Wyjaśnienie ceny oferty - procedura

Procedura wyjaśnienia ceny oferty

Jak już wielokrotnie wskazywałem w swoich poprzednich artykułach, jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez niego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jeżeli jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, to winien się on zwrócić się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień, w tym o złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Obowiązek ten wynika z art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych. Jednakże praktyka pokazuje, że zamawiający nie badają ceny oferty w sposób jednolity, tj. często zdarza się, że dla jednego zamawiającego podana przez wykonawcę cena jest rażąco niska, zaś dla drugiego już nie. W konsekwencji czego jeden zamawiający odrzuciłby taką ofertę, zaś drugi wręcz przeciwnie. Co wpływa negatywnie na wizerunek samych zamawiający oraz obniża zaufanie obywateli do organów państwowych.

Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt:  KIO 1287/14 (LEX nr 1497040) omówiła w sposób precyzyjny procedurę jaką winien zamawiający stosować wyjaśniając cenę oferty. Z wyroku tego wynika, że:

• „Zamawiający przede wszystkim powinien ustalić czy odpowiedź na wezwanie kierowane do wykonawcy w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p. można uznać za wyjaśniania składane przez wykonawcę w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p. Prawidłowo złożone wyjaśnienia muszą spełniać wymagania określone w art. 90 ust. 1 p.z.p. i pozwalać zamawiającemu na dokonanie oceny w takim zakresie, jak wynika to z art. 90 ust. 2 p.z.p.
• Nie do zaakceptowania są tego rodzaju oszczędności wykonawcy, jakie zamierza on poczynić poprzez obniżenie kosztów powstających w wyniku konieczności przestrzegania wymogów SIWZ, wymogów prawa czy zasad sztuki zawodowej.
• Wyjaśnienia wykonawcy składane w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p. zamawiający powinien badać nie tylko poprzez zsumowanie podanych w nim kwot (o ile są podane), ale i poprzez realność poczynionych założeń co do czasochłonności pracy, co do rzeczywistości i zgodności z prawem stawek wynagrodzenia oraz do realnego kosztu czynności do zrealizowania celem osiągnięcia przedmiotu zamówienia.
• Do wyjaśnień nie muszą być złożone "materialne" dowody, czy jakiekolwiek wyliczenia, ale jeśli wyjaśnienia wykonawcy nie wskazują na indywidualne, dostępne wyłącznie temu wykonawcy uwarunkowania, uzasadniające wysokość zaoferowanej ceny, należy uznać, że wyjaśniania spełniające wymagania p.z.p. nie zostały złożone.
• Wykonawca w wyjaśnieniach powinien udowodnić zamawiającemu, że jego cena ofertowa jest realna, wiarygodna, tzn. że z tytułu realizacji zamówienia i pozyskanego za nie wynagrodzenia, przy zachowaniu należytej staranności nie będzie ponosił strat.
• Nie może być tak, że w każdym prowadzonym postępowaniu wykonawca składa tożsame wyjaśnienia. To raczej dowodzi uniwersalności prezentowanych tez (skoro mogą być użyte w innych postępowaniach), niż przemawia za przedstawieniem jakichś szczególnie korzystnych warunków dostępnych jedynie wykonawcy.
• Nie neguje się możliwości kilkukrotnego wzywania do wyjaśnień przy zastosowaniu art. 90 ust. 1 p.z.p. w wyjątkowych wypadkach, jeżeli nadal istnieją wątpliwości w przedmiotowym zakresie, pomimo złożonych przez wykonawcę wyjaśnień lub wezwanie sformułowane było w sposób nieprawidłowy.”

W mojej ocenie powyższy opis procedury wyjaśnienia ceny oferty jest na tyle uniwersalny, iż mógłby być stosowany przez zamawiających niezależnie od rodzaju postępowania. Izba w w/w wyroku w sposób szczegółowy omówiła najczęściej popełniane błędy przez zamawiających oraz sposób ich wyeliminowania. Wyrok ten umożliwiła zamawiającym prawidłowego stosowanie w/w procedury. Zatem pomimo tego, iż orzeczenie to nie ma charakteru wiążącego w innych spraw, za wyjątkiem sprawy, w której zostało ono wydane, to uważam, że winno być stosowane przez każdego zamawiającemu. Co umożliwiłoby ujednolicenie metod stosowanych przez zamawiających przy ustalenia tej ceny.

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne