Kategorie

Podział jednostki budżetowej - problemy praktyczne

Podział jednostki budżetowej - problemy praktyczne./ fot. Fotolia
Podział jednostki budżetowej - problemy praktyczne./ fot. Fotolia
Od 1 października 2018 r. odłączono od Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (GOPS) Środowiskowy Dom Samopomocy (ŚDS), funkcjonujący w strukturach GOPS. Dotąd finansowanie działalności ŚDS odbywało się w planie finansowym GOPS (wydatki GOPS w dziale 85219, wydatki ŚDS w dziale 85203). ŚDS miał swojego kierownika, ale księgowość w jednym zadaniu prowadził GOPS. Do GOPS należało dokonywanie wszelkiego rodzaju wydatków dotyczących ŚDS. Operacje te były ujmowane w księgach rachunkowych GOPS, z tym że np. środki trwałe wykorzystywane przez ŚDS były ujmowane analitycznie w odrębnej księdze inwentarzowej. W związku z tym odłączeniem pojawiło się kilka pytań na temat problemów praktycznych.

Czy ŚDS może zatrudnić księgową na umowę zlecenia? Czy musi mieć główną księgową, co wiąże się z umową o pracę?

Utworzenie nowej jednostki budżetowej przez podział istniejącej jednostki wiąże się z koniecznością podjęcia decyzji o prowadzeniu obsługi finansowo-księgowej nowej jednostki. W przypadku samorządowych jednostek budżetowych organ tworzący nową jednostkę, którym jest rada gminy, może wybrać jedno z podanych rozwiązań:

  • rozwiązanie 1 - powierzenie obsługi finansowo-księgowej tej jednostki innej jednostce budżetowej gminy w ramach tzw. centrum usług wspólnych (w trybie określonym w art. 10a-10d ustawy o samorządzie gminnym),
  • rozwiązanie 2 - pozostawienie tej sprawy w gestii kierownika nowo tworzonej jednostki budżetowej.

W pierwszej sytuacji obsługa finansowo-księgowa ŚDS mogłaby być np. nadal sprawowana przez GOPS albo inną jednostkę, np. urząd gminy. W drugiej sytuacji kierownik ŚDS powinien zatrudnić główną księgową ŚDS na umowę o pracę. Wymóg ten wynika z art. 54 ust. 1 uofp, który stanowi, że głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych jest pracownik. Status pracownika mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Umowa zlecenia nie daje takiego statusu. Jeśli rozważana jest umowa zlecenia, to ze względu na nieduży zakres zadań głównego księgowego ŚDS można zatrudnić go na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Czy jeśli w planie finansowym GOPS są przewidziane środki na wydatki ŚDS, to można z tych środków kupić rzeczy, które będą potrzebne ŚDS po rozdzieleniu jednostek, np. sprzęt komputerowy, oprogramowanie księgowe?

Reklama

O wyposażeniu w mienie niezbędne do działalności statutowej nowo tworzonej jednostki budżetowej decyduje organ tworzący tę jednostkę - w tym przypadku rada gminy. Odpowiednie postanowienia powinny być zamieszczone w uchwale o utworzeniu tej jednostki, w której m.in. określa się mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.

Jednostki budżetowe nie są właścicielami mienia, które jest wykorzystywane w ich działalności statutowej. Jedynie zarządzają mieniem stanowiącym własność wspólnoty samorządowej - osoby prawnej, jaką jest gmina. Dlatego rada gminy przy podejmowaniu uchwały o utworzeniu nowej jednostki budżetowej, wydzielanej z innej jednostki budżetowej, może wskazać składniki mienia należącego dotąd do GOPS, a także innych podległych gminie jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają zostać przekazane w zarząd nowej jednostce - ŚDS. Trzeba jednak pamiętać o pewnych ograniczeniach prawnych w tym względzie.

Pierwsze ograniczenie prawne dotyczy nieruchomości wykorzystywanych na cele statutowe jednostek. Prawidłowo powinny być one przekazane w trwały zarząd, na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tak więc dotychczasowa siedziba GOPS (grunty, budynki) powinna być w trwałym zarządzie GOPS. Przy wydzieleniu ŚDS z GOPS możliwe są dwie sytuacje wymagające uregulowania:

  • sytuacja 1 - ŚDS pozostaje nadal w dotychczas zajmowanych pomieszczeniach w budynkach GOPS,
  • sytuacja 2 - ŚDS otrzymuje nową, odrębną siedzibę.
Reklama

W pierwszym przypadku kierownik GOPS z dniem utworzenia ŚDS musi złożyć do zarządu gminy wniosek o wygaszenie trwałego zarządu do części nieruchomości, która stała się zbędna GOPS. Natomiast kierownik ŚDS powinien złożyć wniosek o przekazanie mu tej części w trwały zarząd. Na podstawie tych wniosków obie jednostki otrzymają decyzję o ustanowieniu na ich rzecz trwałego zarządu nieruchomości w częściach ułamkowych, z określeniem sposobu korzystania z tej nieruchomości przez GOPS i ŚDS. Decyzje będą podstawą do ujęcia nieruchomości (gruntów, budynków, budowli) w księgach rachunkowych obu jednostek w takiej wartości, jaka wynika z przyznanych im części ułamkowych nieruchomości.

W drugim przypadku z dniem utworzenia ŚDS jego kierownik powinien złożyć wniosek do zarządu gminy o oddanie mu w trwały zarząd nieruchomości na cele statutowe. Nieruchomości takie są przekazywane z gminnego zasobu nieruchomości, na podstawie decyzji o przekazaniu ich w trwały zarząd. Jeśli w zasobie gminnym nie ma odpowiednich nieruchomości, kierownik ŚDS może zostać upoważniony przez zarząd gminy do nabycia odpowiedniej nieruchomości. Akt notarialny kupna nieruchomości jest zawierany na podstawie udzielonego upoważnienia przez kierownika ŚDS w imieniu i na rzecz gminy, z tym że z dniem nabycia nieruchomości ŚDS uzyskuje trwały zarząd tą nieruchomością z mocy prawa.

Drugie ograniczenie prawne dotyczy wartości niematerialnych i prawnych, jakimi są licencje na użytkowanie oprogramowania komputerowego (biurowego, księgowego). Licencje te zazwyczaj są niezbywalne. Oznacza to, że:

  • licencje dla ŚDS mogą być nabyte dopiero od dnia utworzenia tej jednostki,
  • nawet jeśli ŚDS otrzyma używany sprzęt komputerowy od innej jednostki (np. GOPS, urzędu miasta), to będzie musiał nabyć nowe licencje na oprogramowanie użytkowane na tym sprzęcie.

Oprac. Izabela Motowilczuk

były wieloletni inspektor kontroli

Poszerzaj swoją wiedzę korzystając z naszego programu >>
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Poradnik Rachunkowości Budżetowej
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Termin na wykonanie wydatków niewygasających

    Czy uchwała rady gminy może przedłużyć termin na wykonanie wydatków niewygasających wynikający z art. 263 uofp?

    Inwestycje w OZE - rozliczanie dotacji na gruncie VAT

    Opodatkowanie VAT dotacji, w tym w szczególności dotacji na finansowanie inwestycji w OZE, niezmiennie budzi wątpliwości. Organy podatkowe prezentują w tym zakresie stanowisko niekorzystne dla gmin, a sądy administracyjne nie prezentują w wydawanych orzeczeniach jednolitej linii orzeczniczej. Wątpliwości związane ze sposobem traktowania dotacji stały się powodem tego, że 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tej problematyki. Na wyrok TSUE przyjdzie poczekać zapewne co najmniej do 2023 r., jednak już teraz warto zwrócić uwagę na to, jakie może on pociągnąć za sobą konsekwencje.

    Terminowe rozliczanie sum depozytowych - procedura

    Rozliczanie sum depozytowych - jak to zrobić w terminie? Przedstawiamy instruktaż dla księgowych.

    Zmiany w zasadach wystawiania faktur w 2021 r.

    Zasady wystawiania faktur. Od 1 lipca 2021 r. obowiązują zmiany w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur. Nowości dotyczą uznania za fakturę biletów jednorazowych. Zniesiony został limit 50 km.

    W jaki sposób oblicza się termin 3 miesięcy zatrudnienia do celów PPK?

    Jeśli pracownik nie złoży deklaracji o nieprzystępowaniu do PPK, to w jakim terminie należy zawrzeć w jego imieniu umowę o prowadzenie PPK?

    Jak ująć w ewidencji księgowej częściowo umorzony, a następnie zwrócony do reklamacji środek trwały

    Środek trwały został zakupiony w 2019 r. i rozpoczęto jego umorzenie. Pod koniec 2019 r. został zareklamowany i w grudniu 2020 r. zwrócony do dostawcy, co potwierdzone jest fakturą korygującą na 100% jego wartości. Jak rozliczyć taką operację w księgach rachunkowych? W przypadku likwidacji środka trwałego jego wartość netto jest księgowana zapisem 800/011, a dotychczasowe umorzenie 071/011. W opisanym przypadku umorzenie z 2019 r. powinno być przeksięgowane na pozostałe przychody operacyjne (w 2020 r. odpisy nie były dokonywane).

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej - wiceminister finansów Piotr Patkowski w trakcie posiedzenia prezydium Rady Dialogu Społecznego zadeklarował chęć rozmów o podwyżkach w budżetówce.

    Spółka komunalna ponosi opłatę za zajęcie pasa drogi

    Spółka ze 100-proc. udziałem gminy realizuje zadanie polegające na przebudowie wodociągu w pasie drogi gminnej. Czy w sytuacji, w której gmina jest właścicielem tego wodociągu, a spółka jest dzierżawcą, gmina powinna naliczyć wobec spółki opłatę za umieszczenie urządzeń wodociągowych w pasie drogowym? Czy spółka komunalna w ogóle jest zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego?

    Jak windykować Dokument Obliczenia Opłaty

    Czy Dokument Obliczenia Opłaty, wystawiany na podstawie art. 40e ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, może być windykowany, jeśli nie został opłacony? Czy bez okazania dowodu opłaty nie powinien był zostać wydany wnioskodawcy?

    Gmina nie może odstąpić od naliczenia opłaty prolongacyjnej

    Czy należy naliczyć opłatę prolongacyjną w okresie stanu pandemii, jeśli gmina nie podjęła uchwały o nienaliczaniu opłaty prolongacyjnej w okresie pandemii?

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - terminy

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - przedstawiamy terminy sprawozdań, które powinny złożyć w lipcu jednostki samorządu terytorialnego.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r. O ile wzrosną wynagrodzenia młodych lekarzy?

    Aport wodociągu a opodatkowanie VAT

    Czy wniesienie aportem sieci kanalizacyjnych i wodociągowych w zamian za podwyższenie ilości udziałów gminy w spółce będzie podlegało opodatkowaniu, czy będzie korzystało ze zwolnienia od VAT z uwagi na to, że od momentu oddania do użytkowania do momentu wniesienia aportem minęły już 2 lata?

    Podwyższone koszty w czasie pracy zdalnej

    W związku z obowiązującymi obostrzeniami związanymi z epidemią COVID-19 część pracowników urzędu gminy świadczy pracę zdalnie. Niektórzy z nich mieszkają poza miejscowością, w której znajduje się urząd i stosowane są wobec nich podwyższone koszty uzyskania przychodów. Czy można je stosować także w okresie pracy zdalnej, gdy pracownicy nie dojeżdżają do pracy?

    Czy w roku 2021 wydatki bieżące mogą przewyższyć dochody bieżące

    Czy w roku 2021 obowiązuje przepis, na podstawie którego wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż dochody bieżące, z wyłączeniem wydatków covidowych?

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?