REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Samorządy dopłacą ponad 10 mld zł

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Samorządy dopłacą ponad 10 mld zł./ fot. Fotolia
Samorządy dopłacą ponad 10 mld zł./ fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Samorządy obciążone są kosztami zadań, na których realizację powinny być przekazane środki z budżetu państwa. Niestety nie są one przekazywane a samorządy muszą dopłacić ponad 10 mld zł. Czy jest to zgodne z Konstytucją RP?

Ponad 10 mld zł muszą dopłacić samorządy do zadań, które zostały na nie nałożone ustawami uchwalonymi w latach 2004–2013 – szacuje Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka reprezentująca lokalne władze przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rząd nie zapewnił ich finansowania, dlatego radni lubuskich gmin już w 2014 r. zwrócili się o zbadanie zgodności z konstytucją oraz Europejską Kartą Samorządu Lokalnego przepisów, które do tego dopuszczają.

REKLAMA

– Od tego czasu z rosnącą niecierpliwością oczekujemy na rozpoznanie wniosku przez trybunał, a tymczasem parlament przyjmuje kolejne ustawy, które dokładają samorządom zadań bez zapewnienia pieniędzy – mówi dr Tomasz Zalasiński, radca prawny z Kancelarii DZP, który reprezentuje samorządy przed TK.

Ma to wreszcie nastąpić 28 lutego.

Obowiązki bez rekompensat

REKLAMA

– Od wielu lat na jednostki samorządu terytorialnego nakładane są zadania, na realizację których nie przekazuje się środków budżetowych bądź ich wysokość pozwala na wykonanie jedynie ich niewielkiej części – podkreśla dr Tomasz Zalasiński.

W jego ocenie sytuacja ta – sprzeczna z konstytucyjnymi standardami niezależności i samodzielności finansowej samorządu terytorialnego – doprowadziła do znacznego pogorszenia kondycji finansowej lokalnych wspólnot.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

– We wniosku do TK kwestionujemy ustawę, w której powinny się znajdować uregulowania systemowe rozwiązujące ten problem, a także kilka przykładów ustaw, które prowadzą do przerzucania kosztów realizacji zadań publicznych z rządu na samorząd. Z naszych badań wynika, że w ostatniej dekadzie ponad 40 ustaw prowadziło do obciążenia samorządu kosztami zadań, na które powinny być przekazane środki z budżetu państwa – dodaje dr Tomasz Zalasiński.

Chodzi m.in. o ustawę z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 198 ze zm.). Zdaniem radnych brakuje w niej mechanizmów kompensujących samorządom koszty dodatkowych zadań oraz utratę dochodów.

– Skutkuje to przerzuceniem na samorząd pełnej odpowiedzialności przed obywatelami za realizację tych zadań, bez stosownej rekompensaty generowanych przez nie wydatków – wyjaśnia Wadim Tyszkiewicz, prezydent Nowej Soli.

Polecamy: Rachunkowość Budżetowa

Łatanie dziur

Jak w oczekiwaniu na wyrok TK radzą sobie samorządy? Mają na to kilka sposobów.

– Jesteśmy w trudnej sytuacji, ponieważ nakładane na nas zadania muszą być realizowane. Zatem np. dokładamy obowiązków pracownikom bez zwiększania im wynagrodzeń – mówi Joanna Jaworowicz z Urzędu Miejskiego w Kożuchowie.

– Po prostu musimy przekazywać środki, z których zamierzaliśmy sfinansować bieżące zadania na realizację obowiązków, które wprowadza ustawa. Zamiast np. naprawić dziurawy dach w wiejskiej szkole, musimy dofinansować zadanie wymyślone przez urzędnika w Warszawie – dodaje Wadim Tyszkiewicz. Podaje przykład urzędów stanu cywilnego.

– Prowadzenie ich to typowe zadanie zlecone. Gdybyśmy finansowali je tylko ze środków, które przekazuje nam wojewoda, musielibyśmy zamknąć je w sierpniu, a obywatele musieliby poczekać kilka miesięcy na wydanie aktu zgonu czy urodzenia – mówi Tyszkiewicz.

Czasem gminy tylko częściowo realizują zadania, np. wsparcia rodzin. Ustawa w 2012 r. zobowiązała je do zapewnienia asystentów tym rodzicom, którzy są zagrożeni zabraniem dzieci do rodziny zastępczej lub placówki opiekuńczej. Już w momencie uchwalania ustawy samorządy alarmowały, że potrzebne są na to pieniądze. Problem ten został częściowo rozwiązany przez resort pracy, który zaczął ogłaszać konkursy, w ramach których można pozyskać dotacje na pokrycie kosztów zatrudnienia asystentów i koordynatorów. Tyle że pula środków na ten cel jest ograniczona. Na przykład w 2015 r. zatrudnionych było 3,8 tys. asystentów, co kosztowało gminy ponad 110 mln zł, z czego tylko ok. 47 proc. pochodziło z resortowego programu.

– Obecnie mam dwóch asystentów, których zatrudnienie jest finansowane ze środków własnych. Co roku uczestniczymy w konkursie organizowanym przez ministerstwo i w ten sposób zdobywamy pieniądze na dwie kolejne osoby. Dalej jest ich jednak za mało – mówi Anna Prusak, dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrześni.

Podobnie sytuacja wygląda w Bochni, gdzie na stałe zatrudniony jest jeden asystent. – Czekamy na tegoroczny konkurs i mamy nadzieję, że nie będzie ostatni – wskazuje Norbert Paprota, dyrektor MOPS w Bochni.

Takie obawy są związane z tym, że zgodnie z przepisami ustawy o pieczy resortowy program ma obowiązywać przez sześć lat od jej wejścia w życie i nie wiadomo, czy będzie kontynuowany.

Wszystko w rękach TK

Czy TK rozstrzygnie korzystnie dla samorządów? Włodarze wierzą, że tak.

– Nie liczymy na to, że odzyskamy pieniądze. Raczej zależy nam na jasnym komunikacie ze strony TK, że nie można uchwalać ustaw, które nakładają na samorządy zadania bez zagwarantowania pieniędzy na ich realizację – mówi Tyszkiewicz.

Mniej optymizmu mają jednak konstytucjonaliści. – Dotychczasowe wnioski składane przez samorządy, w których przedstawiano zastrzeżenia dotyczące zasady adekwatności, czyli braku wystarczających środków na realizacje zadań, nie były uwzględniane przez trybunał – przypomina prof. Hubert Izdebski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Zwłaszcza że rozstrzygnięcie będzie miało ogromy wpływ na budżet państwa. Tymczasem Rada Ministrów nie zajęła stanowiska w sprawie, która trafiła do TK. ⒸⓅ

infoRgrafika

Co gwarantuje samorządom Konstytucja RP

Urszula Mirowska-Łoskot

Michalina Topolewska

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Księgowość budżetowa
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wymiar czasu pracy osoby zatrudnionej na zastępstwo

Czy wymiar etatu w umowie na zastępstwo może być mniejszy niż ten, w którym pracował pracownik zastępowany? Co warto wiedzieć o umowie na zastępstwo?

Podwójna składka zdrowotna pracującego emeryta. Czy będą zmiany?

Ministerstwo Zdrowia udzieliło odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie podwójnej składki zdrowotnej pracujących emerytów. Co z niej wynika? Jakie są aktualne przepisy?

Wczasy pod gruszą i zwrot za kolonie 2024 r. Dla kogo?

Tzw. wczasy pod gruszą czy zwrot za kolonie to popularne formy dofinansowania, jakie pracodawca może przyznać pracownikom z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Kto może otrzymać takie świadczenia?

Pracownicy budżetówki wściekli. Podwyżek na horyzoncie nie widać

W 2025 roku urzędnikom i służbom mundurowym w Polsce pensje mają wzrosnąć jedynie o 4,1%. Są to dane z dokumentu ministra finansów, do którego dotarł "Dziennik Gazeta Prawna". 

REKLAMA

Ta grupa nie zapłaci PIT od otrzymanych nagród pieniężnych. Sprawdź szczegóły

Nagrody otrzymane przez Powstańców Warszawskich albo ich małżonków w 2024 r., na podstawie uchwały Rady m.st. Warszawy, nie będą opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zmiany w klasyfikacji budżetowej. Znamy szczegóły projektu

Przygotowane przez Ministerstwo Finansów rozporządzenie ma dostosować klasyfikację budżetową do ostatnich zmian w prawie. Pojawi się m.in. nowy rozdział „85518 Świadczenie wspierające”. Co jeszcze się zmieni?

Podwyżki wynagrodzeń dla pracowników Służby Więziennej

1 maja 2024 r. weszły w życie dwa nowe rozporządzenia dotyczące uposażeń funkcjonariuszy Służby Więziennej.  Ile aktualnie wynoszą uposażenia zasadnicze i dodatki za stopień? 

Wzrost wynagrodzeń dla pracowników jednostek budżetowych działających w zakresie rolnictwa

Wzrosły stawki wynagrodzenia zasadniczego dla pracowników zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych działających w zakresie rolnictwa. Chodzi o pracowników Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Warszawie i okręgowych stacji chemiczno-rolniczych oraz Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt.

REKLAMA

Podwyżki wynagrodzeń dla pracowników samorządowych kolegiów odwoławczych

Wzrosły minimalne i maksymalne stawki wynagrodzenia zasadniczego pracowników biur samorządowych kolegiów odwoławczych. Ile aktualnie wynoszą? Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Urlop rodzicielski dla ojca w trakcie wychowawczego matki

W jakim terminie należy wykorzystać urlop rodzicielski? Czy ojciec może skorzystać z 9-tygodniowej części takiego urlopu podczas urlopu wychowawczego matki?

REKLAMA