Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowy wzór sprawozdania finansowego dla organizacji pozarządowych

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Nowy wzór sprawozdania finansowego dla organizacji pozarządowych./ fot. Fotolia
Nowy wzór sprawozdania finansowego dla organizacji pozarządowych./ fot. Fotolia
Fotolia
Organizacje pozarządowe mogą korzystać z nowego sprawozdania finansowego. Kierownik jednostki decyduje o skorzystaniu bądź nie z nowego wzoru sprawozdania finansowego. Wzór uwzględnia specyfikę działalności statutowej organizacji.

Nowelizacja ustawy o rachunkowości obowiązująca od 2017 r. dała organizacjom pozarządowym możliwość sporządzania sprawozdania finansowego według wzoru, który uwzględnia specyfikę działalności statutowej. Aby je dobrze przygotować, trzeba zaktualizować już dziś politykę rachunkowości i plan kont. Decyzje w tej sprawie podejmuje kierownik jednostki. W organizacjach, które zdecydują się na sporządzanie sprawozdania finansowego według tego wzoru, konieczne może być także zaktualizowanie w planie kont zasad ujmowania przychodów i kosztów związanych z działalnością statutową odpłatną i nieodpłatną, działalnością gospodarczą. [przykład 1]

Inna struktura

Stowarzyszenie powstałe w 2016 r. ujmowało przychody z działalności statutowej na koncie 700 Przychody ze sprzedaży. Było to wystarczające dla sporządzenia sprawozdania według złącznika nr 4. Od 2017 r. do planu kont powinno wprowadzić konta:

– 700 Przychody z nieodpłatnej działalności pożytku publicznego

– 701 Przychody z odpłatnej działalności pożytku publicznego

– 701-01 Opłaty od korzystających

– 701-02 Subwencje i opłaty od instytucji, samorządów itp.

– 7010-03 Przychody ze sprzedaży przedmiotów darowizny

– 702 Przychody z pozostałej działalności statutowej

– 702-01 Przychody ze składek członkowskich

– 702-02 Przychody z zapisów

– 702-03 Przychody z darowizn

– 702-04 Inne przychody statutowe

– 703 Przychody z działalności gospodarczej

– 703-01 Przychody ze sprzedaży wyrobów

– 703-02 Przychody ze sprzedaży usług

– 703-03 Przychody z najmu

Te organizacje, które mają status OPP, powinny, tak jak wymaga tego ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1817) uwzględnić na odrębnych kontach przychody i koszty związane z 1 proc. PIT. Podział, np. analityczny, tych kont musi być dostosowany nie tylko do wymogów informacji dodatkowej według załącznika nr 6, ale przede wszystkim do sprawozdania merytorycznego z działalności, sporządzanego zgodnie z powyższą ustawą.

Polecamy: Rachunkowość Budżetowa

Sprawozdanie finansowe według nowego załącznika nr 6 będzie przygotowywane dopiero za 2017 r. i będzie obejmowało: bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową. Co ważne, skorzystanie z załącznika nr 6 będzie dowolne dla jednostek niezależnie od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy nie. Nawet bardzo duże jednostki podlegające ze względu na spełnianie przez nie kryteriów wielkościowych określonych w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości (dalej: u.r.) nie będą musiały, korzystając z tego załącznika, sporządzać rachunku przepływów pieniężnych i zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym.

Kierownik jednostki może także zdecydować, że sporządza ona sprawozdanie według załącznika nr 1 do u.r. (tzw. pełne sprawozdanie finansowe). Wtedy to sprawozdanie może zawierać 3 (niepodlegające badaniu) lub 5 elementów (podlegające badaniu przez audytora na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 4 u.r.).

Dla kogo

Załącznik nr 6 skierowany jest do organizacji wymienionych w art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Są to:

● organizacje pozarządowe – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia (z wyłączeniem spółek kapitałowych) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku,

● osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego,

● stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.


Bilans

Prezentacja aktywów i pasywów bilansu zakłada pokazanie najważniejszych, zagregowanych pozycji, podobnie jak w załączniku nr 5. Najistotniejsze różnice w stosunku do załącznika nr 4 to odrębna prezentacja inwestycji krótkoterminowych, a więc w szczególności środków pieniężnych, które na koniec roku obrotowego w niektórych organizacjach są często znaczącą pozycją. W pasywach prezentowane będą odrębnie rozliczenia międzyokresowe odzwierciedlające w szczególności otrzymane, a nierozliczone jeszcze memoriałowo dotacje i subwencje (dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych). Nie będzie też prezentacji nadwyżki przychodów nad kosztami (lub odwrotnie), ponieważ uwzględniono, że organizacje te mogą prowadzić działalność gospodarczą i osiągać zysk lub stratę. To, że mamy do czynienia z organizacją pozarządową, wskazuje też konieczność prezentacji funduszu statutowego (a nie kapitału podstawowego) i pominięcie kapitałów zapasowego czy rezerwowych, które w takich podmiotach nie występują. Jeśli na mocy statutu organizacja tworzy inne fundusze, to będzie je pokazywała w pozycji A. II Pozostałe kapitały (fundusze). [przykład 2]

Jest wybór

Fundacja na mocy statutu tworzy fundusze, oprócz funduszu statutowego. Jeden z nich to fundusz z przeznaczeniem finansowania bieżącej działalności statutowej. Jest on tworzony zgodnie ze statutem z odpisów ze środków pozyskanych w danym roku, a z różnych powodów niewydatkowanych w całości. Z kolei fundusz finansujący majątek trwały jest utworzony z nakładów poniesionych na zakup środków trwałych.

Zgodnie z załącznikiem nr 6 fundacja może wartość tych dwóch funduszy łącznie pokazać w pasywach bilansu. Może też, korzystając z art. 50 ust. 1 u.r., pokazać specyfikę funduszy z większą szczegółowością niż wynikająca z załącznika do ustawy.

Rachunek zysków i strat

W rachunku zysków i strat powrócono do formuły odrębnego prezentowania efektów działalności statutowej i ogólnoadministracyjnej. Będzie on sporządzany według zasad rachunku kalkulacyjnego, tj. z podziałem na rodzaje działalności organizacji pozarządowej. Nie ma obowiązku prezentowania jednak struktury rodzajowej kosztów w informacji dodatkowej.

Najistotniejsze jest to, że w ramach działalności statutowej należy odrębnie pokazywać przychody oraz koszty dotyczące działalności odpłatnej, nieodpłatnej i pozostałej statutowej, a następnie wyraźnie pokazać wynik na działalności statutowej. Nie jest wymagane prezentowanie szczegółowych źródeł przychodów (np. składki) oraz rodzajów kosztów.

Następnie pokazywane będą przychody i koszty działalności gospodarczej oraz jej wynik. Kolejną pozycją będzie wskazanie wartości kosztów ogólnego zarządu, jednak bez pokazywania ich rodzajów. Suma zysków (lub strat) z działalności statutowej, gospodarczej oraz kosztów ogólnego zarządu będzie prezentowana w pozycji Zysk (strata) działalności operacyjnej. Następnie wartość ta będzie korygowana o prezentowane oddzielnie pozostałe przychody operacyjne, pozostałe koszty operacyjne, przychody finansowe i koszty finansowe. W załączniku nr 6 uwzględniono jako odrębną pozycję podatek dochodowy, z racji że nie wszystkie dochody osiągane przez organizacje pozarządowe korzystają ze zwolnienia z opodatkowania i bardzo często jednostki te płacą podatek dochodowy od osób prawnych. Zysk (strata) netto w pozycji O. będzie musiała być zgodna z kwotą zaprezentowaną w bilansie w pasywach pozycja A.IV.

Informacja dodatkowa

Na informację dodatkową składają się dwie części: wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz informacja uzupełniająca.

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego to podobnie jak w przypadku innych załączników krótkie przedstawienie podmiotu i specyfiki jego rachunkowości, które obejmuje w szczególności takie dane, jak:

● nazwę, siedzibę i adres oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;

● wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeśli jest ograniczony;

● wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;

● wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności;

● omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce wybór.

Należy zwrócić uwagę na konieczność omówienia zasad amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Organizacje pozarządowe bardzo często w praktyce korzystają w tym zakresie z uproszczeń podatkowych i amortyzacji jednorazowej. Chodzi o to, aby te kwestie uwypuklić. Ustawodawca ponadto nakłada obowiązek nie tylko stwierdzenia, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości, lecz także przeanalizowania oświadczenia przez kierownika jednostki, czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności.

Z kolei druga część, określana jako informacja dodatkowa, powinna zawierać nieobjęte bilansem oraz rachunkiem zysków i strat informacje i wyjaśnienia niezbędne do oceny gospodarki finansowej jednostki. Nacisk położono na wskazanie informacji o wszelkich zobowiązaniach finansowych, w tym z tytułu dłużnych instrumentów finansowych, gwarancji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w bilansie, ze wskazaniem charakteru i formy wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo oraz o kwotach zaliczek i kredytów udzielonych członkom organów administrujących, zarządzających i nadzorujących, ze wskazaniem oprocentowania, głównych warunków oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu z tytułu gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii. Ustawodawca nie uszczegółowił, jakie dane powinny być ujęte jako uzupełniające dane o aktywach i pasywach, poza danymi o źródłach zwiększenia i sposobie wykorzystania funduszu statutowego. To kierownik jednostki powinien podjąć decyzję, które informacje będą najbardziej przydatne dla oceny sytuacji.

Należy wskazać, że w informacjach dodatkowych powinny się znaleźć dane o strukturze zrealizowanych przychodów ze wskazaniem ich źródeł, w tym w szczególności informacje o przychodach wyodrębnionych zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz informacje o przychodach z tytułu składek członkowskich i dotacji pochodzących ze środków publicznych. Należy ujawnić też informacje o strukturze poniesionych kosztów.

Jeżeli jednostka ma status organizacji pożytku publicznego, zamieszcza w informacji dane na temat uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów z tytułu 1 proc. PIT oraz sposobu wydatkowania środków pochodzących z 1 proc. PIT.

Kierownik może podjąć oczywiście decyzję o zawarciu też innych informacji, jeżeli mogłyby one w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki, w tym dodatkowe informacje i objaśnienia wymienione w załączniku nr 1 do ustawy, o ile mają zastosowanie do jednostki.

Za ubiegły rok

Przypomnijmy, że za 2016 r. jednostki prowadzące działalność w zakresie pożytku publicznego przygotowują sprawozdanie finansowe według wzorów takich samych jak przedsiębiorstwa. Wyjątkiem jest jedynie rachunek zysków i strat, a właściwie jego ostatnia część dla organizacji będących jednostkami mikro. Załączniki 1, 4 i 5 nie odzwierciedlają efektów działalności statutowej. Nie ma w załączniku nr 4 – dla podmiotów mikro nieprowadzących działalności gospodarczej – kluczowych dla jednostek prowadzących działalność społecznie użyteczną pozycji bilansowych (środki pieniężne, rozliczenia międzyokresowe) ani wyodrębnionych przychodów i kosztów dotyczących specyfiki tej działalności. Załączniki nr 1 i 5 nie uwzględniają przychodów i kosztów działalności statutowej. Odpowiedzią właśnie na te braki jest nowa struktura sprawozdania w nowo dodanym załączniku nr 6 obowiązującym za 2017 r.ⒸⓅ

Karolina Pawlak

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047 ze zm.).

Ustawa z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. z 2017 r. poz. 61).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    2 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kierownik zamawiającego musi określić wymogi weryfikacyjne dla zatrudnionych pracowników wykonawcy
    Czy według nowego Prawa zamówień publicznych istnieje konieczność określenia w opisie przedmiotu zamówienia zapisów dotyczących sposobu dokumentowania zatrudnienia pracowników wykonawcy w zakresie m.in. rodzaju czynności, które oni wykonują, czy sposobu weryfikacji zatrudnienia tych osób (chodzi np. o kierownika budowy, robót, ochronę budowy, pracowników administracyjnych)? Zamówienie, które gmina chce udzielić, dotyczy budowy nowej hali sportowej, a w okresie COVID-19 takie wymogi mogą zniechęcić oferentów.
    Uhonorowanie pomocy społecznej - wypłata nagród z okazji Dnia Pracownika Socjalnego
    Dzień Pracownika Socjalnego jest świętem wszystkich pracowników służb społecznych, a w szczególności pracowników socjalnych. Z tej okazji 21 listopada każdego roku, poza uroczystymi obchodami, przyznawane są nagrody.
    Egzekucja świadczeń z ZFŚS - jakie zapisy w zajęciu pozwalają na dokonywanie potrąceń
    Świadczenia z ZFŚS podlegają egzekucji do pełnej wysokości, jeśli zajęcie dotyczy innych wierzytelności.
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym już niedługo.
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym przyjęte przez Radę Ministrów.
    Gotowe posiłki w bufecie basenowym a stawka VAT
    Jednostka samorządowa (ośrodek sportowy) prowadzi basen. W ramach infrastruktury obiektu utworzono także sklepik/bufet, w którym sprzedawane są posiłki typu fast-food: hot-dogi, kanapki, zapiekanki. Jest to tzw. sprzedaż na wynos - nie posiadamy zaplecza umożliwiającego spożywanie posiłków na miejscu, a sprzedawane posiłki kupujemy w formie gotowej (kanapki) lub w formie półproduktów (hot-dogi, zapiekanki). Jaką stawką VAT należy opodatkować taką sprzedaż - 5% czy 8%?
    Jak inwentaryzować odnawialne źródła energii?
    Urząd gminy korzysta z programu Unii Europejskiej „Czyste powietrze” i ma na stanie urządzenia (panele, słoneczne, pompy ciepła) zamontowane na domach jednorodzinnych mieszkańców, którzy korzystali z dofinansowania. Zgodnie z założeniami programu, gmina jest właścicielem tych urządzeń jeszcze przez 5 lat. Mieszkańców, którzy korzystają z programu, jest ok. 1000. Jak należy inwentaryzować te urządzenia - spis z natury czy weryfikacja (oświadczenie mieszkańca, że ma to nadal na stanie)?
    Wspólna działalność socjalna w sektorze finansów publicznych
    Przepisy dają możliwość prowadzenia wspólnej działalności socjalnej przez kilku pracodawców zobowiązanych do tworzenia ZFŚS. Jest to na pewno korzystne zwłaszcza dla mniejszych jednostek, dysponujących niewielkimi środkami finansowymi. Wspólna działalność musi się opierać na zawarciu umowy pomiędzy pracodawcami. Skorzystanie z tego rozwiązania jest w pełni dopuszczalne także dla jednostek sfery budżetowej. W praktyce myśleć o tym mogą pracodawcy ze sobą powiązani, np. urząd gminy i gminne jednostki organizacyjne.
    Zmiany w rachunkowości od 1 stycznia 2022 r.
    Sprawdź co się zmieni w ustawie o rachunkowości w 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli od 1 września 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli 2022. Jakie zmiany czekają nauczycieli od nowego roku szkolnego? Czy będą podwyżki zarobków? Czy zostanie zwiększony czas pracy nauczycieli?
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela. Jak prawidłowo naliczać staż uprawniający do nagrody jubileuszowej nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach?
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki - kto może otrzymać?
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS - analiza
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS. Czy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można dofinansować prezenty na święta, Dzień Kobiet, Dzień Dziecka, z okazji jubileuszu itp.?
    Stypendia dla uczniów - jaki paragraf?
    Stypendia dla uczniów - klasyfikacja. W jakim paragrafie wydatków powinno się ujmować wypłacane uczniom stypendia socjalne oraz stypendia za wyniki w nauce i za osiągnięcia sportowe?
    Zatrudnienie głównego księgowego bez konkursu - czy jest możliwe?
    Zatrudnienie głównego księgowego. Czy można zatrudnić głównego księgowego w jednostce budżetowej bez przeprowadzenia konkursu?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania czy tylko na następny rok budżetowy?
    Jak uregulować dyżury domowe w przypadku telepracy?
    Telepraca - dyżury domowe. Jaki zapis należy umieścić w porozumieniu o telepracy, żeby nadal dyżur pełniony w miejscu zamieszkania był traktowany jako dyżur domowy, a nie dyżur w miejscu pracy?
    Czy można zatrudnić cudzoziemca w zakładzie budżetowym?
    Czy w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej można zatrudnić osobę nieposiadającą obywatelstwa polskiego (obywatel Ukrainy) na stanowisku pomocniczym i obsługi? Jakie warunki musi spełniać?
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022 - minister zdrowia Adam Niedzielski poinformował po posiedzeniu Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, że osiągnięto porozumienie. Od kiedy i o ile wzrosną wynagrodzenia medyków?
    Wizja lokalna w terenie
    Wizja lokalna, uregulowana w ustawie ‒ Prawo zamówień publicznych, jest szczególnym narzędziem, z którego zamawiający może skorzystać, określając warunki udziału w postępowaniu. Próżno szukać definicji legalnej tego pojęcia albo wyraźnych wymogów określonych przez ustawodawcę w tym zakresie. Jednak niezastosowanie się przez wykonawcę do wytycznych określonych w specyfikacji warunków zamówienia w tym względzie może skutkować odrzuceniem oferty, co rodzi konkretne konsekwencje w sferze proceduralnej.
    Klasyfikacja budżetowa wykonania instalacji fotowoltaiki

    Jaki paragraf klasyfikacji budżetowej będzie właściwy dla wydatków związanych ze sporządzeniem kosztorysu szacunkowego na wykonanie instalacji CO i fotowoltaiki (kwota 5500 zł)?

    Jak rozliczyć VAT od usług pośrednictwa sprzedaży zestawów fotowoltaicznych
    Jaką stawką ryczałtu opodatkować usługi wywozu odpadów przez firmę budowlaną – interpretacja MF

    Przychody z tytułu obciążania klientów opłatami za wywóz odpadów budowlanych stanowiącymi element kompleksowej usługi budowlanej należy opodatkować ryczałtem w wysokości 5,5%. Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji, której fragment przedstawiamy.

    Służba cywilna - uelastycznienie naboru i czasu pracy
    Projekt nowelizacji ustawy o służbie cywilnej zakłada m.in. uelastycznienie procesu naboru do służby cywilnej i zmiany w czasie pracy.
    Wynagrodzenie rachmistrzów - problemy z liczbą spisanych osób
    Wynagrodzenie rachmistrzów nie jest proste do rozliczenia. Urzędy statystyczne mają problemy z liczbą osób spisanych przez poszczególnych rachmistrzów. Rachmistrzowie stają się również ofiarami oszustw.