Kategorie

Równa dla wszystkich opłata może prowadzić do nierówności

Równa dla wszystkich opłata może prowadzić do nierówności./ Shutterstock
Równa dla wszystkich opłata może prowadzić do nierówności./ Shutterstock
Ustalenie przez radę gminy jednolitej stawki opłaty za korzystanie przez przewoźników z przystanków komunikacyjnych bez analizy zasadności zróżnicowania jej wysokości z uwagi na cechy przewoźników narusza zasadę niedyskryminacji.

Tezę powyższej treści sformułował WSA w Kielcach w wyroku z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 420/19.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Rada Gminy w O. w uchwale w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych udostępnionych dla operatorów i przewoźników, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina O., warunków i zasad korzystania z tych obiektów oraz ustalenia stawek opłat za korzystanie z nich, postanowiła, że stawka opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych wynosi 0,05 zł za każde zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym.

Reklama

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że ustalenie opłaty na poziomie 0,05 zł ma na celu zapewnienie wpływów na pokrycie kosztów utrzymania i remontów przystanków, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina O. oraz kosztów ich budowy, przebudowy i modernizacji.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą uchwałę, Prokurator Rejonowy zarzucił Radzie istotne naruszenie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym [dalej: u.p.t.z.], poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie jednolitej stawki w wysokości 0,05 zł za każde zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym, którego właścicielem jest Gmina O. bez dokonania uprzedniej analizy wskazującej, że zastosowanie jednolitej stawki dla wszystkich przewoźników operujących na przystankach, których Gmina O. jest właścicielem lub zarządzającym, będzie uwzględniać niedyskryminujące zasady, o których mowa w powyższym przepisie.

Prokurator wskazał w skardze, że z dokumentacji towarzyszącej podjęciu kwestionowanej uchwały wynika, że organ w ogóle nie analizował możliwości i celowości rozróżnienia wysokości stawek opłat ze względu na jakiekolwiek cechy różnicujące przewoźników, w tym np. ze względu na wielkość środków transportu, jakimi się posługują.

Polecamy serwis: Sektor publiczny

W odpowiedzi na skargę Gmina O. nie wypowiadając się co do zarzutów stawianych przez skarżącego, wskazała, że pozostawia skargę do uznania Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Reklama

Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 16 ust. 4 u.p.t.z. Stosownie do tego przepisu, za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. W myśl art. 16 ust. 5 pkt 1 tej ustawy stawka opłaty, o której mowa w ust. 4, nie może być wyższa niż 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym.

Mając na uwadze treść zacytowanych regulacji, WSA w Kielcach podkreślił, że obowiązkiem właściwego organu danej jednostki samorządu terytorialnego ustalającego wysokość stawki opłaty jest rozważenie w procesie uchwałodawczym, czy nie będzie ona dyskryminować określonego kręgu jej adresatów.

Sąd wskazał dalej, że aby ustalić, czy uchwała odpowiada ratio legis przepisu upoważniającego, należy badać treść uzasadnienia uchwały oraz materiałów dokumentujących jej przygotowanie i uchwalenie. WSA podkreślił - nawiązując do linii orzeczniczej NSA - że dla oceny motywów działania organu nie może być wystarczająca sama treść uchwały, z której wszak nie wynikają racje, jakimi kierował się organ podejmujący rozstrzygnięcie skierowane do adresatów stojących na zewnątrz administracji i dotyczące ich sytuacji prawnej. Ergo, uznał, że ocena realizacji wytycznych do podjęcia uchwały i zasad ustawowych obowiązujących w danej sferze aktywności samorządu musi opierać się na uzasadnieniu i dokumentacji towarzyszącej podjęciu uchwały.

WSA w Kielcach wskazał dalej, że skoro ustawodawca upoważnienie do ustalenia wysokości opłat za zatrzymywanie się na przystankach powiązał z wyraźnym obowiązkiem uwzględnienia niedyskryminujących zasad, to obowiązkiem rady gminy jest wykazanie, że faktycznie obowiązek ten został w trakcie procesu uchwałodawczego zrealizowany.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej skargi, WSA zauważył, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest lakoniczne i nie zawiera w swojej treści żadnej analizy, która wskazywałaby na to, że faktycznie Rada Gminy w O. ustalając wysokość stawki opłaty za zatrzymanie się na przystanku uwzględniła zasady niedyskryminacji. O przeprowadzeniu przedmiotowej analizy nie świadczą również inne dokumenty, w szczególności protokół z sesji, czy protokoły z posiedzeń komisji. W ocenie WSA w Kielcach pozwala to przyjąć, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały radni w ogóle nie analizowali możliwości i celowości rozróżnienia wysokości stawek opłat ze względu na jakiekolwiek cechy różnicujące przewoźników, w tym przykładowo ze względu na wielkość środków transportu, jakimi się posługują, czy standard przystanków, na których się zatrzymują.

W konsekwencji, WSA w Kielcach stwierdził, że z powodu braku ww. analizy nie jest możliwe przyjęcie, że zaskarżoną uchwałę podjęto zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 16 ust. 4 u.p.t.z., który takiej analizy wymaga.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części ustalającej opłatę i określającej jej wysokości za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym.

Zreferowany wyrok WSA w Kielcach, poza swym znaczeniem na gruncie u.p.t.z., potwierdza uniwersalną i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych tezę - istotną z punktu widzenia całej działalności uchwałodawczej gmin - zgodnie z którą każda uchwała, w szczególności mająca walor prawa powszechnie obowiązującego, musi być opatrzona w wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Braki w uzasadnieniu uchwały mogą być bowiem – nawet przy merytorycznej poprawności uchwały – uznane za wystarczającą podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Anna Kudra

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Poszerzaj swoją wiedzę korzystając z naszego programu >>
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Termin na wykonanie wydatków niewygasających

    Czy uchwała rady gminy może przedłużyć termin na wykonanie wydatków niewygasających wynikający z art. 263 uofp?

    Inwestycje w OZE - rozliczanie dotacji na gruncie VAT

    Opodatkowanie VAT dotacji, w tym w szczególności dotacji na finansowanie inwestycji w OZE, niezmiennie budzi wątpliwości. Organy podatkowe prezentują w tym zakresie stanowisko niekorzystne dla gmin, a sądy administracyjne nie prezentują w wydawanych orzeczeniach jednolitej linii orzeczniczej. Wątpliwości związane ze sposobem traktowania dotacji stały się powodem tego, że 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tej problematyki. Na wyrok TSUE przyjdzie poczekać zapewne co najmniej do 2023 r., jednak już teraz warto zwrócić uwagę na to, jakie może on pociągnąć za sobą konsekwencje.

    Terminowe rozliczanie sum depozytowych - procedura

    Rozliczanie sum depozytowych - jak to zrobić w terminie? Przedstawiamy instruktaż dla księgowych.

    Zmiany w zasadach wystawiania faktur w 2021 r.

    Zasady wystawiania faktur. Od 1 lipca 2021 r. obowiązują zmiany w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur. Nowości dotyczą uznania za fakturę biletów jednorazowych. Zniesiony został limit 50 km.

    W jaki sposób oblicza się termin 3 miesięcy zatrudnienia do celów PPK?

    Jeśli pracownik nie złoży deklaracji o nieprzystępowaniu do PPK, to w jakim terminie należy zawrzeć w jego imieniu umowę o prowadzenie PPK?

    Jak ująć w ewidencji księgowej częściowo umorzony, a następnie zwrócony do reklamacji środek trwały

    Środek trwały został zakupiony w 2019 r. i rozpoczęto jego umorzenie. Pod koniec 2019 r. został zareklamowany i w grudniu 2020 r. zwrócony do dostawcy, co potwierdzone jest fakturą korygującą na 100% jego wartości. Jak rozliczyć taką operację w księgach rachunkowych? W przypadku likwidacji środka trwałego jego wartość netto jest księgowana zapisem 800/011, a dotychczasowe umorzenie 071/011. W opisanym przypadku umorzenie z 2019 r. powinno być przeksięgowane na pozostałe przychody operacyjne (w 2020 r. odpisy nie były dokonywane).

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej - wiceminister finansów Piotr Patkowski w trakcie posiedzenia prezydium Rady Dialogu Społecznego zadeklarował chęć rozmów o podwyżkach w budżetówce.

    Spółka komunalna ponosi opłatę za zajęcie pasa drogi

    Spółka ze 100-proc. udziałem gminy realizuje zadanie polegające na przebudowie wodociągu w pasie drogi gminnej. Czy w sytuacji, w której gmina jest właścicielem tego wodociągu, a spółka jest dzierżawcą, gmina powinna naliczyć wobec spółki opłatę za umieszczenie urządzeń wodociągowych w pasie drogowym? Czy spółka komunalna w ogóle jest zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego?

    Jak windykować Dokument Obliczenia Opłaty

    Czy Dokument Obliczenia Opłaty, wystawiany na podstawie art. 40e ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, może być windykowany, jeśli nie został opłacony? Czy bez okazania dowodu opłaty nie powinien był zostać wydany wnioskodawcy?

    Gmina nie może odstąpić od naliczenia opłaty prolongacyjnej

    Czy należy naliczyć opłatę prolongacyjną w okresie stanu pandemii, jeśli gmina nie podjęła uchwały o nienaliczaniu opłaty prolongacyjnej w okresie pandemii?

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - terminy

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - przedstawiamy terminy sprawozdań, które powinny złożyć w lipcu jednostki samorządu terytorialnego.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r. O ile wzrosną wynagrodzenia młodych lekarzy?

    Aport wodociągu a opodatkowanie VAT

    Czy wniesienie aportem sieci kanalizacyjnych i wodociągowych w zamian za podwyższenie ilości udziałów gminy w spółce będzie podlegało opodatkowaniu, czy będzie korzystało ze zwolnienia od VAT z uwagi na to, że od momentu oddania do użytkowania do momentu wniesienia aportem minęły już 2 lata?

    Podwyższone koszty w czasie pracy zdalnej

    W związku z obowiązującymi obostrzeniami związanymi z epidemią COVID-19 część pracowników urzędu gminy świadczy pracę zdalnie. Niektórzy z nich mieszkają poza miejscowością, w której znajduje się urząd i stosowane są wobec nich podwyższone koszty uzyskania przychodów. Czy można je stosować także w okresie pracy zdalnej, gdy pracownicy nie dojeżdżają do pracy?

    Czy w roku 2021 wydatki bieżące mogą przewyższyć dochody bieżące

    Czy w roku 2021 obowiązuje przepis, na podstawie którego wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż dochody bieżące, z wyłączeniem wydatków covidowych?

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?