Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Centralizacja VAT - jakie korzyści dla podatnika?

Radosław Kowalski
Prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, wcześniej kierownik działu windykacji w jednej z największych firm teleinformatycznych. Specjalizuje się w zagadnieniach podatkowych. Autor licznych publikacji, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
VAT/ Fot. Fotolia
VAT/ Fot. Fotolia
fot. Fotolia
5 września 2016 r. została uchwalona specustawa, normująca zagadnienie centralizacji VAT w samorządach. Kilka rozwiązań w niej zawartych można uznać za dość korzystne dla podatnika.

Centralizacja VAT w gminach pożyteczna przede wszystkim dla Skarbu Państwa

Po sporach trwających od kilku lat (z różnym natężeniem w różnych okresach) dotyczących podmiotowości fiskalnej w VAT gminnych jednostek budżetowych w 2015 r. nadeszło rozwiązanie. Stało się to za sprawą wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. (sygn. C-276/14).

W wyniku jednoznacznego rozstrzygnięcia zawartego w takim orzeczeniu nikt obecnie nie może mieć wątpliwości co do tego, że podmioty takie nie mogą być samodzielnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Choć wyrok TSUE dotyczy gminnych jednostek budżetowych, to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że takiego statusu nie mogą mieć również samorządowe zakłady budżetowe (uchwała z 26 października 2015 r., sygn. akt I FPS 4/15).

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Spory na ten temat się zakończyły. Pojawiła się za to nowa dyskusja na temat scalenia podatkowego w VAT jednostek samorządu z ich jednostkami i zakładami budżetowymi. Rządzący szybko zapowiedzieli napisanie specustawy normującej zagadnienie scalenia podatkowego i jego konsekwencji. Ten akt prawny został uchwalony 5 września tego roku, zgodnie z nim termin scalenia gmin z ich jednostkami i zakładami budżetowymi, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, został wydłużony do końca roku.

Następujące rozwiązania specustawy są dość korzystne dla podatnika:

1) możliwość przejściowego (do końca 2018 r.) stosowania przez poszczególne jednostki swoich dotychczasowych kas rejestrujących (jeżeli powstał u nich wcześniej taki obowiązek),

2) zachowanie przez poszczególne jednostki – mimo scalenia w 2016 r. (jeżeli miało miejsce) – posiadanego wcześniej prawa do stosowania zwolnienia od obowiązku stosowania kas rejestrujących do końca roku,

3) stosowanie do końca 2017 r. odrębnych proporcji dla każdej jednostki,

4) potwierdzenie wcześniejszego prawa do zwolnień poszczególnych jednostek gminnych ze względu na wartości ich sprzedaży i ustalenie, że było one skuteczne aż do dokonania scalenia.

Teza o samodzielności gminnych jednostek budżetowych została obalona przez TSUE. Fiskus skapitulował? Wprost przeciwnie, wiele rozstrzygnięć specustawy działa ewidentnie na korzyść Skarbu Państwa. Oprócz powyższych rozwiązań prawodawca wprowadził mniej atrakcyjne dla podatników mechanizmy rozliczania podatku naliczonego, w szczególności uwzględniające kwalifikowalność VAT przy finansowaniu środkami z dotacji.

Przedwczesny okazał się entuzjazm przedstawicieli niektórych jednostek samorządu, którzy wiązali z wyrokiem TSUE duże nadzieje i liczyli na znaczny zastrzyk finansowy dla ich gminy. Jaki jest bowiem warunek podstawowy odzyskania VAT od zakupów finansowanych środkami z dotacji i uznanego za koszt kwalifikowany (zarówno w bieżącym odliczeniu, jak i poprzez korektę)? Zwrot środków uzyskanych w ramach pomocy, i to przed wejściem w życie przepisów specustawy (w zakresie korekty).

Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że motywem przewodnim prac ustawodawcy było zabezpieczenie Skarbu Państwa przed korektami rozliczeń w VAT, o które mogłyby wystąpić gminy w wyniku omawianego orzeczenia TSUE. Specustawa wręcz zniechęca do podejmowania takich kroków. Należy jednak przyznać, że w tej materii przyszło prawodawcy zmierzyć się z trudnym zadaniem.

Gmina, która zdecyduje się na korektę i odzyskanie nieodliczanego przez jednostki VAT, musi o tym poinformować organ, uzasadnić korektę, przedłożyć organowi wykaz wszystkich jednostek wraz z ich pełną podatkową identyfikacją, a także oświadczenie dotyczące powiązania jej z korzystaniem (lub nie) ze środków europejskich. Co więcej, korekty dokonywane w takim trybie muszą dotyczyć wszystkich jednostek i każdego okresu nieobjętego przedawnieniem sprzed scalenia. Korekty takie nie tylko mogą dotyczyć wyłącznie podatku naliczonego (jak chciałyby jednostki samorządowe), lecz także części rozliczenia dotyczącej sprzedaży (czyli wyłącza się zasadę ochrony wcześniejszego zwolnienia). Gminy zdają sobie sprawę z tego, że te spośród nich, które skorzystają z takiej opcji, będą na cenzurowanym.

Prawodawca zdobył się jednak na pewne ustępstwo. Korekty wszystkich deklaracji nie muszą być złożone jednorazowo, przy czym wówczas podatnik musi wskazać, w jakim terminie skoryguje niezmieniane jeszcze deklaracje.

Jednostka samorządu, która nie skoryguje wcześniejszych rozliczeń (i nie zrobiła tego wcześniej), nie jest zobligowana do zwrotu VAT, który pierwotnie był sklasyfikowany jako koszt kwalifikowany w ramach finansowania unijnego. Podatnicy, którzy odzyskali VAT poprzez korektę dokonaną przed wejściem w życie specustawy, muszą jednak niezwłocznego oddać odpowiednią część dotacji (przypadającej na odzyskany VAT), i to wraz z odsetkami, takimi jak od zaległości podatkowych. ⒸⓅ

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

Polecamy serwis: Podatki

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty, to inwestycja – odpowiedź MF na interpelację poselską
    Stanowisko MF: „wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty (w rozumieniu prawa bilansowego) nie są inwestycją.”
    W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania na dziecko w żłobku?
    PYTANIE: W związku z otrzymaną informacją z ZUS obniżymy opłatę stałą za pobyt dzieci w żłobku, które otrzymały dofinansowanie. Środki za maj ZUS przeleje do dnia 20 czerwca na rachunek gminy, a gmina je nam przekaże. Po dokonaniu rozliczenia w księgach rachunkowych powinniśmy oddać środki do gminy jako dochody budżetowe W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania: na dziecko czy na ZUS? Rozliczenie ma być z ZUS-em czy z gminą?
    Szkolenia online: Akademia budżetowa
    Zapraszamy na szkolenia online z cyklu "Akademia budżetowa", na których przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r. Szkolenia odbędą się w miesiącach wrzesień-grudzień 2022 r. Zapisz się już dziś!
    Grupa VAT w samorządzie terytorialnym - korzyści i zagrożenia
    Przepisy unijne umożliwiają państwom członkowskim wprowadzenie pewnych fakultatywnych regulacji prawnych, odnoszących się do definiowania podatników. W Polsce do tej pory w zasadzie ustawodawca z tego nie korzystał. Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie (pod warunkiem konsultacji z Komitetem ds. Podatku od Wartości Dodanej) w poszczególnych państwach członkowskich tzw. grup podatkowych.
    Czy gmina może umorzyć opłaty za odbiór śmieci mieszkańcom pomagającym uchodźcom?
    W gminach stosujących metodę naliczania opłaty śmieciowej od liczby osób zamieszkujących nieruchomość pojawia się następujący problem. Udzielenie zakwaterowania uchodźcom zwiększa wartość opłat za zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Czy gmina może umorzyć osobom pomagającym uciekinierom te opłaty?
    Czy gmina może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki zamieszkałe przez uchodźców?
    Odpowiedzi na to pytanie udzieliła RIO w Kielcach (znak WI.54.19.2022)
    MF: Jak wykazać w Rb-27S wpłaty na przełomie dwóch miesięcy albo lat?
    Oprócz dochodów wykonanych na podstawie ewidencji analitycznej do rachunku bieżącego należy też doliczyć „środki w drodze” – tłumaczy MF odpowiadając na wątpliwości dotyczące wykazywania w sprawozdaniach dochodów zaksięgowanych na przełomie miesięcy lub roku.
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela można pokryć z doskonalenia nauczycieli
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela do Brukseli, który jest realizacją wygranej nagrody głównej w konkursie "Cześć Europo", można pokryć z doskonalenia nauczycieli z § 442?
    Ewidencja księgowa środków pochodzących z dotacji
    Jak prawidłowo zaksięgować wpływ środków z dotacji (np. na aktualizację stałego rejestru wyborców, na zwrot akcyzy), jeżeli jest jedno konto bankowe dla urzędu i organu?
    „Aktywna tablica”: 70 mln zł dla szkół. [Wnioski do 15 i 31 maja 2022 r.]
    Szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz placówki kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami mogą wnioskować o dofinansowanie na zakup pomocy dydaktycznych w ramach programu „Aktywna tablica”.
    MF: Jak gminy powinny rozliczać środki z Funduszu Pomocy na zadania oświatowe
    Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki przygotowało wyjaśnienia dotyczące środków z Funduszu Pomocy dla jednostek samorządu terytorialnego na dodatkowe zadania oświatowe.
    Deficyt w 2022 r. zwiększony z 1,8% na 4,3%. Jak sfinansować ten dług?
    Soboń: deficyt sektora wyniesie 4,3 proc. PKB.
    Ewidencja obciążenia pracownika za prywatne rozmowy telefoniczne
    Jak ująć notę księgową wystawioną pracownikowi za prywatne rozmowy telefoniczne?
    Kiedy można pozbawić nauczyciela dodatku za prowadzenie zajęć w warunkach trudnych lub uciążliwych
    Nie można pozbawić nauczyciela dodatku za warunki pracy, gdy w zdalny lub inny przyjęty sposób zrealizował zajęcia w warunkach trudnych lub uciążliwych. Prawo do tego świadczenia potwierdza Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie.
    Jaka stawka ryczałtu dla usługi opieki nad osobami starszymi
    Jaką stawką ryczałtu objęta jest usługa opieki nad osobami starszymi, bez zakwaterowania, świadczona przez jednoosobową działalność PKWIu 88.10.12, świadczona w domach?
    Jaka klasyfikacja budżetowa wydatków na podpis elektroniczny
    Jednostka sektora finansów publicznych prowadzi pełną księgowość. W zeszłym roku odnowiła pracownikowi podpis kwalifikowany (faktura została wystawiona na firmę) za okres od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. kwota faktury rozliczana jest w czasie poprzez konto „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Pracownik rozwiązał umowę o pracę z końcem stycznia 2022 r. Czy kwotę faktury za okres od lutego do kwietnia 2022 r. można zaksięgować w koszty rodzajowe, czy jednak należy tą kwotę przeksięgować na pozostałe koszty operacyjne?
    Czy przysługuje ekwiwalent za udział w działaniach ratowniczych dla kierowcy-konserwatora OSP
    Czy za udział w działaniach ratowniczych, strażakom ratownikom OSP zatrudnionym jako kierowca-konserwator samochodu strażackiego w urzędzie gminy na umowie o pracę lub umowie zlecenia należy wypłacić ekwiwalent pieniężny niezależnie od wynagrodzenia?
    Kiedy wójt nie musi ujawniać wysokości nagród pracowników urzędu?
    Instytucje samorządowe wciąż otrzymują wnioski o ujawnienie informacji publicznej o wysokości nagród wypłaconych poszczególnym pracownikom samorządowym.
    RIO: gmina może zwolnić z podatku nieruchomości zajmowane przez uchodźców
    Czy rada miejska może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki lub ich części, zajęte na zakwaterowanie ludności uchodźczej z terenu objętego konfliktem zbrojnym, która znalazła się na terytorium Rzeczpospolitej od 24 lutego 2022 roku?
    MF: dochody JST z PIT w I kw. wyższe o 573 mln zł
    Dochody samorządów z PIT po I kwartale 2022 roku, w wyniku wprowadzenia gwarantowanego mechanizmu równych miesięcznych rat, były o około 573 mln zł większe niż gdyby obowiązywał system poprzedni – poinformowało Ministerstwo Finansów.
    Nadodrzański Oddział Straży Granicznej prowadzi nabór
    Nadodrzański Oddział Straży Granicznej prowadzi ciągły nabór do służby w Straży Granicznej. W 2022 r. przyjął 20 nowych funkcjonariuszy, a na kolejnych chętnych czeka jeszcze w tym roku 50 etatów – poinformowała rzeczniczka Nadodrzańskiego Oddziału SG Joanna Konieczniak.
    Narzucenie pracownikom zaległych urlopów wypoczynkowych
    Urlopy wypoczynkowe powinny być co do zasady wykorzystywane w roku, w którym przysługują. Tak się jednak nie zawsze dzieje z wielu powodów - przerwania urlopu, przesunięcia terminu wypoczynku, czy po prostu niewnioskowania o cały urlopu - i część pracowników pozostaje z końcem roku z większą lub mniejszą częścią niewykorzystanego wypoczynku. Powstaje tzw. urlop zaległy, którego udzielenie rządzi się swoimi prawami - termin urlopu nie musi być uzgadniany z pracownikiem, zaś wypoczynek z poprzedniego roku powinien zostać udzielony co do zasady do końca września.
    Dofinansowanie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych a VAT
    Gminy i powiaty, w celu przeciwdziałania skutkom społeczno-gospodarczym pandemii, mogły i dalej mogą ubiegać się o dofinansowanie projektów inwestycyjnych ze środków Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (dalej: RFIL). Ze środków RFIL mogą zostać dofinansowane w szczególności inwestycje dotyczące budowy lub przebudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, dróg, chodników, obiektów sportowych, świetlic, bibliotek itp.
    Odsetki od nieterminowych wpłat za posiłki w przedszkolu
    Kiedy i w jakiej wysokości powinno naliczać się odsetki od nieterminowych wpłat za pobyt w przedszkolu oraz za żywienie?
    Zmiana zarządcy drogi a zwrot opłaty za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym
    Zarządca drogi pobiera opłatę roczną za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym. Opłata uiszczana jest za dany rok z góry w terminie do 15 stycznia.