Kategorie

Jakościowe i innowacyjne kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych

Krzysztof Obidziński
Kryteria oceny muszą być na tyle jednoznacznie określone w specyfikacji istotnych warunków zamówienia żeby możliwa była następnie weryfikacja złożonych ofert w odniesieniu do nich./Fot. Shutterstock
Kryteria oceny muszą być na tyle jednoznacznie określone w specyfikacji istotnych warunków zamówienia żeby możliwa była następnie weryfikacja złożonych ofert w odniesieniu do nich./Fot. Shutterstock
shutterstock
Kryteria związane z jakością przedmiotu zamówienia są bardzo pożądane z perspektywy celów realizowanych przez zamawiających. Innowacyjne zakupy mają na celu uzyskanie optymalnej relacji kosztu do otrzymanej jakości, a w szerszej perspektywie podniesienie jakości usług publicznych. Jak stosować jakościowe i innowacyjne kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych?

Pozacenowe kryteria oceny ofert

W obecnym stanie prawnym cena nie powinna co do zasady być jedynym a przynajmniej dominującym kryterium oceny ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Przy czym, z art. 91 ust. 2a PZP wynika reguła, zgodnie z którą waga kryterium ceny nie może być wyższa niż 60 %. Wskazany przepis pozwala na przekroczenie progu 60% przez zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 – 2 PZP oraz ich związki jedynie wówczas, gdy w opisie przedmiotu zamówienia określone zostaną standardy jakościowe odnoszące się do wszystkich istotnych cech przedmiotu zamówienia, a w załączniku do protokołu wykazane zostanie w jaki sposób w opisie uwzględniono koszty cyklu życia.

Polecamy: Nowa matryca stawek VAT

Jak wynika ze „Sprawozdania Prezesa UZP o funkcjonowaniu systemu zamówień publicznych w 2018 r.” w 52% zamówień o wartości przekraczającej progi unijne zamawiający wskazywali oprócz ceny tylko jedno dodatkowe kryterium. W zamówieniach poniżej progów unijnych odsetek ten wyniósł 66%. Do najpopularniejszych kryteriów pozacenowych należały: okres gwarancji lub rękojmi (41 % powyżej progu, 61 % poniżej) oraz kryteria związane z terminem wykonania zamówienia (odpowiednio 40% i 31%).

Jakościowe kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych

Kryteria jakościowe muszą być związane z przedmiotem zamówienia. Jak podniesiono w orzecznictwie KIO, istota kryterium oceny polega na tym, że wnosi ono określony walor do przedmiotu zamówienia (wyrok KIO z 1.02.2019 r., KIO 55/19). Kryteria związane z jakością to przede wszystkim parametry techniczne, a także właściwości funkcjonalne i estetyczne przedmiotu zamówienia. Posługiwanie się kryterium technicznym ma tę zaletę, że jest zazwyczaj bardzo precyzyjne i jednoznaczne. Może jednak być trudne w przypadkach, gdy zamawiający określi wymagania podstawowe na tak wysokim poziomie, że ich dalsze podwyższanie (w celu uzyskania dodatkowych punktów w ocenie ofert) może być nieuzasadnione ponieważ wiązałoby się ze znacznym zwiększeniem kosztów realizacji lub eksploatacji przedmiotu zamówienia. Należy jednak mieć na uwadze, że trudności związane z wyborem i opisem kryteriów pozacenowych nie mogą uzasadniać ich braku (uchwała KIO z 30.11.2017 r., KIO/KD 64/17).

Kryteria oceny muszą być na tyle jednoznacznie określone w specyfikacji istotnych warunków zamówienia żeby możliwa była następnie weryfikacja złożonych ofert w odniesieniu do nich.

To szczególnie ważne, ponieważ nie ma możliwości doprecyzowania niejasnych kryteriów w trakcie oceny ofert (wyrok KIO z 9.07.2018 r., KIO 1232/18). Wykonawca ma natomiast możliwość podnoszenia wątpliwości odnośnie do interpretacji opisu kryteriów występując do zamawiającego o wyjaśnienie treści SIWZ (art. 38 PZP). Obiektywny i jednoznaczny charakter kryteriów oznacza, że nie mogą one skutkować przyznaniem zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru wykonawcy (art. 67 ust. 4 Dyrektywy 2014/24/UE). Zamawiający winien także „wykazać zasadność wyboru i zastosowania tych kryteriów oceny” (wyrok TSWE w sprawie C-513/99, pkt 28) w tym z punktu widzenia swoich uzasadnionych potrzeb (wyrok KIO z 13.08.2019 r., KIO 1447/19). Zamawiający winien zatem brać pod uwagę nie tylko własne preferencje odnośnie do przedmiotu zamówienia, ale przede wszystkim to jakie są jego obiektywne potrzeby związane z prowadzoną działalnością (por. wyrok KIO a 15.03.2018 r., KIO 365/18).

Za dostatecznie jednoznaczne i związane z jakością przedmiotu zamówienia kryterium w orzecznictwie KIO uznano np. wysokość kary umownej oferowanej przez wykonawców (wyrok KIO z 7.10.2016 r., KIO 1738/16). W ocenie Izby wykonawcy deklarujący gotowość zapłaty wyższej kary za nienależyte wykonanie zobowiązania są bardziej pewni jakości oferowanej usługi, dostawy lub robót budowlanych. Nie jest to również kryterium dyskryminacyjne ponieważ każdy z wykonawców może swobodnie zdecydować czy zaoferuje podwyższoną stawkę kary umownej. Innym przykładem kryterium związanego z jakością może być ilość badań hydrologicznych i geologicznych wykonanych na etapie przygotowania dokumentacji projektowej obiektu liniowego. Uwzględnienie dużej ilości wyników badań przeprowadzonych na terenie planowanej inwestycji może znacząco wpłynąć na jakość dokumentacji ponieważ pozwala na maksymalne dostosowanie projektowanych rozwiązań do rzeczywistych warunków w terenie. W dalszej perspektywie przełoży się to na eksploatację obiektu w przyszłości oraz na przebieg robót budowlanych. Doświadczenia praktyki inwestycyjnej pokazują bowiem, że w projektach liniowych problemy z nieprzewidywalnymi warunkami gruntowymi napotykanymi przez wykonawców budowlanych występują bardzo często. Wpływ na to ma rozmiar obszaru inwestycji oraz to, że dane dostępne w zasobach publicznych bywają niepełne lub nieaktualne.

Innowacyjne kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych

W przepisach europejskich jako jeden z aspektów kryterium jakości wymieniana jest innowacyjność (art. 67 ust. 2 lit. a Dyrektywy 2014/24/UE), która w polskiej ustawie PZP stanowi samodzielne kryterium oceny (art. 91 ust. 2 pkt 4 PZP). Innowacyjne zakupy mają na celu uzyskanie optymalnej relacji kosztu do otrzymanej jakości a w szerszej perspektywie podniesienie jakości usług publicznych (motyw 47 Dyrektywy 2014/24/UE). Zastosowanie rozwiązań o charakterze innowacyjnym może wynikać m. in. z określonych w SIWZ wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności przedmiotu zamówienia (motyw 74 Dyrektywy 2014/24/UE).

Innowacje rozumiane są jako wdrożenie nowych produktów, usług lub procesów (art. 2 ust. 1 pkt 22 Dyrektywy 2014/24/UE). Przy czym innowacja procesowa może obejmować nie tylko nowatorskie procedury techniczne czy technologie wykonania. Za innowację (organizacyjną) uważana jest również nowa lub udoskonalona metoda organizacji pracy lub funkcjonowania przedsiębiorstwa, także w zakresie relacji z podmiotami zewnętrznymi. Za optymalne można uznać uwzględnienie aspektu innowacji w różnych fazach wykonania przedmiotu zamówienia tj. zarówno w zakresie innowacji technicznych, materiałowych lub projektowych, a następnie nowatorskiego systemu dostaw i funkcjonowania obiektu budowlanego, instalacji lub urządzeń. Innowacja musi jednak mieć wymiar rzeczywisty. Nie można bowiem uznać za innowacje niewielkich zmian, poprawek czy usprawnień, które wprawdzie dodatnio wpływają na działanie przedmiotu zamówienia jednak nie różnią się znacząco od już istniejących rozwiązań. Tego rodzaju modyfikacje mogą natomiast być uznane za kryteria jakościowe.

Podsumowanie

Podsumowując powyższe uwagi można uznać, że kryteria związane z jakością przedmiotu zamówienia są bardzo pożądane z perspektywy celów realizowanych przez zamawiających. Wysoka jakość infrastruktury oraz usług publicznych pozwala zaspokajać ważne potrzeby społeczne. Administracja publiczna winna dokonywać zoptymalizowanego wyboru środków służących do osiągnięcia zamierzonych efektów. W przypadku zamówień, w których aspekt innowacyjności ma znaczenie decydujące warto rozważyć zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania (np. dialog konkurencyjny lub partnerstwo innowacyjne). Pozwala to na większe niż w przypadku trybów podstawowych wykorzystanie potencjału innowacyjnego sektora prywatnego i maksymalne dopasowanie rozwiązań końcowych do potrzeb zamawiającego.

Krzysztof Obidziński
Senior Associate w Kancelarii SMM LEGAL Maciak Mataczyński Adwokaci sp. k.
Posiada wieloletnie doświadczenie w obsłudze prawnej dużych inwestycji infrastrukturalnych, m. in. rozbudowy sieci gazociągów przesyłowych, modernizacji dróg publicznych i linii kolejowych.
Reprezentuje klientów w postępowaniach przed Krajową Izbą Odwoławczą.

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Faktury VAT 2021
Faktury VAT 2021
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?