Kategorie

Upływ terminu realizacji zamówienia nie stanowi nieusuwalnej wady postępowania

Upływ terminu realizacji zamówienia nie stanowi nieusuwalnej wady postępowania./ fot. Fotolia
Upływ terminu realizacji zamówienia nie stanowi nieusuwalnej wady postępowania./ fot. Fotolia
Fotolia
W przypadku określenia w SIWZ dokładnego terminu realizacji zamówienia może się w praktyce okazać, że na skutek przedłużającej się procedury postępowania termin ten upłynie (np. z powodu wniesienia odwołania do KIO). W takiej sytuacji zamawiający – analizując, czy postępowanie powinno być kontynuowane – podejmują decyzję o jego unieważnieniu na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 Prawa zamówień publicznych. Stosując ten przepis, należy jednak zachować daleko idącą ostrożność przy ocenie wskazanych w nim okoliczności.

Określona w art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy z 29 styczna 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: upzp) przesłanka unieważnienia postępowania odnosi się do sytuacji, w której postępowanie to jest obarczone niemożliwą do usunięcia wadą. Chodzi o taką wadę, która uniemożliwia zawarcie umowy niepodlegającej unieważnieniu.

Polecamy: e-Zamówienia publiczne. Przewodnik po elektronicznych zamówieniach publicznych

Warunki zastosowania przesłanki z art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp

Na przesłankę określoną w art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp składają się dwie okoliczności:

1) wada postępowania musi być do tego stopnia istotna, że nie da się jej usunąć (nie da się konwalidować postępowania przy pomocy dostępnych zamawiającemu czynności naprawczych),

2) wada powoduje, że nawet gdyby umowa została zawarta, to i tak podlegałaby unieważnieniu.

Łączne wystąpienie tych okoliczności warunkuje unieważnienie postępowania. Konieczne jest więc wystąpienie związku przyczynowego między zaistniałą wadą (niemożliwą do usunięcia) a niemożnością zawarcia umowy.

Wady postępowania uniemożliwiające zawarcie umowy niepodlegającej unieważnieniu zostały co do zasady wymienione w art. 146 ust. 1 upzp. Przepis art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp nie odwołuje się jednak do niego. Jak podkreśliła KIO: Odniesienie niemożliwej do usunięcia wady uniemożliwiającej zawarcie (niepodlegającej unieważnieniu) umowy wyłącznie do przesłanek unieważnienia określonych w art. 146 ust. 1 upzp (…) prowadziłoby do nieracjonalnego i jednocześnie niemożliwego do zaakceptowania wniosku, że nawet wystąpienie nieusuwalnej wady, w sposób oczywisty mającej wpływ na wynik postępowania, ale niewymienionej w art. 146 ust. 1 upzp, uniemożliwi zamawiającemu unieważnienie postępowania - nakładając tym samym na niego obowiązek zawarcia umowy (sygn. akt KIO 34/11).

Zobacz: Środki ochrony prawnej

Należy zatem przyjąć, że przesłanki określone w art. 146 ust. 1 upzp nie stanowią wyłącznej podstawy do zastosowania art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp. Obecnie, w przypadku umów w sprawie zamówień publicznych przyjęto tzw. konstrukcję względnej nieważności umowy. Skutki nieważności mogą powstać dopiero z chwilą wydania konstytutywnego orzeczenia przez KIO lub sąd powszechny.

Upływ terminu realizacji zamówienia a przepisy Kodeksu cywilnego

Unieważniając postępowanie na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp, zamawiający często powołują się także na art. 387 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.). Według tego przepisu umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. Takie założenie będzie jednak w większości przypadków niezasadne. Jak wskazała bowiem KIO: Niemożliwość świadczenia, o której mowa w art. 387 k.c., musi mieć charakter obiektywny, pierwotny oraz nieprzemijający. Jeżeli więc niemożliwość świadczenia można usunąć przez zmianę terminu realizacji świadczenia, to niemożliwość ta nie ma charakteru nieprzemijającego, skutkiem czego świadczenie staje się możliwe do wykonania (…) Jeżeli więc wada postępowania jest usuwalna, konieczne i wystarczające jest jej usunięcie, a nie unieważnianie całego postępowania. Treść art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp nie pozostawia wątpliwości, że postępowanie o udzielenie zamówienia musi być obarczone stwierdzoną przez zamawiającego wadą, która na danym etapie postępowania, na którym została stwierdzona, nie może być usunięta (sygn. akt KIO 889/10).

Istotna zmiana postanowień umowy

Każdy przypadek zmiany terminu realizacji zamówienia wymaga odrębnej, szczegółowej analizy. Najczęściej jednak zmiany takiej nie można traktować jako istotną zmianę postanowień umowy. Wielokrotnie wskazywała na to KIO w wydawanych orzeczeniach.

W wyroku z 7 lutego 2013 r. Izba podzieliła stanowisko odwołującego, że w badanym postępowaniu termin wykonania zamówienia nie miał znaczenia istotnego w rozumieniu art. 144 ust. 1 upzp. Niezbicie świadczyło o tym nieujęcie terminu wykonania zamówienia w kryteriach oceny ofert. Oznaczało to, że nie miał on wpływu na postępowanie zamawiającego w trakcie oceny ofert - nie mógł zatem spowodować takiej wady postępowania, która świadczyłaby o jego nieprawidłowym wyniku. Zmiana umowy w tym zakresie nie podlegała więc zakazowi zawartemu w art. 144 ust. 1 upzp. Tym bardziej byłaby więc dopuszczalna zmiana wzoru umowy po wyborze najkorzystniejszej oferty - tak aby zawarta umowa zawierała realny termin jej wykonania. Sam upływ terminu na wykonanie zamówienia nie mógł zostać uznany za wadę postępowania (sygn. akt KIO 154/13).

W innym wyroku - z 23 marca 2010 r. - KIO również orzekła, że upływ terminu wykonania zamówienia nie stanowił wady postępowania i nie był podstawą do unieważnienia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Izba wskazała m.in., że żaden z przepisów upzp nie sprzeciwia się zawarciu i realizacji umowy w sytuacji, w której termin określony w dokumentacji postępowania jako data realizacji świadczenia już upłynął (sygn. akt KIO/UZP 206/10).

Upływ terminu realizacji zamówienia nie stanowi nieusuwalnej wady postępowania.

Stanowiska reprezentowane przez KIO potwierdzają także sądy powszechne. Przykładowo, Sąd Okręgowy w Gliwicach stwierdził, że: (…) istotnie, żaden przepis ustawy nie przewiduje wyraźnie możliwości zmiany terminu wykonania zamówienia na etapie po wyborze oferty, a przed zawarciem umowy. Zdaniem Sądu Okręgowego nie oznaczało to jednak zakazu wprowadzenia takiej zmiany (sygn. akt X Ga 158/0/Iza).

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Podejmując decyzję o unieważnieniu postępowania z uwagi na upływ terminu realizacji tego zamówienia, zamawiający powinien szczegółowo analizować i ostrożnie stosować przepisy w tym zakresie. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych, określających przesłanki upoważniające do unieważnienia tego postępowania.

Podstawy prawne

  • art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy z 29 styczna 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 2164; ost.zm. Dz.U. z. 2016 r. poz. 2260)

  • art. 17 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 168; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2260)

MAGDALENA BIELIKOW-KUCHARSKA

doktor nauk prawnych, audytor, wykładowca, ekspert w zakresie prawa zamówień publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Faktury VAT 2021
Faktury VAT 2021
Tylko teraz
Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej 2022

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej od 1 stycznia 2022. Ile wyniesie?

    Twórca na etacie a koszty uzyskania przychodów

    Nie ma przeszkód, aby w ramach stosunku pracy lub innego pokrewnego stosować, obok „zwykłych” kosztów pracowniczych, także tzw. koszty autorskie wynoszące 50% przychodu. Zdarza się to szczególnie często w instytucjach kultury. Jednak aby to było możliwe, trzeba spełnić warunki wskazywane zarówno przez fiskusa, jak i orzecznictwo sądowe.

    Podejrzenie nieprawidłowego korzystania ze zwolnienia lekarskiego podstawą do kontroli pracodawcy

    Pracodawca jest zobowiązany przeprowadzać kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez ubezpieczonych. Czynności kontrolne podejmuje przede wszystkim w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie niewłaściwego korzystania z absencji pracownika.

    Rada gminy jest właściwa do przekazywania petycji innym organom

    Organem uprawnionym do kwalifikacji petycji i przekazania jej organowi właściwemu do rozpatrzenia jest rada gminy. Przysługujących jej w tym zakresie kompetencji nie może scedować na inne podmioty - np. na przewodniczącego rady gminy.

    Obowiązek stosowania oznaczenia TP

    Czy należy oznaczać symbolem TP fakturę wystawioną na czynsz za stację uzdatniania wody dla spółki gminnej pn. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Z. sp. z o.o.?

    Jak zaklasyfikować wydatki gminy na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia

    Gmina planuje ująć w planie finansowym wydatek na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia komunalnego. Czy tego typu wydatek jest zgodny z klasyfikacją wydatków budżetowych i nie będzie stanowił przekroczenia dyscypliny finansów publicznych?

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?