Kategorie

Zmiany w zamówieniach publicznych - procedura odwrócona

Zmiany z zamówieniach publicznych - procedura odwrócona./ fot. Fotolia
Fotolia
Zamawiający najpierw dokona oceny oferty. Procedura odwrócona została wprowadzona do Prawa zamówień publicznych.

Ostatnia duża nowelizacja ustawy – Prawo zamówień publicznych z 22 czerwca 2016 r. wprowadziła przepis pozwalający zamawiającemu na skorzystanie z tzw. procedury odwróconej, o której mowa w dodanym art. 24aa.

Reklama

Procedura odwrócona polega na tym, że w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego zamawiający może najpierw dokonać oceny ofert, a dopiero po tym zbadać, czy wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, nie podlega wykluczeniu oraz czy spełnia warunki udziału w postępowaniu. Dodatkowo możliwość taka musi zostać przewidziana w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) lub w ogłoszeniu o zamówieniu.

Tę nową procedurę normuje art. 24aa ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej: upzp). Przepis ten wprowadził do polskiego porządku prawnego postanowienia art. 56 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE, w świetle których w procedurach otwartych instytucje zamawiające mogą podjąć decyzję o rozpatrzeniu ofert przed sprawdzeniem, że nie ma podstaw wykluczenia, i przed weryfikacją spełnienia kryteriów kwalifikacji. Jeżeli zamawiający korzystają z tej możliwości, muszą zapewnić, by sprawdzenie niewystępowania podstawy wykluczenia i weryfikacja spełnienia kryteriów przebiegały w sposób bezstronny i przejrzysty – tak aby żadnego zamówienia nie udzielono oferentowi, który powinien był zostać wykluczony, lub który nie spełnia kryteriów kwalifikacji określonych przez zamawiającego.

Polecamy: e-Zamówienia publiczne. Przewodnik po elektronicznych zamówieniach publicznych

Reklama

W praktyce procedura odwrócona polega więc na tym, że zamawiający w toku czynności oceny ofert nie dokonuje najpierw podmiotowej oceny wszystkich wykonawców (w zakresie spełniania warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw do wykluczenia). Nie bada wszystkich wstępnych oświadczeń wykonawców, składanych w szczególności w formie jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia. W pierwszej kolejności dokonuje natomiast oceny ofert pod kątem przesłanek odrzucenia oferty (art. 89 ust. 1 upzp) oraz kryteriów oceny ofert opisanych w SIWZ. Dopiero wyłącznie w odniesieniu do wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, dokonuje oceny podmiotowej. Bada wówczas oświadczenie wstępne takiego wykonawcy i żąda przedłożenia dokumentów w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 upzp.

Rozwiązanie to niewątpliwie służy skróceniu czasu trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Pozwala pominąć czynności związane z koniecznością przeprowadzenia oceny w stosunku do tych wykonawców, których oferty nie zostały wybrane jako najkorzystniejsze, i tych których oferty zostały odrzucone.

Przesłanki zastosowania procedury odwróconej

Procedura odwrócona może być zastosowana tylko w przypadku postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego. Jedyną przesłanką ustawową umożliwiającą zastosowanie tej procedury jest zamieszczenie o tym przez zamawiającego informacji w SIWZ bądź w ogłoszeniu o zamówieniu. Obowiązek zamieszczenia takiej informacji w ogłoszeniu dotyczy zarówno zamówień, o których ogłoszenia przekazywane są do publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jak i zamówień, o których ogłoszenia zamieszczane są w Biuletynie Zamówień Publicznych. Wymóg ten ma na celu zapewnienie jakości i przejrzystości procedury przetargowej.

Schemat postępowania w procedurze odwróconej

Oprócz zamieszczenia informacji o zastosowaniu procedury odwróconej w SIWZ bądź w ogłoszeniu o zamówieniu, zamawiający musi również – tak jak w przypadku procedury „standardowej” – określić warunki udziału w postępowaniu, wskazać żądane oświadczenia oraz dokumenty potwierdzające spełnianie tych warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw wykluczenia.

Pierwszym etapem procedury odwróconej jest ocena przedmiotowa oferty. Zamawiający powinien ją przeprowadzić zgodnie z wymogami upzp – rozpoczynając od podstaw odrzucenia oferty, wynikających z art. 89 ust. 1 upzp. Zamawiający może więc żądać wyjaśnienia treści oferty zgodnie z art. 87 ust. 1 upzp. Ma prawo również do poprawienia pomyłek w trybie art. 87 ust. 2 upzp. Dokonuje więc poprawy oczywistych omyłek pisarskich, oczywistych omyłek rachunkowych oraz innych omyłek polegających na niezgodności treści oferty z treścią SIWZ, niepowodujących istotnych zmian w treści oferty.

Niezbędna jest również analiza ceny ofertowej. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt (lub ich istotne części składowe) wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami (określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów) – zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu.

W szczególności analiza taka musi zostać przeprowadzona w przypadku wskazanym w art. 90 ust. 1a upzp, tj. gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od:

● wartości zamówienia powiększonej o należny VAT, ustalonej przed wszczęciem postępowania zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 upzp lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (w takiej sytuacji zamawiający musi zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia),

● wartości zamówienia powiększonej o należny VAT, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych (w tym przypadku zamawiający może, lecz nie musi, zwrócić się o udzielenie wyjaśnień).

Po dokonaniu oceny przedmiotowej złożonych ofert, drugim etapem jest przeprowadzenie przez zamawiającego ich klasyfikacji na podstawie ustalonych w postępowaniu kryteriów oceny ofert.

Trzecim krokiem – tylko w odniesieniu do wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza – jest dokonanie oceny podmiotowej. Zamawiający bada oświadczenie wstępne, a następnie żąda przedłożenia dokumentów w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 upzp.

Warto zaznaczyć, że w przypadku prowadzenia postępowania w procedurze odwróconej obowiązują takie same zasady, jak w każdym postępowaniu, jeśli chodzi o załączenie wskazanych oświadczeń do oferty. Różnica wynikająca z zastosowania procedury odwróconej polega jedynie na tym, że oświadczenia te podlegają ocenie dopiero na zakończenie oceny ofert – i to wyłącznie w odniesieniu do wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza.

Zamawiający zawsze powinien zatem żądać, stosownie do treści art. 25a ust. 1 upzp, od wszystkich wykonawców dołączenia do oferty aktualnego na dzień składania ofert oświadczenia w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Informacje zawarte w oświadczeniu stanowią wstępne potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu.

Jeżeli wartość zamówienia jest równa lub wyższa od progów unijnych, oświadczenie wykonawca składa w formie jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia. W zamówieniach o wartości poniżej progów unijnych wykonawca składa natomiast „zwykłe” oświadczenie.

Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1 upzp, lub złożone oświadczenie jest niekompletne, zawiera błędy lub budzi wskazane przez zamawiającego wątpliwości – zamawiający wzywa do złożenia, uzupełnienia lub poprawienia takiego oświadczenia lub do udzielenia wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo jego złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub udzielenia wyjaśnień oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.

Zasada ta ma jednak zastosowanie tylko do wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, ponieważ zgodnie z założeniami dyrektywy klasycznej (pkt 84 dyrektywy 2014/24/UE) oferent, któremu postanowiono udzielić zamówienia, powinien być zobowiązany do przedstawienia stosownych dowodów, a instytucje zamawiające nie powinny zawierać umów z oferentami, którzy nie są w stanie tego zrobić.

Po dokonaniu pozytywnej oceny podmiotowej wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, z uwzględnieniem okresu stand still przystępuje się do podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Uchylanie się od zawarcia umowy

Jeżeli wybrany wykonawca uchyla się od zawarcia umowy lub nie wnosi wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy, zamawiający może zweryfikować wykonawcę, który złożył ofertę najwyżej ocenioną spośród pozostałych ofert. W takim przypadku zamawiający przystępuje do badania podstaw wykluczenia oraz spełnienia warunków udziału w postępowaniu kolejnego wykonawcy. Nie trzeba natomiast przeprowadzać ponownego badania i oceny samych ofert.

Przez uchylenie się od zawarcia umowy należy rozumieć tylko bezpodstawną odmowę jej zawarcia.

Z ORZECZNICTWA

Stwierdzenie, że wykonawca, który złożył ofertę najkorzystniejszą, uchyla się od zawarcia umowy, musi być poprzedzone ustaleniem, że wykonawca nie ma zamiaru zawarcia umowy i umyślnie podejmuje działania, które mają na celu niedopuszczenie do jej zawarcia. Z całą stanowczością podkreślić należy, że „uchylanie się” wcale nie musi oznaczać bezpośredniej odmowy zawarcia umowy, lecz może wynikać z okoliczności i z zachowania (działań lub zaniechań) wykonawcy.

Wyrok KIO z 17 marca 2016 r., sygn. akt KIO 311/16

Odrzucenie oferty następuje, jeżeli:

● jest niezgodna z przepisami upzp

● jej treść nie odpowiada treści SIWZ, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 pkt 3 upzp

● jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

● zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia

● została złożona przez wykonawcę wykluczonego z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub niezaproszonego do składania ofert

● zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu

● wykonawca w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgodził się na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 upzp

● wykonawca nie wyraził zgody, o której mowa w art. 85 ust. 2 upzp, na przedłużenie terminu związania ofertą

● wadium nie zostało wniesione lub zostało wniesione w sposób nieprawidłowy, jeżeli zamawiający żądał wniesienia wadium

● oferta wariantowa nie spełnia minimalnych wymagań określonych przez zamawiającego

● jej przyjęcie naruszałoby bezpieczeństwo publiczne lub istotny interes bezpieczeństwa państwa, a tego bezpieczeństwa lub interesu nie można zagwarantować w inny sposób

● jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów.

MAGDALENA BIELIKOW-KUCHARSKA

doktor nauk prawnych, audytor, wykładowca, główny specjalista do spraw kontroli wewnętrznej GDDKiA, ekspert w zakresie prawa zamówień publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

PODSTAWA PRAWNA

● art. 24aa ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 2164; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1579)

Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?

    Młodzieżowy budżet obywatelski

    W mieście realizowany jest budżet obywatelski, którego pula środków podzielona jest na zadania osiedlowe oraz ogólnomiejskie. Czy możliwe jest utworzenie odrębnego młodzieżowego budżetu obywatelskiego, jeśli w mieście obowiązuje uchwała, zgodnie z którą mieszkańcy - bez względu na wiek - mogą zgłaszać swoje pomysły do realizacji? Młodzieżowy budżet obywatelski byłby skierowany do ściśle określonej grupy mieszkańców - tylko tych w wieku uczniów szkół ponadpodstawowych. Czy wprowadzenie młodzieżowego budżetu obywatelskiego powinno mieć formę zarządzenia prezydenta miasta czy uchwały?

    Nowe formularze sprawozdań dla samorządowych jednostek z osobowością prawną

    Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano nowe formularze sprawozdań Rb-N, Rb-Z dedykowane dla samorządowych jednostek z osobowością prawną (instytucji kultury, sp zoz, samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw).