Klasyfikacja budżetowa opłaty kaucyjnej za butelki

• Jak klasyfikować koszty kaucji za opakowania zwrotne
• Problematyczna opłata zwrotna

Jak klasyfikować koszty kaucji za opakowania zwrotne

Sprawą zainteresowała się Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku, która dnia 10 marca 2026 r. zajęła stanowisko (znak: WIAS.0703.3.2026) w sprawie klasyfikacji budżetowej wydatków budżetu gminy dotyczących kaucji za opakowania zwrotne widniejącej na fakturach związanych z zakupem napojów.

W ocenie RIO w Gdańsku koszty kaucji należy klasyfikować łącznie z właściwym wydatkiem ponoszonym na zakup napojów, a zatem właściwym paragrafem klasyfikacji budżetowej będzie § 421 „Zakup materiałów i wyposażenia”, § 422 „Zakup środków żywności”, względnie § 302 „Zakup środków żywności”, który zgodnie z objaśnieniami obejmuje m.in. świadczenia rzeczowe, wynikające z przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy (w tym profilaktyczne posiłki i napoje).

Problematyczna opłata zwrotna

Stanowisko to zostało powtórzone przez Ministerstwo Finansów, które w zamieszczonym na swojej stronie internetowej piśmie wskazało, iż:

Kaucja stanowi dodatkową, zwrotną opłatę doliczaną obligatoryjnie przy zakupie napojów sprzedawanych w oznaczonych opakowaniach (np. wody butelkowanej). Mając zatem na uwadze ścisły związek wydatku z tytułu kaucji z zakupem napojów, wydatki z tytułu pobranej kaucji można klasyfikować w tych samych paragrafach, w których ujmowane są wydatki na zakup napojów (odpowiednio paragrafy: „422 Zakup środków żywności” lub „302 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń”). Natomiast wpływy z tytułu zwrotu kaucji za zakup napojów objętych systemem kaucyjnym co do zasady mogą być ewidencjonowane np. w paragrafie „097 Wpływy z różnych dochodów”. Niezależnie od powyższego decydujące dla określenia klasyfikacji będą rzeczywiste okoliczności zdarzenia, dokumenty oraz przyjęte rozwiązania, w tym np. treść ewentualnych umów zawartych przez jednostkę z dostawcami napojów.

Kaucja pobierana przy zakupie napojów budzi także wątpliwości w świetle nowej klasyfikacji budżetowej wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej stanowisko RIO w Gdańsku oraz Ministerstwa Finansów należy wybrać analogiczne paragrafy nowej klasyfikacji, w związku z tym za prawidłowe należy uznać: § 233 „Świadczenia w naturze niezaliczone do wynagrodzeń” lub § 776 Artykuły żywnościowe.