Obniżenie wynagrodzenia wójta a okres wypowiedzenia

Rozstrzygnięciami nadzorczymi z dnia 23 kwietnia 2018 roku (sygn. NR-N.4131.74.1.2018.MC) oraz z dnia 19 maja 2018 roku (sygn. NK-N.4131.41.1.2018) Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność dwóch uchwał rad gminy dotyczących obniżenia wynagrodzenia wójta.

Obie uchwały rad gmin zostały podjęte przed wydaniem przez Radę Ministrów nowego rozporządzenia płacowego.

Pierwsza z uchwał – Rady Gminy Malczyce – podjęta na sesji w dniu 27 marca 2018 roku miała zacząć obowiązywać o 1 kwietnia 2018 roku (po 4 dniach od podjęcia), druga zaś – Rady Gminy Jemielno – podjęta na sesji w dniu 24 kwietnia 2018 roku miała zacząć obowiązywać od 1 maja 2018 roku (po 6 dniach od podjęcia).

W obu rozstrzygnięciach nadzorczych Wojewoda Dolnośląski przedstawił tożsame uzasadnienie prawne wskazując, iż przy ocenie legalności kontrolowanych uchwał należy brać pod uwagę zarówno ustawę o pracownikach samorządowych, jak i Kodeks pracy, do którego ustawa ta odsyła w sprawach w niej nieuregulowanych.

Zobacz: Kadry i płace

Zdaniem organu nadzoru pomimo akceptowanej w doktrynie i orzecznictwie kompetencji rady gminy do zmiany wysokości wynagrodzenia wójta w trakcie trwania kadencji, zmiana ta nie może nastąpić bez zachowania stosownego okresu wypowiedzenia.

Jak słusznie wskazał Wojewoda Dolnośląski „Niewątpliwym w obecnym stanie prawnym pozostaje (…) fakt, iż przepisy ustawy Kodeks pracy, a konkretnie art. 42, (…) nie mogą być stosowane wprost w stosunku do osób zatrudnionych na podstawie wyboru. Podstawowym argumentem uzasadniającym wykluczenie stosowania przepisów regulujących procedurę wypowiadania warunków pracy i płacy w Kodeksie pracy jest szczególny rodzaj stosunku, jakim jest stosunek pracy z wyboru. W przypadku bowiem nieprzyjęcia nowych warunków pracy i płacy nie jest możliwe rozwiązanie stosunku pracy. Niedopuszczalność stosowania art. 42 Kodeksu pracy jest w związku z tym uzasadniona w zakresie, w jakim wymagana jest zgoda pracownika na zmianę warunków pracy lub płacy. Stanowi to logiczną konsekwencję przyznania radzie gminy kompetencji do jednostronnej zmiany wysokości wynagrodzenia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Brak wyraźnego rozstrzygnięcia przez ustawodawcę kwestii wypowiadania warunków pracy i płacy, w odniesieniu do pracowników zatrudnianych na podstawie wyboru, nie zwalnia jednak z obowiązku poszanowania podstawowych zasad prawa pracy, które obowiązują bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy [wytł. M.K.]”.

Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2006 roku (sygn. II PK 27/09), w którym przyjęto, iż „systemowa analiza przepisów prawa pracy (w rozumieniu art. 9 k.p.) prowadzi do wniosku, że zasadą (prawa pracy) jest konieczność zachowania odpowiedniego okresu między wprowadzeniem dopuszczalnej zmiany warunków płacy na niekorzyść pracownika, a skutkiem w postaci obniżenia wynagrodzenia.”. W orzeczeniu tym wskazano również, że „skoro do stosunku pracy z wyboru nie można stosować wprost art. 42 k.p., a jest w nim dopuszczalne jednostronne obniżenie przez pracodawcę wynagrodzenia pracownika, to może to nastąpić tylko z zachowaniem okresu uprzedzenia równego okresowi wypowiedzenia. Wypowiedzenie zmieniające jest czynnością prawną złożoną, nie ma więc przeszkód, aby w drodze analogii w takiej sytuacji stosować ten przepis, ale wyłącznie w zakresie ustanawiającym zachowanie okresu wypowiedzenia co do wywołania skutku w postaci obniżenia wynagrodzenia pracownika.”.

Podsumowując swoje stanowisko Wojewoda Dolnośląski wskazał, iż „podstawa stosunku pracy Wójta, jaką jest wybór, nie zwalnia Rady Gminy (…) z obowiązku poszanowania podstawowych zasad prawa pracy, odnoszących się do każdego stosunku pracy. [wytł. M.K.]”.

Jakkolwiek oba rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczyły uchwał podjętych przed dniem 1 lipca 2018 roku, tj. datą obowiązywania nowych minimalnych i maksymalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego wójtów, to zawarte w nich argumenty winny mieć zastosowanie także do zmian wynagrodzenia mających obowiązywać po tej dacie. Odmiennej tezy nie da się skutecznie wywieść z nowego rozporządzenia płacowego, które nie zawiera w tym zakresie żadnych przepisów przejściowych. Interpretacja nowego rozporządzenia płacowego winna odbywać się z poszanowaniem reguł kodeksowych mających swoje uzasadnienie w postanowieniach Konstytucji RP.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl