Kategorie

Ewidencja księgowa operacji związanych z usunięciem usterek

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Ewidencja księgowa operacji związanej z zastępczym usunięciem usterek / Fot. Fotolia
Jakie dokumenty księgowe powinna wystawić jednostka budżetowa z tytułu obciążenia wykonawcy karami umownymi oraz kosztami zastępczego usunięcia usterek? Czy mają to być noty księgowe? Jak ująć w ewidencji księgowej operacje związane z zastępczym usunięciem usterek?

Jednostka działająca w formie jednostki budżetowej zawarła umowę na wykonanie remontu siedziby. Prace remontowe zostały wykonane zgodnie z umową, jednak w okresie rękojmi ujawniły się usterki. Jednostka zgodnie z umową wezwała wykonawcę (X) do usunięcia usterek, wyznaczając jednocześnie termin na ich usunięcie. Wykonawca (X) nie usunął usterek, co spowodowało, że jednostka zgodnie z postanowieniami umownymi oraz po wyczerpaniu procedur z tym związanych powierzyła usunięcie usterek innemu wykonawcy (Y) na koszt i ryzyko wykonawcy (X). Wykonawca za usunięcie usterek wystawił jednostce fakturę, którą ta uregulowała ze środków ujętych w planie finansowym jednostki.

W wyniku zaistniałych zdarzeń jednostka zgodnie z zapisami umownymi postanowiła:

a) obciążyć wykonawcę (X) karami umownymi,

b) obciążyć wykonawcę kosztami zastępczego usunięcia usterek.

Jakie dokumenty księgowe powinna wystawić jednostka na wyżej wymienione obciążenia? Czy mają to być noty księgowe? Czy w przypadku opisanym w punkcie b może powinna to być refaktura dokumentująca odsprzedaż usług? Jak ująć w ewidencji księgowej opisane powyżej zdarzenia?

Obciążenie wykonawcy (X) zarówno karami umownymi, jak i kosztami zastępczego usunięcia usterek należy udokumentować w formie noty księgowej.

Reklama

Artykuł 483 kodeksu cywilnego przewiduje, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi poprzez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Warunki naliczenia kary powinny być określone w umowie (przypadki, jak i wysokość). Kara umowna jest sankcją cywilnoprawną niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co powoduje, że obciążenie karą powinno nastąpić w formie noty księgowej.

Przychody z tytułu kar umownych jako przychody niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością jednostki zaliczamy do pozostałych przychodów operacyjnych. Ewidencja księgowa kar umownych powinna przebiegać w sposób przedstawiony na schemacie nr 1.

Po pierwsze, trzeba ująć notę księgową z tytułu kary umownej: strona Wn konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097) i strona Ma konta 760 Pozostałe przychody operacyjne (analityka: par. 097),

Następnie księguje się wpływ na rachunek bieżący jednostki środków z tytułu zapłaty noty księgowej: strona Wn konta 130 Rachunek bieżący jednostki (analityka: par. 097) i strona Ma konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097).

Zastępcze usunięcie usterek

Analogicznie jak w przypadku kar umownych, regulacje prawne dotyczące zastępczego wykonania wynikają z przepisów kodeksu cywilnego, w tym zwłaszcza z art. 480. Określa on, że:

w razie zwłoki dłużnika w wykonaniu zobowiązania wierzyciel może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, żądać upoważnienia przez sąd do wykonania czynności na koszt dłużnika,

jeżeli świadczenie polega na zaniechaniu, wierzyciel może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, żądać upoważnienia przez sąd do usunięcia na koszt dłużnika wszystkiego, co dłużnik wbrew zobowiązaniu uczynił,

w wypadkach nagłych wierzyciel może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, wykonać bez upoważnienia sądu czynność na koszt dłużnika lub usunąć na jego koszt to, co dłużnik wbrew zobowiązaniu uczynił.

Korzystając jednak z regulacji zawartych w art. 3531 kodeksu cywilnego (dotyczy zasady swobody zawierania umów), nic nie stoi na przeszkodzie, aby strony umowy cywilnoprawnej zawarły w niej postanowienia, które dają stronie umowy prawo do skorzystania z wykonania zastępczego na koszt dłużnika w konkretnych okolicznościach, bez konieczności uzyskiwania uprzedniego upoważnienia sądu do wykonania zastępczego. Stosowna klauzula zawarta w umowie pozwala wyeliminować ewentualne wątpliwości na gruncie stosowania w tym zakresie wyłącznie przepisów kodeksu cywilnego.

Modernizacja budynku - ewidencja księgowa

W niniejszym przypadku mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją, z której wynika, że na skutek braku usunięcia usterek stwierdzonych w okresie rękojmi przez wykonawcę (X), jednostka w myśl postanowień umownych powierzyła usunięcie usterek osobie trzeciej (wykonawcy Y). Po wykonaniu zleconych prac i ich odbiorze wykonawca (Y) wystawił jednostce fakturę.

Jaki dokument

Reklama

Obciążenie jednostki fakturą za usunięcie usterek przez wykonawcę (Y) oznacza, że w takim przypadku pomiędzy wykonawcą (X) a wykonawcą (Y) nie powstaje żaden stosunek prawny. Nie dochodzi też do wykonania usługi na rzecz niesolidnego wykonawcy (X) ani przez osobę trzecią (wykonawcę Y), ani też przez zamawiającego (jednostkę), co powoduje, że obciążenie wykonawcy (X) poniesionymi kosztami nie stanowi usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie są także w tym przypadku spełnione warunki do refakturowania usług (odsprzedaży usług), którego celem jest przeniesienie kosztów na firmę, która z danej usługi korzysta. Refakturowanie to pewnego rodzaju odsprzedaż usługi, w sytuacji gdy jeden z podmiotów nabywa usługę i następnie ją sprzedaje, przy czym sprzedawca nie jest bezpośrednim usługodawcą. W niniejszym przypadku wykonawca (X) nie jest odbiorcą usługi (zrealizowanych prac), a zatem brak jest podstaw do obciążenia kosztami zastępczego ich wykonania tego wykonawcy w formie faktury czy refaktury. Obciążenie tymi kosztami powinno nastąpić w formie noty księgowej.

Należy również zaznaczyć, że w przypadku gdyby jednostka wystawiła taką fakturę, to i tak wykonawca (X) nie będzie miał prawa do odliczenia podatku VAT z niej wynikającego, gdyż faktura ta nie jest fakturą wystawioną przez podmiot świadczący usługę.

Zastępcze wykonanie było przedmiotem orzeczeń sądowych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1013/10 i z 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1571/13 z 21), z których wynika, że w przypadku zastępczego wykonania nie dochodzi do świadczenia usługi.

Koszty poniesione przez jednostkę z tytułu zastępczego usunięcia usterek należy zaliczyć do pozostałych kosztów operacyjnych, gdyż nie są to koszty związane bezpośrednio z podstawową działalnością jednostki. Natomiast obciążenie wykonawcy (X) tymi kosztami będzie stanowiło, analogicznie jak w przypadku kary umownej – pozostały przychód operacyjny.

Polecamy produkt: Sprawozdawczość budżetowa


Sposób ewidencji księgowej kosztów zastępczego usunięcia usterek oraz obciążenia tym i kosztami wykonawcy (X) przedstawiono na schemacie nr 2.

Po pierwsze, należy zaksięgować fakturę wykonawcy (Y) za zastępcze usunięcie usterek: strona Wn konta 761 Pozostałe koszty operacyjne (analityka: par. 430) i strona Ma konta 201 Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami (analityka: kontrahent). Po drugie, gdy jednostka zapłci za tę fakturę, to trzeba dokonać księgowania: strona Wn konta 201 Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami (analityka: kontrahent) i strona Ma konta 130 Rachunek bieżący jednostki (analityka: par. 430).

Zaś notę księgową (obciążenie wykonawcy X kosztami zastępczego usunięcia usterek) ujmuje się: strona Wn konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097) i strona Ma konta 760 Pozostałe przychody operacyjne (analityka: par. 097).

Sam wpływ na rachunek bieżący jednostki środków z tytułu zapłaty tej noty księgowej będzie uęty zapisem: strona Wn konta 130 Rachunek bieżący jednostki (analityka: par. 097) i strona Ma konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097). ⒸⓅ

Ewidencja kosztów imprezy częściowo sfinansowanej przez pracownika

WAŻNE

Do pozostałych kosztów operacyjnych trzeba zaliczyć koszty poniesione przez jednostkę z tytułu zastępczego usunięcia usterek. Nie są to bowiem koszty związane bezpośrednio z podstawową działalnością jednostki.

SCHEMAT 1

Ewidencja przychodu z tytułu kar umownych

infoRgrafika

Objaśnienia:

1. Nota księgowa z tytułu kary umownej:

● strona Wn konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097),

● strona Ma konta 760 Pozostałe przychody operacyjne (analityka: par. 097),

2. Wpływ na rachunek bieżący jednostki środków z tytułu zapłaty noty księgowej:

● strona Wn konta 130 Rachunek bieżący jednostki (analityka: par. 097),

● strona Ma konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097).

SCHEMAT 2

Ewidencja operacji związanej z zastępczym usunięciem usterek

infoRgrafika

Objaśnienia:

1. Faktura wykonawcy (Y) za zastępcze usunięcie usterek:

● strona Wn konta 761 Pozostałe koszty operacyjne (analityka: par. 430),

● strona Ma konta 201 Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami (analityka: kontrahent),

2. Zapłata przez jednostkę za fakturę z punktu 1:

● strona Wn konta 201 Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami (analityka: kontrahent),

● strona Ma konta 130 Rachunek bieżący jednostki (analityka: par. 430),

3. Nota księgowa – obciążenie wykonawcy (X) kosztami zastępczego usunięcia usterek:

● strona Wn konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097),

● strona Ma konta 760 Pozostałe przychody operacyjne (analityka: par. 097),

4. Wpływ na rachunek bieżący jednostki środków z tytułu zapłaty noty księgowej z punktu 3:

● strona Wn konta 130 Rachunek bieżący jednostki (analityka: par. 097),

● strona Ma konta 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych (analityka: kontrahent i par. 097).

Polecamy serwis: Rachunkowość budżetowa

Elżbieta Gaździk

 główna księgowa samorządowej jednostki budżetowej

Podstawa prawna

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289 ze zm.).

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?

    Młodzieżowy budżet obywatelski

    W mieście realizowany jest budżet obywatelski, którego pula środków podzielona jest na zadania osiedlowe oraz ogólnomiejskie. Czy możliwe jest utworzenie odrębnego młodzieżowego budżetu obywatelskiego, jeśli w mieście obowiązuje uchwała, zgodnie z którą mieszkańcy - bez względu na wiek - mogą zgłaszać swoje pomysły do realizacji? Młodzieżowy budżet obywatelski byłby skierowany do ściśle określonej grupy mieszkańców - tylko tych w wieku uczniów szkół ponadpodstawowych. Czy wprowadzenie młodzieżowego budżetu obywatelskiego powinno mieć formę zarządzenia prezydenta miasta czy uchwały?

    Nowe formularze sprawozdań dla samorządowych jednostek z osobowością prawną

    Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano nowe formularze sprawozdań Rb-N, Rb-Z dedykowane dla samorządowych jednostek z osobowością prawną (instytucji kultury, sp zoz, samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw).