.

    Termin na wykonanie wydatków niewygasających

    Czy uchwała rady gminy może przedłużyć termin na wykonanie wydatków niewygasających wynikający z art. 263 uofp?

    Inwestycje w OZE - rozliczanie dotacji na gruncie VAT

    Opodatkowanie VAT dotacji, w tym w szczególności dotacji na finansowanie inwestycji w OZE, niezmiennie budzi wątpliwości. Organy podatkowe prezentują w tym zakresie stanowisko niekorzystne dla gmin, a sądy administracyjne nie prezentują w wydawanych orzeczeniach jednolitej linii orzeczniczej. Wątpliwości związane ze sposobem traktowania dotacji stały się powodem tego, że 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tej problematyki. Na wyrok TSUE przyjdzie poczekać zapewne co najmniej do 2023 r., jednak już teraz warto zwrócić uwagę na to, jakie może on pociągnąć za sobą konsekwencje.

    Terminowe rozliczanie sum depozytowych - procedura

    Rozliczanie sum depozytowych - jak to zrobić w terminie? Przedstawiamy instruktaż dla księgowych.

    Zmiany w zasadach wystawiania faktur w 2021 r.

    Zasady wystawiania faktur. Od 1 lipca 2021 r. obowiązują zmiany w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur. Nowości dotyczą uznania za fakturę biletów jednorazowych. Zniesiony został limit 50 km.

    W jaki sposób oblicza się termin 3 miesięcy zatrudnienia do celów PPK?

    Jeśli pracownik nie złoży deklaracji o nieprzystępowaniu do PPK, to w jakim terminie należy zawrzeć w jego imieniu umowę o prowadzenie PPK?

    Jak ująć w ewidencji księgowej częściowo umorzony, a następnie zwrócony do reklamacji środek trwały

    Środek trwały został zakupiony w 2019 r. i rozpoczęto jego umorzenie. Pod koniec 2019 r. został zareklamowany i w grudniu 2020 r. zwrócony do dostawcy, co potwierdzone jest fakturą korygującą na 100% jego wartości. Jak rozliczyć taką operację w księgach rachunkowych? W przypadku likwidacji środka trwałego jego wartość netto jest księgowana zapisem 800/011, a dotychczasowe umorzenie 071/011. W opisanym przypadku umorzenie z 2019 r. powinno być przeksięgowane na pozostałe przychody operacyjne (w 2020 r. odpisy nie były dokonywane).

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej - wiceminister finansów Piotr Patkowski w trakcie posiedzenia prezydium Rady Dialogu Społecznego zadeklarował chęć rozmów o podwyżkach w budżetówce.

    Spółka komunalna ponosi opłatę za zajęcie pasa drogi

    Spółka ze 100-proc. udziałem gminy realizuje zadanie polegające na przebudowie wodociągu w pasie drogi gminnej. Czy w sytuacji, w której gmina jest właścicielem tego wodociągu, a spółka jest dzierżawcą, gmina powinna naliczyć wobec spółki opłatę za umieszczenie urządzeń wodociągowych w pasie drogowym? Czy spółka komunalna w ogóle jest zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego?

    Jak windykować Dokument Obliczenia Opłaty

    Czy Dokument Obliczenia Opłaty, wystawiany na podstawie art. 40e ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, może być windykowany, jeśli nie został opłacony? Czy bez okazania dowodu opłaty nie powinien był zostać wydany wnioskodawcy?

    Gmina nie może odstąpić od naliczenia opłaty prolongacyjnej

    Czy należy naliczyć opłatę prolongacyjną w okresie stanu pandemii, jeśli gmina nie podjęła uchwały o nienaliczaniu opłaty prolongacyjnej w okresie pandemii?

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - terminy

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - przedstawiamy terminy sprawozdań, które powinny złożyć w lipcu jednostki samorządu terytorialnego.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r. O ile wzrosną wynagrodzenia młodych lekarzy?

    Aport wodociągu a opodatkowanie VAT

    Czy wniesienie aportem sieci kanalizacyjnych i wodociągowych w zamian za podwyższenie ilości udziałów gminy w spółce będzie podlegało opodatkowaniu, czy będzie korzystało ze zwolnienia od VAT z uwagi na to, że od momentu oddania do użytkowania do momentu wniesienia aportem minęły już 2 lata?

    Podwyższone koszty w czasie pracy zdalnej

    W związku z obowiązującymi obostrzeniami związanymi z epidemią COVID-19 część pracowników urzędu gminy świadczy pracę zdalnie. Niektórzy z nich mieszkają poza miejscowością, w której znajduje się urząd i stosowane są wobec nich podwyższone koszty uzyskania przychodów. Czy można je stosować także w okresie pracy zdalnej, gdy pracownicy nie dojeżdżają do pracy?

    Czy w roku 2021 wydatki bieżące mogą przewyższyć dochody bieżące

    Czy w roku 2021 obowiązuje przepis, na podstawie którego wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż dochody bieżące, z wyłączeniem wydatków covidowych?

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?