| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Rachunkowość budżetowa > Ewidencja > Jak ująć w ewidencji nieruchomość przekazaną publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej

Jak ująć w ewidencji nieruchomość przekazaną publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej

Jestem księgową w urzędzie miasta. Przekazaliśmy w nieodpłatne użytkowanie samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej (SPZOZ) budynek (środek trwały) na prowadzenie placówki (jesteśmy organem założycielskim). Problem w tym, w jaki sposób ująć tę nieruchomość w ewidencji – czy ma być w ewidencji bilansowej naszej gminy (właściciela nieruchomości), czy w ewidencji bilansowej tego SPZOZ, czy może w pozabilansowej?

Aby ustosunkować się do poruszonej problematyki, należy zwrócić uwagę na kilka okoliczności.

Po pierwsze, z art. 51 ustawy o działalności leczniczej wynika, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (SPZOZ) prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w tej ustawie. Z kolei zgodnie z art. 54 ust. 1 tej ustawy SPZOZ gospodaruje samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz majątkiem własnym (otrzymanym lub zakupionym). Ponadto wartość majątku SPZOZ określają fundusz założycielski i fundusz zakładu, przy czym fundusz założycielski zakładu stanowi wartość wydzielonej SPZOZ części mienia Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego lub mienia uczelni medycznej.

Po drugie, ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości definiuje termin aktywa, jako kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Natomiast w art. 3 ust. 1 pkt 15 ww. ustawy zdefiniowano środki trwałe, wskazując, że co do zasady są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności nieruchomości, w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego.

Po trzecie, z art. 252 kodeksu cywilnego wynika, że rzecz (m.in. nieruchomość) można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania z niej pożytków, przy czym zgodnie z art. 256 użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, a po wygaśnięciu użytkowania jest zobowiązany zwrócić rzecz właścicielowi w takim stanie, w jakim powinna się znajdować, stosownie do przepisów o wykonywaniu użytkowania. Jednocześnie to użytkownik jest zobowiązany dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. Poza tym użytkownika obciąża obowiązek podatkowy i inne ciężary publiczne związane z przedmiotem użytkowania oraz obowiązek uiszczania składki na obowiązkowe ubezpieczenie (art. 258 i art. 260 kodeksu cywilnego).

Po czwarte, na uwagę zasługuje stanowisko departamentu rachunkowości Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z 20 lutego 2008 r. (nr DR3/500/079/IDM/08/264), gdzie wskazano m.in., że środki trwałe oddane w nieodpłatne użytkowanie SPZOZ przez ich organy założycielskie spełniają kryterium kontrolowania, o którym mowa w ustawie o rachunkowości i MSR, a zatem powinny być wykazywane w ewidencji bilansowej jednostek.

Po piąte, Najwyższa Izba Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym (KZD-4110-03-01/2013) z 25 września 2013 r. w kontekście przedmiotowej problematyki wskazała, że w ocenie NIK użytkowane przez centrum nieruchomości stanowią jego aktywa stosownie do definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości. Powinny być zatem ujęte w księgach rachunkowych centrum w grupie środków trwałych, stosownie do definicji środka trwałego zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości, że jednym z kryteriów uznania za środek trwały jest przeznaczenie składnika aktywów na potrzeby jednostki, a zatem używanie do realizacji działalności statutowej. Natomiast organ założycielski powinien je wykazywać w ewidencji pozabilansowej.

Polecamy produkt: Sprawozdawczość budżetowa

Powyższe uregulowania ustawowe i stanowiska podmiotów pozwalają zatem na przyjęcie koncepcji, zgodnie z którą nieruchomości – środki trwałe (budynki przekazane do nieodpłatnego użytkowania), powinny zostać ujęte w ewidencji środków trwałych SPZOZ. Należy bowiem podkreślić, że właśnie ww. jednostka sprawuje kontrolę nad składnikami majątkowymi, wykorzystuje je do realizacji zadań statutowych i realizuje korzyści z ich użytkowania. Jak z kolei wskazano w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/10, w świetle tego przepisu (dop. autora – art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości), aby określony zasób majątkowy mógł być uznany za aktywa danej jednostki, musi ona nad nim sprawować kontrolę. Jednocześnie dodać należy, że tożsame nieruchomości powinny zostać wykazane w ewidencji pozabilansowej organu założycielskiego dla danego SPZOZ, czyli danej gminy. ⒸⓅ

Marcin Nagórek

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 pkt 12, pkt 15 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047).

Art. 51, art. 54 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1638).

Art. 252, art. 256 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.).

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

Pracownicy służby zdrowia

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

HR Tools

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »