Kategorie

Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości w sprawozdaniu finansowym

Agnieszka Jeżewska
Sprawozdanie finansowe./ Fot. Fotolia
Fotolia
Odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości odnosi się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat w wyniku z działalności pozaoperacyjnej. Gdy jednak aktywa aktualizowane odpisem objęto wcześniej aktualizacją wyceny, to wtedy taki odpis pierwotnie zmniejsza różnicę z przeszacowania wartości aktywów, odniesiony na fundusz jednostki, a wtórnie niepokrytą nadwyżkę zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości w sprawozdaniu finansowym jednostki budżetowej

Poprzez  Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej
rozszerzono zakres informacji uzupełniającej do bilansu jednostki budżetowej i samorządowego zakładu budżetowego. Wzór bilansu stanowi załącznik Nr 1 do rozporządzenia.

Nowelą objęto cześć B - Informacje uzupełniające istotne dla oceny rzetelności i przejrzystości sytuacji finansowej i majątkowej, wprowadzając:

  • odpisy aktualizujące środki trwałe (pozycja 4);
  • odpisy aktualizujące środki trwałe w budowie (pozycja 5);
  • odpisy aktualizujące wartości niematerialne i prawne (pozycja 6).

Aktualizacja środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych stanowi implikację weryfikacji realności wykazywanej w księgach rachunkowych wartości tych składników jednostki.

Pamiętajmy, iż tylko na podstawie prawidłowo prowadzonej ewidencji księgowej możemy sporządzić rzetelne i wiarygodne sprawozdanie finansowe, które jest przecież bazowym źródłem oceny sytuacji majątkowej i finansowej jednostki, zarówno dla interesariuszy wewnętrznych, jak i zewnętrznych.

Zobacz również: Sprawozdania jednostek oświatowych objętych wspólną obsługą finansową

To właśnie dla zapewnienia wymaganych jakościowych cech sprawozdania finansowego przeprowadzamy  m.in. inwentaryzację aktywów i pasywów, ich wycenę i właśnie aktualizację.

Segmentacja środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych może być dokonana w dwóch wymiarach jako:

  • planowa aktualizacja;
  • nieplanowa aktualizacja.

Wyrazem pierwszego poziomu rozważań są odpisy amortyzacyjne, umorzeniowe.

Reklama

Drugi wymiar generuje nam skutek również dualnego charakteru. Po pierwsze wartość początkową i dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe) mogą na podstawie odrębnych przepisów ulegać aktualizacji wyceny. Drugim zaś skutkiem są odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

O ile jednak dwie pierwsze kategorie wydają się być zakorzenione w praktyce prac przygotowawczych do sprawozdania finansowego, a także w bieżącym prowadzeniu ksiąg rachunkowych, to ta ostatnia jest raczej mało popularna.

Warto jednak zauważyć, że imperatyw kategoryczny co do uwzględnienia instytucji aktualizacji, w tym nieplanowej z tytułu trwałej utraty wartości, składników aktywów, zawierają nadrzędne zasady rachunkowości, wyrażone ustawą z  dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Przykładowo, rzetelne i jasne przedstawianie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego zawiera art. 4.1  ustawy o rachunkowości, a nakaz uwzględniania w wyniku finansowym zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej - art.. 7.1 przedmiotowej ustawy.

Jak wiemy, jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość na podstawie przepisów o rachunkowości, w tym w/w ustawy, z uwzględnieniem zasad ujętych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Reklama

Jeśli więc w ocenie jednostki istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znacznej części lub w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych, to taka sytuacja uzasadnia zastosowanie kategorii odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości. Pożądaną i celową reperkusją takiego zabiegu jest doprowadzenie wartości aktualizowanego składnika aktywów do możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku - do wartości godziwej.

Wyższą wartość księgową korygujemy odpisem do niższej wartości wynikającej z ceny sprzedaży czy wartości godziwej. Pamiętajmy, że w odmiennym scenariuszu, czyli gdy wartość księgowa jest niższa od tej wynikającej z ceny sprzedaży/wartości godziwej, to nie ma podstaw do skorzystania z odpisu z tytułu trwałej utraty wartości.

Przyczyny powodujące trwałą utratę wartości są zróżnicowane, lecz dadzą się pogrupować na te związane ze:

  • zużyciem fizycznym;
  • zużyciem moralnym (ekonomicznym).

Przesłankami uzasadniającymi odpis z tytułu trwałej utraty wartości są:

  • skutki postępu technicznego, zmiany technologii, galopujący wręcz rozwój informatyzacji, digitalizacji, powodujący brak przydatności bądź jej ograniczenie dla danego składnika majątku w działalności jednostki;
  • skutki zmian rynkowych (rozwój konkurencji), prawnych, organizacyjnych (restrukturyzacja), powodujące zaniechanie części działalności przez jednostkę;
  • fizyczne uszkodzenie danego składnika aktywów;
  • analiza rentowności korzyści uzyskiwanych z eksploatacji, która uprawdopodobnia tezę odwrotnej do oczekiwanej korelacji nakładów do wyników; rezultaty przyszłe są nieadekwatne do oczekiwań.

Jednostki mają prawo dokonać weryfikacji swojej sytuacji majątkowej w kontekście trwałej utraty wartości w każdym czasie. Powinny jednak to zrobić na koniec roku obrotowego. Istotny jest tu sposób ewidencji nieplanowanych odpisów aktualizujących.

Odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości odnosi się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat w wyniku z działalności pozaoperacyjnej. Gdy jednak aktywa aktualizowane odpisem objęto wcześniej (na podstawie odrębnych przepisów) aktualizacją wyceny, to wtedy taki odpis pierwotnie zmniejsza różnicę z przeszacowania wartości aktywów, odniesiony na fundusz jednostki, a wtórnie niepokrytą nadwyżkę zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

W przypadku ustania przyczyny odpisu aktualizującego rozwiązuje się odpis poprzez odniesienie na pozostałe przychody operacyjne równowartości całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.);
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. 2013, poz. 330 z późn. zm.);
  • Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 121).

Polecamy: BILANS 2013

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    18 maja 2021
    Zakres dat:

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?

    Młodzieżowy budżet obywatelski

    W mieście realizowany jest budżet obywatelski, którego pula środków podzielona jest na zadania osiedlowe oraz ogólnomiejskie. Czy możliwe jest utworzenie odrębnego młodzieżowego budżetu obywatelskiego, jeśli w mieście obowiązuje uchwała, zgodnie z którą mieszkańcy - bez względu na wiek - mogą zgłaszać swoje pomysły do realizacji? Młodzieżowy budżet obywatelski byłby skierowany do ściśle określonej grupy mieszkańców - tylko tych w wieku uczniów szkół ponadpodstawowych. Czy wprowadzenie młodzieżowego budżetu obywatelskiego powinno mieć formę zarządzenia prezydenta miasta czy uchwały?

    Nowe formularze sprawozdań dla samorządowych jednostek z osobowością prawną

    Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano nowe formularze sprawozdań Rb-N, Rb-Z dedykowane dla samorządowych jednostek z osobowością prawną (instytucji kultury, sp zoz, samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw).

    Jak poprawiać błędy w zapisach księgowych?

    Zapis księgowy - co powinien zawierać? Jak prawidłowo prowadzić księgi rachunkowe? Czy można poprawiać błędy w księgach rachunkowych za pomocą korektora?

    Opłaty za pobyt w schronisku dla bezdomnych

    Czy rada gminy, ustalając opłaty za dzień pobytu w schronisku dla osób bezdomnych (schronisku z usługami opiekuńczymi), może różnicować stawkę tej opłaty w zależności od płci osoby korzystającej z placówki (inna stawka opłaty dla kobiet i inna stawka opłaty dla mężczyzn)?

    Czy można skrócić vacatio legis uchwały podatkowej

    Rada gminy M. zwraca się z pytaniem, czy podejmując uchwałę w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2021 rok (podatek od środków transportowych, od nieruchomości etc.), może skrócić podstawowy, 14-dniowy termin vacatio legis dla wejścia jej w życie?

    Sprawozdania finansowe za 2020 r. – przedłużenie terminu

    Sprawozdania finansowe za 2020 r. – przedłużono terminy. Do kiedy jednostki sektora publicznego, fundacje oraz firmy powinny złożyć sprawozdania finansowe?

    Zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej na liście płac pracownika ośrodka pomocy społecznej

    Jeden z pracowników ośrodka pomocy społecznej otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości 3102 zł. Do działu kadr równocześnie wpłynęły na jego nazwisko 2 tytuły egzekucyjne: zajęcie alimentacyjne w wysokości 752 zł oraz niealimentacyjne zajęcie komornicze w wysokości 4507 zł. Czy w zaistniałej sytuacji z wynagrodzenia pracownika należy potrącić pracownikowi do 3/5 pensji netto?

    Nabycie w trakcie roku kalendarzowego wyższego stażu do wymiaru urlopu pracownika pomocy społecznej

    W jaki sposób należy obliczyć wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika, który w trakcie roku uzyskuje 10-letni staż uprawniający do 26 dni urlopu?

    Czy głównemu księgowemu jednostki samorządowej można odebrać dodatek funkcyjny

    Jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego zatrudnia pracownika na stanowisku głównego księgowego. Czy temu pracownikowi można zmniejszyć lub odebrać dodatek funkcyjny z powodu nienależytego wykonywania obowiązków?