Kategorie

Dotacje z budżetu gminy dla niepublicznych przedszkoli – jak ustalić liczbę dzieci?

Dotacje oświatowe z budżetu gminy na rzecz niepublicznych przedszkoli – jak ustalić liczbę dzieci? /fot. Fotolia
Dotacje oświatowe z budżetu gminy na rzecz niepublicznych przedszkoli – jak ustalić liczbę dzieci? /fot. Fotolia
Które dzieci nasze są? Nie bez przyczyny niniejszy artykuł zaczyna się rodem z języka potocznego, a sama fraza "utarła się" już nawet jako swego rodzaju frazeologizm na określenie rozwikłania niepewności o przynależność dzieci. Związki tego zagadnienia z tematyką artykułu są dosyć jaskrawe, bowiem poniższy tekst traktuje o dotacjach oświatowych z budżetu gminy na rzecz niepublicznych przedszkoli. Jedną ze zmiennych prawidłowego ustalenia kwoty dotacji jest właśnie liczba dzieci, która jednak pojawia się w dwóch odsłonach, a mianowicie: liczbie dzieci w przedszkolach publicznych i liczbie dzieci w przedszkolach niepublicznych. Ustalenie kwoty dotacji oświatowej jest skutkiem zastosowania ustawowego algorytmu, pojawia się zatem zasadne pytanie, po której stronie równania należy ująć które dzieci?

Niebezpieczne uproszenia

Na wstępie warto wyjaśnić kilka kwestii. Otóż po pierwsze, w artykule poruszana jest kwestia dotowania przedszkoli niepublicznych na podstawie art. 90 ust. 2b Ustawy o systemie oświaty (dalej jako USO), w zakresie liczby dzieci, a więc w obowiązującym stanie prawnym ma to walor historyczno-poznawczy, ponieważ przepis ww. został uchylony. Niemniej powstałe roszczenia sprzed nowelizacji, zgodnie z 10 letnim terminem przedawnienia roszczeń z art. 118 Kodeksu cywilnego, wciąż mogą być skutecznie dochodzone przed sądem powszechnym.

W niniejszym artykule rozważa się dystynkcję dzieci na te, które uczęszczają do przeszkoli publicznych (dla uproszczenia dalej jako dzieci w publicznych przedszkolach) oraz na dzieci uczęszczające do przedszkoli dotowanych, czyli niepublicznych - dla uproszczenia dalej jako dzieci w niepublicznych przedszkolach.

Polecamy: Seria poradników z prawa pracy

Drugim uproszczeniem o walorze poznawczym jest przyjęcie, że dotację oświatową z art. 90 ust. 2b USO przyznaje się niepublicznemu przedszkolu. Należy mieć świadomość, że w polskim systemie prawa cywilnego znane są trzy rodzaje podmiotów, osoby fizyczne, osoby prawne i podmioty, które co prawda nie mają osobowości prawnej, ale ustawa (nie tylko Kodeks cywilny) przydaje im zdolność prawną. Tylko ww. podmioty mogą nabywać prawa i obowiązki, a także mają prawo pozywać i być pozywanym w sądzie.

Przedszkole niepubliczne nie ma osobowości prawnej, a w swej konstrukcji opiera się na fundamentalnej przesłance, jaką jest występowanie organu prowadzącego. To organ prowadzący (którym może być osoba fizyczna lub osoba prawna), jest podmiotem praw i obowiązków wynikających ze stosunku dotacyjnego z gminą. Organ prowadzący jest beneficjentem dotacji oświatowej i to on otrzymuje dotację podmiotowo-celową, nie zaś przedszkole niepubliczne. Niemniej w dalszej części artykułu autor posługuje się uproszczeniem tu wyjaśnionym, lecz trzeba mieć świadomość stanu prawnego.

Przeliczeniowa koncepcja liczby dzieci w publicznych przedszkolach

Jak już o tym była mowa, dotację oświatową ustala się w kwocie będącej przeliczeniem zaplanowanych wydatków w przedszkolach publicznych przypadającej na jednego ucznia w tych przedszkolach. Dotacja stanowi ułamek wyżej wymienionej tzw. kwoty podstawowej dotacji (z reguły 75%, zgodnie z uchwałą rady gminy).

W tym miejscu należy wskazać, że o ile koncepcja „przeliczeniowej” liczby uczniów jest stosowana do podziału części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z wydawanymi corocznie na podstawie art. 28 ust. 6 Ustawy z 13.11.2003 r. o dochodach j.s.t. rozporządzeniami MEN w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, o tyle brak podstawy prawnej do recypowania przyjętej koncepcji „przeliczeniowej” liczby uczniów do ustalania liczby dzieci w przedszkolach publicznych dla potrzeb wyliczenia dotacji dla przedszkoli niepublicznych.

Jeśli ustawodawca chciałby uregulować metodę wyliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych zuwzględnieniem „przeliczeniowej” liczby dzieci w przedszkolach publicznych, należałoby to wprost wskazać w art. 90 ust. 2b USO. Tymczasem ww. przepis zawiera sformułowanie wprzeliczeniu na jednego ucznia. Nie daje to podstaw do przyjęcia, że w przepisie mowa o„przeliczeniowej” liczbie uczniów. Stanowiłoby to niedopuszczalną, rozszerzającą wykładnię art. 90 ust. 2b USO.

Koncepcja rzeczywistej, aktualnej liczby dzieci w publicznych przedszkolach

W orzecznictwie pojawiają się poglądy, że obliczając dotację należy brać pod uwagę każdoczesną, rzeczywistą liczbę dzieci uczęszczających do przedszkoli publicznych w gminie. Zatem zmiana liczby uczniów wymuszałaby konieczność przeliczenia dotacji. Niemniej należy mieć na uwadze, że każdoczesna zmiana liczby uczniów w przedszkolach publicznych, wymuszająca przeliczenie dotacji, doprowadziłaby do paraliżu systemu, albowiem zmiany w liczbie uczniów w przedszkolach publicznych mogą występować od pierwszego dnia edukacji i występować niemal codziennie. W praktyce oznaczałoby to konieczność przeliczania dotacji każdego dnia, co sparaliżowałoby wydziały oświaty w gminach i czyniło system dotacyjny dysfunkcyjnym. Pojawia się też problem, z jakiej chwili liczba uczniów jest miarodajna (przecież ciągle się zmienia).

Z treści art. 90 ust. 2b USO wynika, że podstawą dotacji dla przedszkoli niepublicznych są wydatki bieżące na przedszkola publiczne uchwalone przez gminę dotującą W dacie uchwalania uchwały budżetowej gmina musi przyjąć określoną liczbę dzieci w publicznych przedszkolach, aby zaplanować wydatki na przedszkola publiczne. Ustalenie wysokości dotacji na podstawie wydatków planowanych w budżecie gminy, a także planowanej liczby dzieci w przedszkolach publicznych stabilizuje sytuację finansową przedszkoli niepublicznych. Ponadto, oparcie stawki dotacji na liczbie dzieci w przedszkolach publicznych w roku budżetowym uprzednim względem roku udzielania i wypłacania dotacji przedszkolom niepublicznym jest planistycznie, ekonomicznie i rachunkowo uzasadnione. Mówiąc inaczej, przesłanka, jaką jest liczba dzieci w przedszkolach publicznych, zawsze uprzedza wniosek, którym jest finalna stawka dotacji. Z powyższego wynika jednakże, że gmina nie może przyjąć w algorytmie dotacji liczbę dzieci w przedszkolach publicznych, która będzie uczęszczała faktycznie do przedszkola publicznego. Konsekwencją przyjęcia liczby planowanej jest również konstatacja, że gmina nie może retroaktywnie zmieniać stawki dotacji oświatowej w wyniku zmiany faktycznej liczby dzieci w przedszkolach publicznych w toku roku budżetowego.

Koncepcja liczby dzieci publicznych z SIO

Rodzi się zasadne pytanie - jeżeli nie przeliczeniowa liczba dzieci w przedszkolach publicznych, ani nie faktyczna liczba dzieci w przedszkolach publicznych, to jaka liczba? Wydaje się, że rozwiązaniem jest przyjęć w metodologii kalkulacji liczby dzieci w przedszkolach publicznych z Systemu Informacji Oświatowe - dalej jako SIO.

Po myśli ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej, system ten służy do uzyskiwania danych niezbędnych do prowadzenia polityki edukacyjnej państwa, podnoszenia jakości i upowszechniania edukacji oraz do usprawniania finansowania zadań oświatowych. Co najistotniejsze – są to dane jawne i sprawdzalne, a zasada ustalania podstawy wyliczenia dotacji uzależniona musi być od jasnych, przejrzystych i możliwych do sprawdzenia kryteriów. Tego warunku nie dałoby się spełnić opierając się na stale zmieniającej się (potencjalnie każdego dnia) liczbie dzieci faktycznie uczęszczających do przedszkoli publicznych.

Za tym poglądem przemawia również aprobujące stanowisko orzecznictwa. Z względnie bogatego dorobku judykatury warto przytoczyć poniższe orzeczenie: w ustawie o systemie oświaty brak jest przepisu, który wprost wskazywałby na datę dokonania obliczenia liczby uczniów przedszkoli publicznych dla celów ustalenia wysokości dotacji dla przedszkoli niepublicznych. W ocenie Sądu, wychodząc z założenia, że ustalenie wysokości dotacji służyć ma racjonalnemu zaplanowaniu i prowadzeniu działalności każdego przedszkola, w tym niepublicznego, w danym roku, zasadnym byłoby ustalanie liczby uczniów przedszkoli publicznych w oparciu o dane z systemu informacji oświatowej na dzień 30 września roku poprzedzającego w stosunku do roku, na który ma zostać przyznana dotacja. [...] W przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, że ustalenie należnej dotacji byłoby możliwe dopiero po zakończeniu danego roku, kiedy znana byłaby rzeczywista liczba uczniów uczęszczających do przedszkoli publicznych. Jak podniesiono powyżej, byłoby to nieracjonalne i sprzeczne z celem, któremu służy ustalenie i wypłacenie przedszkolom niepublicznym dotacji za dany rok (tak m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 4.12.2015 sygn. akt: I C 333/14).

Liczba dzieci w przedszkolach niepublicznych i kwestie dowodowe

O ile koncepcja faktycznej liczby dzieci w przedszkolach publicznych wydaje się chybionym rozwiązaniem dla ustalenia prawidłowej stawki dotacji oświatowej z art. 90 ust. 2b USO (zarówno z punktu widzenia gmin, z uwagi na niestabilne kryterium wyliczenia dotacji, jak i przedszkoli niepublicznych, z uwagi na brak możliwości bieżącej weryfikacji stawki oraz trudność w planowaniu własnej działalności), o tyle liczba dzieci w przedszkolach niepublicznych (dotowanych) powinna pokrywać się ze stanem rzeczywistym wychowanków przedszkola niepublicznego.

Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że gmina wypłaca dotację przedszkolu niepublicznemu w kwocie skorelowanej z liczbą dzieci faktycznie uczęszczających do przedszkola niepublicznego. Szczegółowe regulacje dotyczące metody ustalania rzeczywistej liczby uczniów ustawodawca pozostawił do unormowania w uchwałach organów stanowiących j.st., zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 90 ust. 4 USO.

Zatem ewidencjonowanie liczby dzieci w przedszkolu niepublicznym opiera się na akcie prawa miejscowego. Rada Gminy ma kompetencję, aby stosowną uchwałą ustalić zasady i tryb udzielania i rozliczania dotacji oświatowej. Skutkiem tego jest najczęściej wprowadzenie formularzy ewidencyjnych, zwyczajowo ujętych w formie załącznika do uchwały. Kwestionowanie mocy dowodowej ww. dokumentu, a także ich terminowe przedkładanie, jako jedna z czterech przesłanek sine qua non i wyłącznych dla zaktualizowania się roszczenia o zapłatę dotacji, jest przedmiotem odrębnego artykułu.

Konkluzje

Udzielenie dotacji przez gminę wiążę się z ustaleniem prawidłowej stawki dotacji na jedno dziecko w przedszkolu niepublicznym. Celem poprawnego wyliczenia należy zastosować algorytm, w którym ujmuje się również dzieci w przedszkolu publicznym. Widać wyraźnie, że metodologia obliczenia kwoty dotacji opiera się na zmiennych (m.in. liczbach dzieci - w przedszkolach publicznych i przedszkolach niepublicznych). Liczba dzieci w przedszkolach publicznych powinna zostać zaczerpnięta z danych z SIO na 30 września roku uprzedniego względem roku wydatkowania dotacji oświatowej. Ten mechanizm jest najbardziej spójny, przejrzysty i planistycznie racjonalny. Liczba dzieci w przedszkolu niepublicznym jest natomiast liczbą dzieci rzeczywiście uczęszczających do przedszkola niepublicznego w roku budżetowym otrzymywania dotacji oświatowej przez organ prowadzący przedszkole niepubliczne.

Autor: Jan Akimenkow, aplikant radcowski

Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    29 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Projekt budżetu na 2022 rok przyjęty przez rząd

    Budżet 2022 - Rada Ministrów przyjęła projekt. Zakłada on, że dochody budżetu państwa wyniosą 481,4 mld zł a wydatki - 512,4 mld zł. Deficyt ma wynieść nie więcej niż 30,9 mld zł.

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej 2022

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej od 1 stycznia 2022. Ile wyniesie?

    Twórca na etacie a koszty uzyskania przychodów

    Nie ma przeszkód, aby w ramach stosunku pracy lub innego pokrewnego stosować, obok „zwykłych” kosztów pracowniczych, także tzw. koszty autorskie wynoszące 50% przychodu. Zdarza się to szczególnie często w instytucjach kultury. Jednak aby to było możliwe, trzeba spełnić warunki wskazywane zarówno przez fiskusa, jak i orzecznictwo sądowe.

    Podejrzenie nieprawidłowego korzystania ze zwolnienia lekarskiego podstawą do kontroli pracodawcy

    Pracodawca jest zobowiązany przeprowadzać kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez ubezpieczonych. Czynności kontrolne podejmuje przede wszystkim w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie niewłaściwego korzystania z absencji pracownika.

    Rada gminy jest właściwa do przekazywania petycji innym organom

    Organem uprawnionym do kwalifikacji petycji i przekazania jej organowi właściwemu do rozpatrzenia jest rada gminy. Przysługujących jej w tym zakresie kompetencji nie może scedować na inne podmioty - np. na przewodniczącego rady gminy.

    Obowiązek stosowania oznaczenia TP

    Czy należy oznaczać symbolem TP fakturę wystawioną na czynsz za stację uzdatniania wody dla spółki gminnej pn. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Z. sp. z o.o.?

    Jak zaklasyfikować wydatki gminy na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia

    Gmina planuje ująć w planie finansowym wydatek na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia komunalnego. Czy tego typu wydatek jest zgodny z klasyfikacją wydatków budżetowych i nie będzie stanowił przekroczenia dyscypliny finansów publicznych?

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?