Uprawnienia urlopowe osób powołanych na wyższe stanowiska w służbie cywilnej

Służba cywilna: powołanemu na wyższe stanowisko nie należy się dodatkowy urlop

Utrudnia to wyliczanie świadczenia wtedy, gdy dotychczasowy urzędnik awansuje, np. na dyrektora. Może na tym stracić wolne dni, ale w każdej sytuacji

W przypadku powołania pracownika lub urzędnika służby cywilnej na wyższe stanowisko w służbie cywilnej dyrektor generalny urzędu albo kierownik urzędu, w którym jest on zatrudniony, udziela urlopu bezpłatnego na czas powołania. Z chwilą powołania osoba taka znajduje się więc w dwóch równoległych stosunkach pracy: nawiązanym na podstawie umowy o pracę albo mianowania – w ramach którego udzielono jej urlopu bezpłatnego, oraz na podstawie powołania.

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem (książka)

Urlop wypoczynkowy jest ściśle związany ze stosunkiem pracy. W konsekwencji w każdym z nich uprawnienia urlopowe ustala się odrębnie i realizuje w ramach tego stosunku pracy, w ramach którego pracownik nabył do nich prawo. Jeżeli pracownik lub urzędnik służby cywilnej podejmuje równoległe zatrudnienie na podstawie powołania, to wymiar przysługującego mu urlopu każdy z pracodawców ustala odrębnie. Ta sama zasada dotyczy podjęcia równoległego zatrudnienia u tego samego pracodawcy.

WAŻNE

W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy do okresu zatrudnienia, od którego zależą prawo do urlopu i jego wymiar, wlicza się także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy

W razie powołania na wyższe stanowisko w służbie cywilnej w trakcie roku kalendarzowego wymiar urlopu wypoczynkowego w ramach tego stosunku pracy ustala się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia - zgodnie z art. 1551 par. 1 kodeksu pracy; dalej: k.p. Pracownikowi będzie więc przysługiwał urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego, albo proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego.[przykład 1]

Trzeba zastosować kodeks pracy

Urzędnikowi służby cywilnej przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze określonym w art. 154 k.p. oraz coroczny dodatkowy urlop wypoczynkowy z art. 105 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (dalej: u.s.c.). Ten dodatkowy urlop nie jest samodzielnym uprawnieniem urzędnika służby cywilnej odrębnym od urlopu wypoczynkowego przysługującego zgodnie z k.p. Dodatkowy urlop powiększa wymiar urlopu przysługującego w danym roku na podstawie art. 154 k.p. W związku z brakiem w ustawie o służbie cywilnej regulacji szczególnych określających zasady udzielania dodatkowego urlopu wypoczynkowego na podstawie art. 9 ust. 1 u.s.c. należy stosować do tego urlopu powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy normujące zasady realizowania prawa do urlopu wypoczynkowego. Taki powiększony wymiar urlopu podlega więc ewentualnym proporcjonalnym pomniejszeniom wynikającym z wymiaru czasu pracy urzędnika, nawiązywania lub rozwiązywania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego, udzielenia i zakończenia urlopu bezpłatnego itd. Dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje wyłącznie spełniającemu warunki do jego nabycia urzędnikowi służby cywilnej - a więc osobie zatrudnionej w służbie cywilnej na podstawie mianowania. W przypadku powołania na wyższe stanowisko w służbie cywilnej stosunek pracy na podstawie mianowania ulega zawieszeniu w związku z udzieleniem urzędnikowi urlopu bezpłatnego na czas powołania. W ramach zatrudnienia na wyższym stanowisku pracy na podstawie powołania osoba ta nie ma statusu urzędnika, dlatego też w ramach tego stosunku pracy nie przysługuje jej dodatkowy urlop wypoczynkowy.

Należy podkreślić, że urlop, do którego urzędnik nabył prawo i którego nie wykorzystał przed udzieleniem urlopu bezpłatnego na czas powołania, będzie mógł wykorzystać po powrocie z urlopu bezpłatnego, o ile wcześniej nie nastąpi przedawnienie prawa do tego urlopu.

Jak będzie po powrocie

Zgodnie z art.1552 k.p., w przypadku gdy pracownik powraca do pracy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej miesiąc okresie urlopu bezpłatnego, przysługuje mu w tym roku urlop w wymiarze proporcjonalnie zmniejszonym do okresu nieobecności.

W przypadku gdy okres urlopu bezpłatnego przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze (art. 1552 par. 2 k.p.).

Jeżeli zatem członek korpusu służby cywilnej, który nabył 1 stycznia danego roku kalendarzowego prawo do urlopu wypoczynkowego (w przypadku urzędnika także urlopu dodatkowego), nie wykorzystał tego urlopu przed urlopem bezpłatnym udzielonym w związku z powołaniem na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, a następnie został odwołany i powrócił w ciągu tego samego roku kalendarzowego do pracy po trwającym co najmniej miesiąc urlopie bezpłatnym, należy obniżyć mu wymiar urlopu o 1/12 za każdy miesiąc urlopu bezpłatnego. [przykłady 2 i 3]

Uwaga! Ustalanie urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym odbywa się z pominięciem niepełnych miesięcy kalendarzowych urlopu bezpłatnego. Dopiero wykorzystanie pełnego miesiąca kalendarzowego urlopu bezpłatnego powoduje obniżenie o 1/12 wymiaru urlopu wypoczynkowego, przysługującego pracownikowi z mocy art. 154 par. 1 k.p. Jeśli urlop bezpłatny obejmuje części miesięcy kalendarzowych, to za miesiąc uważa się łącznie 30 dni.

Do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego, który nie nabył jeszcze prawa do urlopu za ten rok, po trwającym co najmniej miesiąc okresie urlopu bezpłatnego, stosuje się przepis art. 1551 par. 1 pkt 2 k.p. Oznacza to, że po powrocie nabywa on prawo do urlopu w wymiarze proporcjonalnym:

- do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego – w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego, albo

- do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego. [przykład 3] ©?

PRZYKŁAD 1

Ustalenie wymiaru

Pracownik służby cywilnej zatrudniony w jednym z ministerstw został 1 marca 2016 r. powołany na wyższe stanowisko w tym samym urzędzie. W związku z tym dyrektor generalny udzielił mu na czas powołania urlopu bezpłatnego na dotychczasowym stanowisku.

Pracownikowi w ramach stosunku pracy na podstawie powołania przysługuje odrębne prawo do urlopu wypoczynkowego. Do stażu urlopowego podlegają zaliczeniu wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia w ramach stosunku pracy oraz niezakończony okres pracy u tego pracodawcy przypadający przed 1 marca 2016 r. Powołanie następuje na czas nieokreślony, a więc wymiar urlopu ustalamy proporcjonalnie do końca roku kalendarzowego.

26 dni x 10/12 = 22 dni

W przypadku gdy pracownik będzie zatrudniony na wyższym stanowisku, do końca 2016 r. będzie mu w ramach tego stosunku pracy przysługiwał urlop wypoczynkowy w wymiarze 22 dni. Dla wymiaru tego urlopu jest bez znaczenia, w jakim wymiarze pracownik wykorzystał urlop za 2016 r. przed udzieleniem urlopu bezpłatnego w ramach drugiego stosunku pracy.

PRZYKŁAD 2

Powrót w tym samym roku

Urzędnik służby cywilnej wróci do pracy 1 sierpnia 2016 r. po trwającym od 22 lutego 2016 r. urlopie bezpłatnym udzielonym na czas powołania. Urzędnik ma prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego oraz 12 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Urlop bezpłatny trwał pięć miesięcy (niepełne miesiące się pomija). Przyjmując, że przed udzieleniem urlopu bezpłatnego urzędnik nie korzystał z urlopu wypoczynkowego za 2016 r., wymiar jego urlopu po powrocie do pracy należy ustalić następująco:

26 dni + 12 dni = 38 dni – pełny wymiar urlopu przysługujący za 2016 r.

38 dni x 5/12 = 15,83 (obniżenie wymiaru urlopu)

38 dni - 15,83 dni = 23 dni urlopu (zaokrąglenia dokonujemy dopiero po ostatnich wyliczeniach)

Urzędnik po powrocie z urlopu bezpłatnego będzie miał prawo do 23 dni urlopu wypoczynkowego za 2016 r.

PRZYKŁAD 3

Pełny wymiar za 2016 rok

Urzędnik służby cywilnej powróci do pracy 1 czerwca 2017 r. po trwającym od 22 lutego 2016 r. urlopie bezpłatnym udzielonym na czas powołania. Urzędnik ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni oraz dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 12 dni.

Wymiar jego urlopu za rok 2017 wyniesie: (26 dni + 12 dni) x 7/12 = 23 dni.

Jednak urlop nabyty 1 stycznia 2016 r. (o ile urzędnik nie korzystał z urlopu za 2016 r. przed udzieleniem urlopu bezpłatnego) będzie mu przysługiwał w pełnym wymiarze, tj. 38 dni. Jeżeli bowiem pracownik powraca do pracy w innym roku kalendarzowym niż rok, w którym rozpoczął korzystanie z urlopu bezpłatnego, art. 1552 k.p. nie będzie miał zastosowania, a więc w tym przypadku nie będzie można zastosować proporcjonalnego obniżenia wymiaru urlopu, do którego urzędnik nabył prawo 1 stycznia 2016 r.

Ewa Łukasik

prawnik, legislator, pracownik administracji rządowej

Podstawa prawna

Art. 53a ust. 6-8, art. 105 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1111 ze zm.).

Art. 154, 1551, 1552 , 1552a , 1553 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

Par. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego (Dz.U. nr 2, poz.14 ze zm.).

Polecamy serwis: Kadry i płace