Uchylanie się wykonawcy od zawarcia umowy

Jeżeli zamawiający ustali, że wykonawca uchyla się od zawarcia z nim umowy, to może on wybrać ofertę najkorzystniejszą spośród pozostałych ofert bez przeprowadzania ich ponownego badania i oceny, chyba że zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania. W praktyce największe problemy nastręcza zamawiającemu ustalenie sytuacji, w których wykonawcy uchylają się od zawarcia z nim umowy. Można z dużą dozą prawdopodobieństwa wykluczyć sytuację, w której wykonawca wprost oświadcza, że nie podpisze z zamawiającym umowy, gdyż takie przypadki prawie nigdy się nie zdarzają. Przecież jeżeli wykonawca w ogóle nie chciał zawierać umowy z zamawiającym, to nie składałby swojej oferty. Zazwyczaj wykonawcy chcą zawrzeć umowę z zamawiającym, ale chcą go nakłonić do zmiany części niekorzystnych dla nich postanowień umownych, zaś odmowa podpisania umowy jest formą nacisku, aby doszło do proponowanej przez nich zmiany treści umowy. Zatem największe problemy zamawiającemu stwarzają takie działania wykonawcy, który wprost nie uchyla się od zawarcia z nim umowy, ale wnosi o zmianę terminu zawarcia umowy podając różne przyczyny tej zmiany czy też wskazuje, że nie może zawrzeć umowy w wyznaczonym terminie i nie podaje innego terminu zawarcia umowy. Powstaje wtedy wątpliwość: czy takie zachowanie wykonawcy można zakwalifikować jako uchylanie się od zawarcia umowy?

Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt: KIO 311/16 (LEX nr 2015701) uznała, iż: „stwierdzenie, że wykonawca, który złożył ofertę najkorzystniejszą, uchyla się od zawarcia umowy, musi być poprzedzone ustaleniem, iż rzeczony wykonawca nie ma zamiaru zawarcia umowy i umyślnie podejmuje działania, które mają na celu niedopuszczenie do jej zawarcia. Z całą stanowczością podkreślić należy, że "uchylanie się" wcale nie musi oznaczać bezpośredniej odmowy zawarcia umowy, lecz może wynikać z okoliczności i z zachowania (działań lub zaniechań) wykonawcy.”

Wynika z powyższego, iż działania wykonawcy zmierzające do niezawarcia z zamawiającym umowy w terminie przez tego ostatniego wyznaczonym, mogą zostać uznane za uchylanie się od zawarcia umowy, pod warunkiem, że z całokształtu zachowania wykonawcy można wysnuć wniosek, że podana przez niego przyczyna odmowy zawarcia umowy nie jest prawdziwa. Zatem zamawiający zawsze winien zweryfikować czy przyczyna odmowy zawarcia umowy jest rzeczywista i faktycznie uniemożliwia zawarcie tej umowy, czy też została zgłoszona jedynie dla pozoru. Wskazać należy, iż w przeważających przypadkach podawane przez wykonawców przyczyny należą do tej ostatniej kategorii i faktycznie nie uniemożliwiają zawarcia umowy. Uzasadnia to zawarcie przez zamawiającego umowy z innym wykonawcą.

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne