Finanse publiczne w kryzysie. Ekonomiści wskazują na reformy emerytalne i cięcia wydatków socjalnych

• Propozycje zmian fiskalnych
• Likwidacja 13. i 14. emerytury
• Jednolity wiek emerytalny
• Przegląd nowych wydatków i redukcje
• Likwidacja państwowego monopolu na hazard
• Zmiany w regulacjach finansowych

Założone przez Leszka Balcerowicza FOR oraz WEI przygotowały wspólny raport pt. "Budżetowy SOS". Celem jest - jak tłumaczyli przedstawiciele obu fundacji - wypracowanie ponadpartyjnych rekomendacji mających na celu ustabilizowanie sytuacji finansów publicznych.

Propozycje zmian fiskalnych

Analityk FOR Mateusz Michnik poinformował, że w raporcie przygotowano dwa warianty - „łagodny” i „ostry”. Jedną z propozycji jest ograniczenie grupy beneficjentów programu 800+. Jak tłumaczył, celem jest by świadczenie otrzymywały tylko najuboższe gospodarstwa domowe. W wariancie „ostrym” proponują oni redukcję beneficjentów programu o połowę. W lżejszym scenariuszu oszacowano, że jest to 13,4 mld zł korzyści dla budżetu, a w ostrzejszym - 30 mld zł.

Likwidacja 13. i 14. emerytury

Ponadto w raporcie zaproponowano likwidację 13. emerytury, która - jak mówił Michnik - jest „rozwiązaniem stworzonym przede wszystkim w celach wyborczych”. Miałoby to przynieść 32 mld zł. - Dopiero w wariancie „ostrym” likwidację 14. emerytury, bo rozumiemy, że ma ona jakiś aspekt redystrybucyjny - mówił przedstawiciel FOR. Likwidacja 14. emerytury miałaby przynieść 12 mld zł.

Jednolity wiek emerytalny

Postulatem ekonomistów jest także jednolity wiek emerytalny - 67 lat. - W obecnych warunkach nie widzimy drogi do utrzymania niskiego i nierównego wieku emerytalnego (...) On szkodzi zarówno mężczyznom, którzy muszą pracować dłużej, jak i kobietom, które przez niższy wiek emerytalny otrzymują niższe emerytury - przekonywał Michnik. Jak dodał, przyniosłoby to ok. 50 mld zł oszczędności.

Przegląd nowych wydatków i redukcje

- Postulujemy przegląd nowych wydatków - takich jak babciowe oraz renta wdowia - na ile spełniają one swoje cele. W wariancie ostrzejszym zachęcamy do redukcji - powiedział Michnik. W tym samym wariancie ekonomiści proponują także zamrożenie funduszu płac w sektorze publicznym. Te trzy zmiany miałyby oznaczać odpowiednio 6, 7 i niemal 62,5 mld zł.

Likwidacja państwowego monopolu na hazard

Wśród kolejnych proponowanych przez FOR i WEI zmian znalazła się także likwidacja państwowego monopolu na hazard, co miałoby wygenerować 519 mln zł dodatkowych dochodów państwa oraz „powszechną prywatyzacje”.

- Od lat nie mieliśmy w Polsce prywatyzacji (...) Postulujemy prywatyzację wszystkich spółek Skarbu Państwa z wyjątkiem strategicznych, czyli energetycznych, Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Ta prywatyzacja przyniosłaby nam oszczędności od około 75 miliardów złotych do nawet 100 miliardów - powiedział Michnik.

Zmiany w regulacjach finansowych

Obie fundacje zaproponowały też szereg innych zmian, m.in. czasowe podniesienie limitu długu, uwzględnionego w ustawie zasadniczej, w relacji do PKB do 80 proc. na 10 lat. Miałoby to na celu zachęcenie rządzących do bardziej przejrzystego informowania o finansach publicznych. Jak wyjaśnił Michnik, chodzi o to, by w ustawie budżetowej zawarta była całość wydatków państwa.

FOR i WEI szacują, że przyjęcie ich propozycji w wariancie lekkim oznaczałoby ok. 241,7 mld zł oszczędności, a w ostrym - ponad 345 mld zł.

Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju została założona w marcu 2007 r. przez prof. Leszka Balcerowicza. Celem fundacji - jak sama informuje - jest „zmiana świadomości Polaków oraz obowiązującego i planowanego prawa w kierunku wolnościowym”. Natomiast Warsaw Enterprise Institute to think tank promujący idee wolności gospodarczej.