Oprocentowanie nadpłat (zwrotów) VAT powstałych w związku z centralizacją

Nadpłaty podatku (zwroty podatku), co do zasady, są oprocentowane najwcześniej od dnia złożenia wniosku o nadpłatę (zwrot), jeśli zaś nadpłata (zwrot) została zwrócona w terminie, to oprocentowanie w ogóle nie przysługuje. Jeśli jednak nadpłata podatku (zwrot podatku) powstała w związku z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), wówczas nadpłata jest oprocentowana od dnia jej powstania (a nie od dnia złożenia wniosku). Nadpłaty (zwroty) podatku powstające w związku z orzeczeniami TSUE są zatem o wiele korzystniej (dla podatnika) oprocentowane - okres naliczenia odsetek jest o wiele dłuższy.

Zobacz: VAT

Nadpłaty podatku powstające w związku z orzeczeniami TSUE są dla podatników korzystniej oprocentowane, bo od dnia ich powstania.

Polecamy serwis: Sektor publiczny

W praktyce powstał spór pomiędzy organami podatkowymi a podatnikami o zasady oprocentowania nadpłat (zwrotów) podatku związanych z dokonywaniem przez gminy (inne jednostki samorządu terytorialnego) tzw. centralizacji VAT. Co najmniej do 2015 r. w Polsce istniała praktyka traktowania samorządowych jednostek organizacyjnych (takich jak jednostki budżetowe oraz samorządowe zakłady budżetowe) jako odrębnych od jej gminy (powiatu, województwa) podatników VAT. Praktykę taką kwestionowały wówczas niektóre sądy administracyjne, zaś sprawa ostatecznie skończyła się wydaniem przez TSUE wyroku z 29 września 2015 r. (sygn. akt C-276/14), w którym stwierdzono, że przepisy należy rozumieć w ten sposób, że nie pozwalają one na uznanie jednostek samorządowych za odrębnych od gminy (powiatu, województwa) podatników. Orzeczenie to nie odnosiło się wprost do samorządowych zakładów budżetowych (chociaż wiele osób twierdziło, że można je odpowiednio odnosić także do samorządowych zakładów budżetowych). Ostatecznie tę ostatnią kwestię przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wydanej miesiąc później uchwale z 26 października 2015 r. (sygn. akt. I FPS 4/15).

W kontekście powyższego w praktyce pojawiły się dwie kwestie sporne związane z oprocentowaniem nadpłat w VAT (zwrotów VAT), które powstawały w związku z centralizacją jednostek samorządu terytorialnego:

1. czy nadpłaty (zwroty) centralizacyjne w ogóle podlegają tym przepisom i można je uznać za nadpłaty związane z wydaniem wyroku przez TSUE (a więc korzystniej oprocentowane),
2. jeśli tak, to czy zakresem korzystnego oprocentowania objęte są także nadpłaty związane ze scaleniem gmin (powiatów, województw) z samorządowymi zakładami budżetowymi (jako że wyrok TSUE zdawał się dotyczyć formalnie tylko jednostek budżetowych)?

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2019 r. (sygn. akt I FSK 259/17) zajął się przede wszystkim tym drugim problemem, ale przy okazji potwierdził również, że nadpłaty (zwrotu) VAT powstałe w związku z centralizacją jednostek samorządu terytorialnego są oprocentowane na korzystnych zasadach, tzn. nadpłata jest oprocentowana od dnia jej powstania.

W sprawie, w której został wydany wyrok, gmina złożyła korekty deklaracji za 2010 r. (wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty), przy czym korekty te polegały na scentralizowaniu gminy z jej zakładem budżetowym (zajmującym się gospodarką komunalną). Nadpłata (oraz zwroty) wynikające z deklaracji zostały zwrócone, lecz podatnik zakwestionował brak oprocentowania. Zdaniem podatnika, nadpłata powinna być oprocentowana od chwili jej powstania, jako że powstała w związku z orzeczeniem TSUE. Organ nie zgodził się z tym. Sprawa trafiła do sądu administracyjnego, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 listopada 2016 r. (sygn. akt I SA/Sz 936/16) był niekorzystny dla strony, gdyż sąd ten uznał, że oprocentowanie nadpłaty się nie należy. Podzielił stanowisko organu podatkowego, że wyrok TSUE dotyczył podmiotowości podatkowej jednostek budżetowych, a tymczasem nadpłata (i zwrot) podatku w niniejszej sprawie powstała wskutek centralizacji gminy z jej zakładem budżetowym.

Wyrok został zaskarżony. W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 maja 2019 r. uznał zasadność racji podatnika i podzielił jego pogląd o tym, że nadpłaty (zwroty) podatku związane z centralizacją - także w zakresie scalenia jednostki samorządowej z jej zakładem budżetowym - mają związek z wyrokiem TSUE. W związku z tym - także w tym przypadku nadpłata jest oprocentowana od momentu jej powstania.

Nadpłaty (zwroty) VAT powstałe w związku z centralizacją jednostek samorządu terytorialnego są oprocentowane na korzystnych zasadach - nadpłata jest oprocentowana od dnia jej powstania.

PODSTAWY PRAWNE

• art. 86 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 675)

• art. 74 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 900; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 924)

©℗

ADAM BARTOSIEWICZ

doradca podatkowy, radca prawny, autor komentarzy książkowych i licznych publikacji z dziedziny podatków