Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpisy aktualizujące należności - porady praktyczne

Odpisy aktualizujące należności - porady praktyczne./ fot. Shutterstock
Odpisy aktualizujące należności - porady praktyczne./ fot. Shutterstock
Odpisy aktualizujące należności przysparzają wielu problemów. Poniżej znajduje się praktyczna porada, z której dowiedzieć się można m.in. jak prawidłowo dokonać odpisów.

Problem: Jak prawidłowo dokonać odpisów aktualizujących należności, co oznacza metoda wiekowania należności oraz jak wygodnie analitycznie ewidencjonować te odpisy?

Rada: Odpisy aktualizujące należności to temat, który w mojej praktyce nazwałam zaczarowanym – niby nietrudny, a jednak stale problematyczny, a nawet unikany. Stan ten trwa od lat.

Ustawa o rachunkowości w art. 35b nakłada obowiązek aktualizowania należności, z uwzględnieniem stopnia prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. Istotą tego odpisu jest urealnienie kwoty należności w bilansie, co nie oznacza jednak, że z tych należności rezygnujemy – one nadal są u nas na kontach należności: 221, 234 itp. i kontach zespołu 7, a my wykonujemy księgowania odpisów niejako „równolegle” na stronie Ma konta 290 oraz odpowiednio na stronie Wn konta 761 – należność główna i Wn 751 – odsetki. Jednocześnie w bilansie pokazywana będzie ta urealniona wartość należności, czyli pomniejszona o odpis. Może zatem się zdarzyć, że jeśli odpis wynosić będzie 100%, należność w ogóle nie będzie pokazywana w bilansie. Sumę kwot odpisów aktualizujących należności podaje się w informacji uzupełniającej do bilansu.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Problem główny dotyczący odpisów aktualizujących należności polega na tym, że uor wskazała jasno tylko te sytuacje, w których odpis ma być dokonany w 100%. Najczęściej dzieje się tak, gdy kontrahent jest w upadłości, likwidacji lub występują inne sytuacje, które dają nam jasny sygnał, że szansa na odzyskanie należności jest niewielka. Najtrudniejsze jednak dla księgowych jest ustalenie ustawowej „wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu” w przypadku należności przeterminowanych lub wątpliwych z innych przyczyn.

W praktyce najczęściej stosowaną metodą do szacowania wielkości odpisu jest metoda wiekowania należności, która wielkość odpisu aktualizującego należności uzależnia od okresu ich przeterminowania – przyjmuje się, że im starsza jest należność, tym większe istnieje prawdopodobieństwo, że nie zostanie ona ściągnięta przez jednostkę.

Przy zastosowaniu tej metody należności przyporządkowuje się do grup ustalonych według okresu ich przeterminowania i określa procentowy wskaźnik ryzyka nieściągalności należności w każdej grupie, np. należności:

● wątpliwe i przeterminowane od 1 miesiąca do roku – odpis w wysokości 25%,

● przeterminowane od roku do 2 lat – odpis w wysokości 50%,

● przeterminowane powyżej 2 lat – odpis w wysokości 100%.

Wskaźniki procentowe do wyliczenia odpisu powinny być ustalane w każdej jednostce odrębnie, czasem nawet różnie dla poszczególnych rodzajów należności, w zależności od tego, jak kształtuje się ich faktyczna ściągalność (która może być inna np. dla należności podatkowych, inna dla należności cywilnoprawnych z tytułu czynszu najmu i dzierżawy lokali użytkowych, a inna z tytułu najmu lokali mieszkalnych).

W dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości jednostki należy opisać dokładnie sposób ustalania odpisów aktualizujących należności oraz wskazać, w jaki sposób powinno być dokumentowane ich utworzenie. Generalnie podstawą ujęcia odpisu w księgach rachunkowych może być dokument PK – „Polecenie księgowania” z ogólną kwotą odpisu wraz z załączonymi do niego zestawieniami szczegółowymi odpisów wyliczonych dla poszczególnych kategorii należności (sporządzonych według wzorów ustalonych w jednostce).

Warto też stosować analitykę do konta 290 – jeśli mamy kilka należności odpisanych, łatwiej będzie odpisami „zarządzać”, tj. rozwiązać, zwiększyć w kolejnym roku itp. – odpis Pana X, Pani Y, Firmy Z. Jeśli mamy bardzo dużo takich należności, wtedy analityką obejmujemy różne rodzaje należności, np. wynajem pomieszczeń, podatek od nieruchomości, podatek rolny itp.

Pamiętajmy, że odpisy aktualizujące wartość należności dotyczących funduszy tworzonych na podstawie ustaw obciążają fundusze, np. ZFŚS – Wn 851 (lub 853 w przypadku innych funduszy) oraz Ma 290.

Jeśli w ciągu roku następuje wpłata częściowa lub całkowita spłata należności, rozwiązujemy odpis częściowo lub całkowicie, odnosząc wtedy należność główną na pozostałe przychody operacyjne – Wn 290 i Ma 760, a odsetki na przychody finansowe – Wn 290 i Ma 750.

Reasumując – raz w roku, najlepiej przy okazji weryfikacji należności, musimy ustalić odpisy aktualizujące należności na dzień bilansowy. Stosujemy przy tym kryteria ustalone dla poszczególnych należności jednostki w jej polityce rachunkowości. Analizujemy, co znalazło się na koncie 290 na dzień bilansowy roku poprzedniego, co wydarzyło się w tym zakresie w ciągu roku (wpłaty częściowe kontrahenta, spłaty całkowite, brak jakichkolwiek wpłat) i co w związku z tym powinno się znaleźć w roku bieżącym.

Agnieszka Drożdżal

– wieloletni skarbnik gminy

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Poradnik Rachunkowości Budżetowej
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wynajem nieruchomości na cele mieszkaniowe a VAT
    Spór co do zakresu stosowania zwolnienia od VAT w odniesieniu do usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym sprawiał, że VAT zawarty w czynszu najmu płaconym przez gminę na rzecz wynajmującego, jako związany z wykonaniem usługi zwolnionej nie podlegał odliczeniu i był cenotwórczy dla finalnego korzystającego.
    Po podwyżkach kierowca miejskiego autobusu zarabia 4400 zł na rękę. Chciałby 6500 zł netto + premia
    W Krakowie kierowcy miejskich autobusów zarabiają na rękę 4–4,3 tys. zł, a po pół roku pracy mogą liczyć na więcej o ok. 400 zł netto.
    Odliczenie VAT przy organizacji niebiletowanych imprez kulturalnych
    Lato to ten okres roku, który sprzyja organizacji imprez plenerowych i promowaniu działalności kulturalnej. Jest to szczególnie istotne w 2022 r., w którym po dwóch latach ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 działalność ta ma szansę powrócić w szerszym zakresie. Niestety, wiąże się to także z powrotem problemów, które istniały już przed pandemią, a wśród nich odliczeniem przez instytucje kultury VAT związanego z organizacją imprez niebiletowanych.
    Klasyfikacja budżetowa: część rozwojowa subwencji dla samorządów [rozporządzenie z 15 lipca 2022 r.]
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 15 lipca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych - poz. 1571
    Artur Soboń sugeruje: podwyżki w sferze budżetowej w 2023 r. będą wyższe niż 7,8 proc.
    Będziemy rozmawiać ze stroną społeczną o podwyżce dla urzędników w 2023 r. Na dziś nie powiedziałbym, że ta podwyżka skończy się na 7,8 proc. – powiedział w czwartek wiceminister finansów Artur Soboń, pytany podwyżki w sferze budżetowej.
    Soboń: dodatki do pelletu, oleju opałowego i gazu nie będą wynosiły 3000 zł. Każdy dodatek będzie miał inną wartość.
    Jeśli mamy różne paliwa, to oczywiście musi być zróżnicowanie - mówił wiceminister finansów Artur Soboń, pytany, czy dodatki dla gospodarstw ogrzewających się innym paliwem niż węgiel będą zróżnicowane. Jak dodał, nie ma żadnych przesłanek, by mówić, że czeka Polskę recesja.
    Jak uniknąć kary za niezłożenie deklaracji do CEEB do 30 czerwca 2022 r.?
    Ustawowy termin złożenia deklaracji dotyczących źródeł ciepła i spalania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) minął 30 czerwca 2022 r. Ale zapominalscy właściciele lub zarządcy budynków mogą uniknąć kary.
    W 2023 r. chcemy 1000 zł podwyżki dla urzędnika, a nie 300 zł. Dlaczego tylko dyrektor ma mieć więcej o 1,5 tys. zł [Wywiad]
    Dla każdego urzędnika po 1 tys. zł od stycznia. Inaczej dojdzie do paraliżu państwa, bo ludzie lawinowo odchodzą, a w urzędach mamy po kilkadziesiąt wakatów. Niemal połowa ogłoszeń o naborach nie jest rozstrzygana, bo albo nikt się nie zgłasza, albo pojawia się osoba bez kwalifikacji.
    Kiedy mieszkańcy miast mogą otrzymać zwrot opłaty za śmieci?
    Opłaty śmieciowe do zwrotu; prokuratura zaleca samorządom stosowanie ordynacji podatkowej.
    Czy można przenieść decyzję o legalizacji samowoli budowlanej?
    Powszechna jest praktyka przenoszenia decyzji o legalizacji samowoli budowlanej na wniosek inwestora.
    Jakich błędów unikać w uchwałach o ułatwieniu handlu rolnikom?
    Od 1 stycznia 2022 r. samorządy zostały obciążone nowymi obowiązkami związanymi z ułatwieniami prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Wiązało się to m.in. z podjęciem stosownych uchwał - w tym określających zasady prowadzenia takiego handlu.
    Czy gmina może pozyskać dane osobowe na temat ilości zużytej wody przez mieszkańca?
    Czy przedsiębiorstwo wodociągowe może udostępnić gminie dane osobowe na temat ilości zużytej wody przez mieszkańca?
    Ustawa o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia - na czym polega nowelizacja przepisów?
    Ostatnia nowelizacja ustawy o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia m.in. istotnie podwyższyła wskaźniki służące ustalaniu tych minimalnych wynagrodzeń.
    Morawiecki: 4 mld zł dla 1300 gmin w ramach programu dla terenów popegeerowskich
    Ponad 1300 gmin skorzysta na Programie Inwestycji Strategicznych dla terenów popegeerowskich. 4 mld złotych zostaną przeznaczone na wsparcie 1871 inwestycji na tych terenach.
    Pensja brutto 5500 zł, to netto 5078,81 zł z dopłatą 1000 zł do urlopu z ZFŚS
    Pytanie: Pensja brutto 5500 zł. Pracownik dostał dopłatę 1000 zł z ZFŚS do wypoczynku. Ile otrzyma pensji netto?
    Zakwaterowanie uchodźców a zwolnienie z podatku od nieruchomości
    Czasem, w którym wzrasta w gminach zainteresowanie tematyką podatków i opłat lokalnych, jest zazwyczaj przełom trzeciego i czwartego kwartału roku. Wówczas muszą one zdecydować, czy kierując się wzrostem stawek maksymalnych podatków i opłat lokalnych, podejmą nowe uchwały podatkowe na kolejny rok, a także, czy zdecydują się na wprowadzenie na swoim terenie fakultatywnych opłat albo nowych zwolnień przedmiotowych.
    Ewidencja księgowa gruntów w użytkowaniu wieczystym
    Jakie zastosować konto bilansowe lub pozabilansowe dla gruntów w użytkowaniu wieczystym, od których jednostka samorządu terytorialnego płaci do starostwa opłaty roczne?
    Wzory na obliczenie pensji netto z wynagrodzenia brutto [5 kroków. Przykład]
    Artykuł przedstawia ogólny wzór obliczania pensji netto z wynagrodzenia brutto wraz z przykładem zastosowania algorytmu obliczeń. Obliczeń dokonujemy w 5 krokach.
    Czy gmina może ustalić opłatę za eksploatację cmentarza?
    Czy wójt (burmistrz, prezydent miasta) w zarządzeniu w sprawie wysokości opłat za usługi cmentarne pobierane na terenie gminy (miasta) może ustalić opłaty "za eksploatację cmentarza" - m.in. przy pochówku, ekshumacji zwłok oraz przy pracach kamieniarskich dotyczących nagrobka?
    3800 brutto i nagroda jubileuszowa, to 5428,91 netto od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Lista płac, gdy pracownik otrzymał nagrodę jubileuszową - to przykład nr 32 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    Jakie są zasady stosowania pełnomocnictw do sprawowania zarządu mieniem gminy
    Pytanie: Co zrobić w następującej sytuacji. Wójt gminy nie udzielił kierownikom podległych jednostek budżetowych (szkół, ośrodka pomocy społecznej) i samorządowych zakładów budżetowych (zakładu gospodarki komunalnej, zakładu gospodarki mieszkaniowej) pełnomocnictw do sprawowania zarządu mieniem gminy, w które wyposażono te jednostki organizacyjne. Kierownicy jednostek działali mimo to, zawierając umowy związane z bieżącym prowadzeniem działalności statutowej swoich jednostek - w tym dotyczące zbywania, nabywania, wynajmowania i wydzierżawiania składników mienia komunalnego.
    Zwrot opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu w przypadku likwidacji sklepu
    Pytanie: Czy przedsiębiorcy, który uiścił w styczniu I ratę za zezwolenie na sprzedaż alkoholu w sklepie, przysługuje zwrot części środków, jeśli w marcu złożył rezygnację z korzystania z zezwolenia? Powodem rezygnacji była likwidacja sklepu.
    Jak obliczyć podatek od deszczu [przykład obliczeń, wzór]
    Sposób obliczania tzw. podatku od deszczu reguluje art. 272 ust. 8 Prawa wodnego. Wysokość tej opłaty gmina ustala jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 x wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej wyrażonej w m2 oraz czasu wyrażonego w latach.
    Wyliczenia MF wysokości PIT za 2022 r. i 2021 r. dla 100 pensji brutto według zasad od 1 lipca 2022 r.
    Wyliczenia MF: Pracownik z pensją brutto 3200 zł zapłaci mniejszy PIT za 2022 r. o 2014 zł. Dla pensji 12 000 zł brutto zmniejszenie PIT wyniesie 5068 zł. Dla pensji 50 000 zł brutto miesięcznie podwyżka rocznego PIT za 2022 r. to 29 039 zł.
    Od pensji 3700 - 3800 zł brutto podatnik zł zapłaci niższy PIT o 1871 zł - 1843 zł [obliczenia MF od 1 lipca 2022 r.]
    Pracownik z pensją 3700 zł brutto zapłaci w 2022 r. mniejszy podatek PIT o 1871 zł. Pracownik z pensją 3800 zł brutto zapłaci mniejszy podatek o 1843 zł.