REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie uprawnienia przysługują zatrudnionemu za pracę w nadgodzinach?

Filip Farmas vel Król
Zegar, czas pracy/ Fot. Fotolia
Zegar, czas pracy/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Praca w nadgodzinach to przekroczenie przez zatrudnionego wykonywania obowiązków wynikających z umowy zatrudnienia przez czas dłuższy niż 40 godzin w tygodniu. W związku z jej wykonywaniem zatrudnionemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, 50% lub 100% oprócz normalnej stawki. W zastępstwie wypłaconego wynagrodzenia można przyznać dzień wolny. Na jakich odbywa się to zasadach?

Zgodnie z literą prawa pracowników i pracodawców obowiązuje przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy. Podstawowy system czasu pracy wynosi w tych dniach 8 godzin, co daje przeciętny czas pracy 40 godzin tygodniowo. Wylicza się go dla jednego okresu rozliczeniowego.

REKLAMA

Zdarzają się sytuacje, w których pracodawca potrzebuje swego pracownika do wykonania czynności powodujących, iż pracownik będzie zmuszony zostać w pracy kilka godzin dłużej lub nawet stawić się w miejscu pracy  w dniu wolnym wynikającym z rozkładu czasu pracy (np. w sobotę). Co wtedy?

Zobacz również: Dodatkowe wynagrodzenia roczne „trzynastka”

Należna rekompensata

Ustawodawca wyróżnia dwie sytuacje – praca w dniu wolnym i praca powyżej 8 godzin. Podstawowym sposobem zaspokojenia roszczeń pracownika jest udzielenie czasu wolnego. W pierwszym przypadku pracownikowi przysługuje jeden dzień wolny od pracy. Nie jest to zależne od ilości przepracowanych godzin. Istotny jest fakt stawienia się i wykonywania czynności zawodowych. Jednakże jeżeli wykonywanie tych czynności zajmie więcej niż 8 godzin pracownikowi przysługuje dodatkowa rekompensata za wszystkie godziny powyżej  dobowej normy czasu pracy. W drugim przypadku pracodawca powinien udzielić na wniosek pracownika 1 godziny wolnego za 1 godzinę pracy albo 1,5 godziny wolnego za 1 godzinę pracy jeżeli pracodawca oddaje czas wolny z własnej inicjatywy.

Polecamy: Kodeks pracy 2016 z komentarzem + Jak przygotować się do zmian przepisów prawa pracy i ZUS w 2016 r. gratis

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Gdy odbiór czasu wolnego inicjuje pracodawca musi to nastąpić przed upływem danego okresu rozliczeniowego. Ta zasada nie obejmuje sytuacji gdy inicjatorem jest pracownik.

Odstępstwa od reguły

Może się zdarzyć, że pracodawca z różnych powodów nie ma możliwości zrekompensowania pracy, np. w razie choroby pracownika, wykonywania pracy w wolny dzień pod koniec okresu rozliczeniowego albo braku współpracy pracownika w zakresie uzgodnienia terminu przyznania dnia wolnego. W takim wypadku pracodawca zobligowany jest do wypłacenia rekompensaty finansowej. Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

  • w nocy,
  • w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;

2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu.

Warto podkreślić, iż pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną, jest pracującym w nocy. Pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 2100 a 700.

Jak kształtuje się orzecznictwo w zakresie nadgodzin?

W związku z problematyką prawa pracy, konfliktów na linii pracownik – pracodawca dochodzi do sytuacji niedających się rozstrzygnąć bez angażowania sądu powszechnego.

Co w momencie, gdy pracodawca zaniecha ewidencji czasu pracy pracownika?

Do tego pytania ustosunkował się Sąd Apelacyjny w Białymstoku w Wyroku sygn. III APa 19/11 z dnia 13 września 2012 r. Sąd postanowił, iż zaniechanie przez pracodawcę ewidencji czasu pracy pracownika nie uprawnia przyjęcia domniemania o wiarygodności wersji czasu pracy przedstawionej przez pracownika.

Czy pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy przysługuje dodatek?

Zdaniem Sądu Najwyższego – nie. W Postanowieniu z dnia 27 marca 2012 r. sygn. III PK 77/11 SN w składzie jednoosobowym stwierdził, iż pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy nie przysługuje dodatek w razie nieustalenia dopuszczalnej liczby godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy.

Czy praca w dniu wolnym musi oznaczać pracę w nadgodzinach?

REKLAMA

Odpowiedź jest zawarta w Wyroku z dnia 8 marca 2013 r. sygn. II PK 204/12, w którym SN orzekł, że praca w dniu wolnym nie musi być równoznaczna z pracą w godzinach nadliczbowych, gdy pracownik nie wykonywał pracy ponad normę wynikającą z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

,,Przepis art. 147 k.p. ma swój zakres (przedmiot) regulacji i w związku z art. 130 oraz art. 129 k.p. gwarantuje pracownikowi określoną ilości dni wolnych od pracy. Nie stanowi jednak podstawy dla ustalenia normy prawnej, że praca w dniu wolnym powoduje obniżenie norm czasu pracy z art. 129 k.p.’’

W Wyroku zaś z 10 dnia kwietnia 2013 r. sygn. II PK 282/12 SN stwierdził także, iż błędny harmonogram oddawania dnia wolnego nie oznacza automatycznego przyznania wynagrodzeń i dodatków za pracę w nadgodzinach. Chodzi tu o terminarz umówiony wcześniej z pracodawcą, na który przystał pracownik. Zatrudniony nie może się później powołać na błąd, ponieważ nie dochował należytej staranności w ustalaniu grafiku.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn, zm.)

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2012 r. III PK 77/11,
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r. sygn. II PK 204/12,
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. II PK 282/12
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 września 2012 r. sygn. III APa 19/11.

Polecamy serwis: Kadry i płace

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Księgowość budżetowa
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rusza program "Pierwszy Dzienny Opiekun w Gminie". Samorządy mogą składać wnioski do 30 sierpnia

W czwartek, 25 lipca odbyła się konferencja z udziałem wiceministry rodziny, pracy i polityki społecznej Aleksandry Gajewskiej. Tematem konferencji był nowy program dla gmin bez opieki żłobkowej w ramach Aktywnego Malucha – "Pierwszy Dzienny Opiekun w Gminie". Wnioski można składać do 30 sierpnia.

ZUS przestawił się na mLegitymacje. Jak z nich korzystać?

Elektroniczna mLegitymacja to duże ułatwienie dla emerytów i rencistów. Można z niej korzystać na własnym urządzeniu mobilnym, np. telefonie. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż prawie 800 tysięcy seniorów porzuciło plastik.

Świadczenie „Aktywny rodzic” i inne nowości w klasyfikacji budżetowej

23 lipca 2024 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Co się zmieni i od kiedy?

82 mln zł środków na dofinansowania do remontów dróg samorządowych na 2025 r. w województwie śląskim

W środę, 24 lipca wojewoda śląski Marek Wójcik poinformował, o tym, że rusza nabór na dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na przyszły rok. W województwie lubelskim nabór ruszy w piątek, 26 lipca. Środki z dofinansowania mogą zostać przeznaczone na remonty dróg powiatowych i gminnych, a także na inne inwestycje, które zwiększą bezpieczeństwo ruchu.

REKLAMA

5 000 zł na jedno koło gospodyń wiejskich i prawo do dofinansowania dla wszystkich kół gospodyń wiejskich z gmin, w których frekwencja w ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych przekroczyła 60 proc. W Dzienniku Ustaw ukazała się już nowelizacja

W Dzienniku Ustaw ukazała się nowelizacja rozporządzenia dotycząca prawa do dofinansowania dla kół gospodyń wiejskich z gmin,  w których frekwencja w ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych przekroczyła 60 proc. Dofinansowanie będzie przysługiwało nie tylko kołom wpisanym do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich.

W 2024 roku przeciętny pracownik skorzysta z nawet 35 dni urlopu oraz dodatkowych zwolnień z pracy. Co z urlopem w 2025 r.

W ostatnim czasie do kodeksu pracy wprowadzono wiele nowych rozwiązań, dzięki którym pracownicy mogą uzyskać dodatkowe dni wolne od pracy. Chodzi m.in. o wprowadzenie dodatkowych pięciu dni urlopu opiekuńczego. Sprawdź, jakie jeszcze dodatkowe zwolnienia i urlopy przysługują pracownikom, ile są płatne oraz jak je uzyskać.

Dni wolne od pracy w drugiej połowie 2024 roku i w 2025 r. [KALENDARZ — DŁUGIE WEEKENDY]

W 2024 r. uwzględniając wszystkie dni wolne i weekendy wypada 115 dni wolnych od pracy. Sprawdź, kiedy przypadają długie weekendy w drugiej połowie 2024 r. Możesz już także wstępnie zaplanować wolne w 2025 r.

Trwają wypłaty dodatkowych pieniędzy dla nauczycieli. Kwota jest niemała, bo ponad 2000 zł, ale trzeba od niej zapłacić podatek.

Trwają wypłaty dodatkowych pieniędzy dla nauczycieli. Kwota jest niemała, bo ponad 2000 zł, jednak świadczenie urlopowe nie jest świadczeniem socjalnym, a więc trzeba je opodatkować. Na konta trafi więc o 12 proc. mniej.

REKLAMA

Zbliża się termin złożenia sprawozdania SP-1. Kto musi je złożyć i co w nim wykazać? To ważne m.in. dla podatku od nieruchomości.

Jest coraz mniej czasu na złożenie części B sprawozdania SP-1. Czy wiesz, kto musi je złożyć, do kiedy i co w nim wykazać? Przepisy jasno to regulują, ale w praktyce pojawiają się problemy.

Kogo można zgłosić do swojego ubezpieczenia? Katalog jest dość szeroki

Ubezpieczony, który ma niepracujących bliskich może ich zgłosić ich do własnego ubezpieczenia zdrowotnego, aby mogli bezpłatnie korzystać z opieki zdrowotnej jako członkowie rodziny. Za bliskich nie płaci się składki na ubezpieczenie zdrowotne. Pamiętajmy też, że nie tylko dziecko można głosić do swojego ubezpieczenia zdrowotnego

REKLAMA