Jak ustalić wysokosc ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy

Pracodawca może nakazać pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w okresie biegnącego wypo­wiedzenia umowy o pracę (art. 1671 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; dalej: k.p.). Dotyczy to jednak tyl­ko wypowiedzenia umowy o pracę przez pracownika lub pracodawcę. W razie rozwiązywania umowy o pracę za porozumieniem stron wykorzystanie urlopu w pozo­stałym do dnia zakończenia zatrudnienia okresie pracy należy uzgodnić z pracownikiem (najlepiej już w samej treści porozumienia) - ponieważ pracodawca nie może jednostronnie narzucić obowiązku „wybrania" urlopu w okresie od zawarcia porozumienia do rozwiązania umowy. Nie jest to bowiem okres wypowiedzenia.

Jeżeli pracownica wykorzysta cały przysługujący jej urlop, wtedy pracodawca nie będzie zobowiązany do wypłacenia jej ekwiwalentu. Pracodawca może narzucić termin wykorzystania ur­lopu tylko w dwóch przypadkach:

• w okresie wypowiedzenia umowy o pracę (art. 1671 k.p.),
• do końca września następnego roku kalendarzowego w odniesieniu do urlopu niewykorzystanego w roku ubiegłym (art. 168 k.p.).

Z pytania wywnioskować można, że rozliczeniu pod­lega jedynie urlop tegoroczny; pracownica nie ma niewy­korzystanego urlopu z lat ubiegłych. Pracodawca musi dokonać rozliczenia urlopu w wymiarze proporcjonal­nym do okresu jej pracy w tym roku, przy uwzględnieniu przebywania na urlopie wychowawczym.

Zobacz również: Ekwiwalent za niewykorzystany urlop kierowników urzędów

Kodeks pracy wymienia w art. 1552 okresy nieobec­ności, po upływie których powracający do pracy pra­cownik ma prawo do urlopu odpowiednio obniżonego.

Na podstawie tego przepisu urlop proporcjonalny przy­sługuje m.in. pracownikowi powracającemu do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalenda­rzowego po trwającym co najmniej miesiąc okresie:

• urlopu bezpłatnego,
• urlopu wychowawczego,
• odbywania zasadniczej służby wojskowej lub jej form zastępczych, okresowej służby wojskowej, przeszko­lenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych,
• tymczasowego aresztowania,
• odbywania kary pozbawienia wolności,
• nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy. Jeżeli okresy te przypadają po nabyciu przez pracow­nika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega pro­porcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługu­jącym mu lub w wyższym wymiarze. Od początku paź­dziernika 2013 r. zasada ta nie dotyczy jednak urlopu wychowawczego.

Obniżenie proporcjonalne urlopu wypoczynkowego nastąpi jedynie w roku, w którym pracownik powraca do pracy po trwającym co najmniej miesiąc urlopie wychowawczym, który rozpoczął się 1 stycznia danego roku albo wcześniej.

W opisanej w pytaniu sytuacji dwa miesiące urlo­pu wychowawczego wykorzystanego w 2014 r. wpłyną na należny pracownicy urlop wypoczynkowy.

Przy ustalaniu urlopu w wymiarze proporcjonalnym należy pamiętać o kilku zasadach.

Polecamy serwis: Urlopy

Zasady ustalania urlopu proporcjonalnego:

• kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 rocznego wymiaru urlopu (art. 1552a § 1 k.p.),
• niepełny miesiąc zatrudnienia zaokrąglamy do pełnego miesiąca; jeżeli w tym samym miesią­cu następuje zakończenie zatrudnienia i podjęcie pracy u kolejnego pracodawcy, zaokrąglenia do­konuje dotychczasowy pracodawca (art. 1552a § 2 i 3 k.p.),
• niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia (1553 § 1 k.p.).

Biorąc pod uwagę zasady ustalania urlopu propor­cjonalnego zawarte w ramce, urlop pracownicy, o któ­rej mowa w pytaniu, powinien być naliczony za 8 mie­sięcy, tj. marzec-październik, w następujący sposób:

• przysługujący urlop w dniach:

26 dni x 8/12 = 17,33 dnia, po zaokrągleniu 18 dni urlopu,

• wymiar urlopu w przeliczeniu na godziny:

18 x 8 = 144 godzin urlopu, przyjmując za jeden dzień urlopu 8 godzin (art. 1542 k.p.),

• należny urlop za 2014 r. wyrażony w godzinach: 144 godzin - 40 wykorzystanych godzin urlopu przez pracownika = 104 godziny.

Przy ustalaniu ekwiwalentu nie uwzględnia się trzy­nastki oraz otrzymywanych przez pracownika nagród (§ 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjal­nej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypła­cania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop). Podstawę obliczeń ekwiwalentu dla tej pracownicy stanowić będzie stała miesięczna pensja oraz dodatek stażowy. Składniki wynagrodze­nia określone w stawce miesięcznej w stałej wysoko­ści uwzględnia się przy ustalaniu ekwiwalentu w wy­sokości należnej w miesiącu nabycia prawa do tego ekwiwalentu (§ 15 tego rozporządzenia).

Sposób wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzy­stany urlop wypoczynkowy tej pracownicy:

• sumę miesięcznych wynagrodzeń należy podzielić przez współczynnik urlopowy:

2970 zł (stała pensja i dodatek za wysługę lat) : : 20,83 (współczynnik ekwiwalentowy w 2014 r.) = = 142,58 zł,

następnie

• tak otrzymany ekwiwalent za jeden dzień urlopu należy podzielić przez liczbę odpowiadającą dobo­wej normie czasu pracy obowiązującej pracownika: 142,58 zł : 8 godzin = 17,82 zł,

następnie

• otrzymany ekwiwalent za jedną godzinę urlopu na­leży pomnożyć przez liczbę godzin niewykorzysta­nego przez pracownicę urlopu wypoczynkowego: 17,82 zł x 104 godzin = 1853,28 zł.

MAREK ROTKIEWICZ - prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy, autor licznych publikacji prasowych oraz książkowych z tego zakresu, wykładowca, trener

PODSTAWY PRAWNE

• art. 155', art. 1552, art. 1552a, art. 1553 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 208);
• § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wy­płacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 174, poz. 1353).

Polecamy serwis: Kadry i płace