Kategorie

Centralizacja VAT - jakie korzyści dla podatnika?

Radosław Kowalski
Prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, wcześniej kierownik działu windykacji w jednej z największych firm teleinformatycznych. Specjalizuje się w zagadnieniach podatkowych. Autor licznych publikacji, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
VAT/ Fot. Fotolia
fot. Fotolia
5 września 2016 r. została uchwalona specustawa, normująca zagadnienie centralizacji VAT w samorządach. Kilka rozwiązań w niej zawartych można uznać za dość korzystne dla podatnika.

Centralizacja VAT w gminach pożyteczna przede wszystkim dla Skarbu Państwa

Po sporach trwających od kilku lat (z różnym natężeniem w różnych okresach) dotyczących podmiotowości fiskalnej w VAT gminnych jednostek budżetowych w 2015 r. nadeszło rozwiązanie. Stało się to za sprawą wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. (sygn. C-276/14).

W wyniku jednoznacznego rozstrzygnięcia zawartego w takim orzeczeniu nikt obecnie nie może mieć wątpliwości co do tego, że podmioty takie nie mogą być samodzielnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Choć wyrok TSUE dotyczy gminnych jednostek budżetowych, to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że takiego statusu nie mogą mieć również samorządowe zakłady budżetowe (uchwała z 26 października 2015 r., sygn. akt I FPS 4/15).

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Spory na ten temat się zakończyły. Pojawiła się za to nowa dyskusja na temat scalenia podatkowego w VAT jednostek samorządu z ich jednostkami i zakładami budżetowymi. Rządzący szybko zapowiedzieli napisanie specustawy normującej zagadnienie scalenia podatkowego i jego konsekwencji. Ten akt prawny został uchwalony 5 września tego roku, zgodnie z nim termin scalenia gmin z ich jednostkami i zakładami budżetowymi, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, został wydłużony do końca roku.

Następujące rozwiązania specustawy są dość korzystne dla podatnika:

1) możliwość przejściowego (do końca 2018 r.) stosowania przez poszczególne jednostki swoich dotychczasowych kas rejestrujących (jeżeli powstał u nich wcześniej taki obowiązek),

2) zachowanie przez poszczególne jednostki – mimo scalenia w 2016 r. (jeżeli miało miejsce) – posiadanego wcześniej prawa do stosowania zwolnienia od obowiązku stosowania kas rejestrujących do końca roku,

3) stosowanie do końca 2017 r. odrębnych proporcji dla każdej jednostki,

4) potwierdzenie wcześniejszego prawa do zwolnień poszczególnych jednostek gminnych ze względu na wartości ich sprzedaży i ustalenie, że było one skuteczne aż do dokonania scalenia.

Reklama

Teza o samodzielności gminnych jednostek budżetowych została obalona przez TSUE. Fiskus skapitulował? Wprost przeciwnie, wiele rozstrzygnięć specustawy działa ewidentnie na korzyść Skarbu Państwa. Oprócz powyższych rozwiązań prawodawca wprowadził mniej atrakcyjne dla podatników mechanizmy rozliczania podatku naliczonego, w szczególności uwzględniające kwalifikowalność VAT przy finansowaniu środkami z dotacji.

Przedwczesny okazał się entuzjazm przedstawicieli niektórych jednostek samorządu, którzy wiązali z wyrokiem TSUE duże nadzieje i liczyli na znaczny zastrzyk finansowy dla ich gminy. Jaki jest bowiem warunek podstawowy odzyskania VAT od zakupów finansowanych środkami z dotacji i uznanego za koszt kwalifikowany (zarówno w bieżącym odliczeniu, jak i poprzez korektę)? Zwrot środków uzyskanych w ramach pomocy, i to przed wejściem w życie przepisów specustawy (w zakresie korekty).

Reklama

Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że motywem przewodnim prac ustawodawcy było zabezpieczenie Skarbu Państwa przed korektami rozliczeń w VAT, o które mogłyby wystąpić gminy w wyniku omawianego orzeczenia TSUE. Specustawa wręcz zniechęca do podejmowania takich kroków. Należy jednak przyznać, że w tej materii przyszło prawodawcy zmierzyć się z trudnym zadaniem.

Gmina, która zdecyduje się na korektę i odzyskanie nieodliczanego przez jednostki VAT, musi o tym poinformować organ, uzasadnić korektę, przedłożyć organowi wykaz wszystkich jednostek wraz z ich pełną podatkową identyfikacją, a także oświadczenie dotyczące powiązania jej z korzystaniem (lub nie) ze środków europejskich. Co więcej, korekty dokonywane w takim trybie muszą dotyczyć wszystkich jednostek i każdego okresu nieobjętego przedawnieniem sprzed scalenia. Korekty takie nie tylko mogą dotyczyć wyłącznie podatku naliczonego (jak chciałyby jednostki samorządowe), lecz także części rozliczenia dotyczącej sprzedaży (czyli wyłącza się zasadę ochrony wcześniejszego zwolnienia). Gminy zdają sobie sprawę z tego, że te spośród nich, które skorzystają z takiej opcji, będą na cenzurowanym.

Prawodawca zdobył się jednak na pewne ustępstwo. Korekty wszystkich deklaracji nie muszą być złożone jednorazowo, przy czym wówczas podatnik musi wskazać, w jakim terminie skoryguje niezmieniane jeszcze deklaracje.

Jednostka samorządu, która nie skoryguje wcześniejszych rozliczeń (i nie zrobiła tego wcześniej), nie jest zobligowana do zwrotu VAT, który pierwotnie był sklasyfikowany jako koszt kwalifikowany w ramach finansowania unijnego. Podatnicy, którzy odzyskali VAT poprzez korektę dokonaną przed wejściem w życie specustawy, muszą jednak niezwłocznego oddać odpowiednią część dotacji (przypadającej na odzyskany VAT), i to wraz z odsetkami, takimi jak od zaległości podatkowych. ⒸⓅ

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

Polecamy serwis: Podatki

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?