Rodzaje inwentaryzacji w jednostkach sektora finansów publicznych 2018 i 2019 r.

W niniejszym artykule omówione zostaną rodzaje inwentaryzacji w jednostkach sektora finansów publicznych. Inwentaryzacja, jako jedna z dziedzin rachunkowości, uregulowana została w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Art. 26 ustawy o której mowa w zdaniu poprzednim poświęcony jest inwentaryzacji w rachunkowości (termin, częstotliwość wykonywania, odstąpienia od przeprowadzenia inwentaryzacji), z kolei art. 27 udokumentowaniu i rozliczaniu inwentaryzacji.

Rodzaje inwentaryzacji

Rodzaje inwentaryzacji nie zostały uregulowane w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości tylko wypracowane przez praktykę. Wyróżnia się następujące rodzaje inwentaryzacji:

• Okresowa,
• Ciągła i doraźna,
• Pełna i cząstkowa.

Inwentaryzacja okresowa jak sama nazwa wskazuje przeprowadzana jest w określonych odstępach czasu. Polega na przeprowadzeniu kontroli rzeczywistego stanu składników majątku. Jednostka sektora finansów publicznych doraźną inwentaryzację może przeprowadzić w razie potrzeby, z kolei ciągła wykonywana jest etapowo.

Pomiędzy inwentaryzacją pełną a cząstkową różnica jest w tym czy poddaje się inwentaryzacji wszystkie składniki majątku czy tylko część.[1]

Termin inwentaryzacji

Omawiając termin inwentaryzacji sięgnąć należy do przepisów ustawy o rachunkowości. Zgodnie z art. 26 tej ustawy jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację:

1) aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów wartościowych w postaci materialnej, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz nieruchomości zaliczonych do inwestycji, z zastrzeżeniem pkt 3, a także maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie - drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic;

2) aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, w tym papierów wartościowych w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielonych pożyczek, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnych składników aktywów - drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic;

3) środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony, gruntów oraz praw zakwalifikowanych do nieruchomości, należności spornych i wątpliwych, a w bankach również należności zagrożonych, należności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów publicznoprawnych, a także aktywów i pasywów niewymienionych w pkt 1 i 2 oraz wymienionych w pkt 1 i 2, jeżeli przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe - drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników.

Należy pamiętać o tym, że inwentaryzacja powinna być w odpowiedni sposób udokumentowana. Trzeba powiązać wyniki z księgami rachunkowymi. Jednostki sektora finansów publicznych zobowiązane są po przeprowadzeniu inwentaryzacji do przestrzegania terminów, jak również częstotliwości poszczególnych aktywów i pasywów.[2]

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

[1] Izabela Motowilczuk, Inwentaryzacja w jednostkach sektora finansów publicznych, wyd. INFOR, str. 18-19

[2] Izabela Motowilczuk, Inwentaryzacja w jednostkach sektora finansów publicznych, wyd. INFOR, str. 34