Rząd: Opłaty gotówką w parkometrach. Przepisy wskazują na dostępność tej formy

• Rząd o braku możliwości uiszczania opłat parkingowych gotówką w parkometrach w dużych miastach

Obowiązkiem samorządu jest zapewnienie wszystkim mieszkańcom równego dostępu do świadczonych usług i zapewnienie funkcjonowania w społeczności lokalnej osób w mniejszym stopniu lub w ogóle niekorzystających z nowoczesnych metod dokonywania płatności – jak osoby starsze czy też z niepełnosprawnością albo osoby mające ograniczony dostęp do usług cyfrowych z różnych powodów. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz ustawy o Narodowym Banku Polskim, w ocenie resortu infrastruktury do obowiązku samorządów należy zapewnienie faktycznej możliwości uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania w formie gotówkowej każdemu, kto chce skorzystać z możliwości postoju w strefie płatnego parkowania i nie ma potrzeby wprowadzania przepisów szczególnych.

Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta

Kalkulator dat

Rząd o braku możliwości uiszczania opłat parkingowych gotówką w parkometrach w dużych miastach

Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta/gminy, stanowiącej akt prawa miejscowego. Obowiązek taki powinien zostać wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1425/23).

W kwestii ustalenia sposobu wnoszenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania w formie gotówkowej lub bezgotówkowej, należy przede wszystkim wskazać na przepisy art. 31 i 32 ustawy o Narodowym Banku Polskim, zgodnie z którymi znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej są banknoty i monety opiewające na złote i grosze. Zatem znaki pieniężne emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że można nimi dokonywać płatności w sklepach, punktach usługowych, urzędach itp. W ocenie resortu infrastruktury status banknotów i monet jako prawnego środka płatniczego powinien implikować obowiązkową akceptację, tj. obowiązek ich przyjmowania przez wierzyciela z tytułu zobowiązania pieniężnego.

Opłaty za postój w strefie płatnego parkowania pobierane na podstawie art. 13 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłaty za postój, w ocenie resortu infrastruktury stanowią niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2022 r. (sygn. akt I GSK 712/19) czytamy, że:

Mając powyższe na uwadze, przepisy Ordynacji podatkowej znajdują zastosowanie (odpowiednie) do świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 13 ustawy o drogach publicznych. Odnośnie do Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że podmioty wskazane w art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej (tj. podatnicy prowadzący działalność gospodarczą i obowiązani do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów) – co do zasady – zobowiązania podatkowe muszą regulować w formie polecenia przelewu, a więc w formie bezgotówkowej. Jednakże Ordynacja podatkowa w § 3 ww. art. 61 wskazuje, że bezgotówkowej formy rozliczeń jako obligatoryjnej i wyłącznej formy regulowania zobowiązań nie stosuje się do zapłaty podatków niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Opłata za postój w strefie płatnego parkowania uiszczana przez korzystającego z drogi publicznej jest właśnie takim „podatkiem” niezwiązanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym, w ocenie resortu infrastruktury, obowiązujące regulacje prawne wskazują na konieczność umożliwienia dokonywania ww. opłat za postój w formie gotówkowej. Świadczą o tym zarówno przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, jak też przepisy ustawy o Narodowym Banku Polskim.