| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Podatki > Centralizacja Vat > Centralizacja VAT w pytaniach i odpowiedziach

Centralizacja VAT w pytaniach i odpowiedziach

Czy w związku z centralizacją VAT gminy mogą składać korekty za okresy wcześniejsze? Czy warto zmienić wcześniejsze rozliczenia? Na pytania odpowiada Janina Fornalik starszy menedżer i doradca podatkowym w MDDP.

Czy gmina musi zwrócić VAT do UE, jeśli był on kosztem kwalifikowalnym?

Konieczność zwrotu występuje jedynie w przypadku podjęcia decyzji o skorygowaniu deklaracji i odliczeniu VAT. Jeżeli takie korekty nie zostały złożone, to gmina nie musi nic oddawać, pod warunkiem jednak, że złoży w urzędzie skarbowym stosowną informację o braku odliczenia VAT do końca listopada 2016 r. Przepis ten budzi wątpliwości w kontekście regulacji dotyczących finansowania projektów z UE - VAT może być kosztem kwalifikowalnym jedynie w przypadku braku prawnej możliwości jego odliczenia. W tym przypadku gmina świadomie rezygnuje z możliwości odliczenia VAT, mimo że przysługuje jej takie prawo po wyroku TSUE. Jest to kolejny zabieg zniechęcający do skorygowania rozliczeń VAT i odzyskania tego podatku z urzędu skarbowego. Czy jest on legalny, powinny rozstrzygnąć instytucje unijne. I jeszcze jedna kwestia może budzić wątpliwości w praktyce. Brak obowiązku zwrotu VAT dotyczy finansowania projektów zgodnie z umowami zawartymi na 29 września 2015 r. Ustawa nie reguluje np. sytuacji, gdy do takich umów zostaną w późniejszym okresie wprowadzone zmiany.

Korekty niezależnie od tego, czy wiążą się ze zwrotami związanymi z funduszami UE, czy też nie, wymagają też spełnienia dodatkowych wymogów formalnych?

W art. 11 nowych przepisów ustawodawca wskazał obowiązki związane z korektami. Oczywiście mogą one być składane też z innych przyczyn niż centralizacja, np. w związku z błędami, i przepisy to uwzględniają. Właśnie w związku z tym zawsze trzeba będzie złożyć informację o przyczynie złożenia korekty, a w szczególności, czy wynika ona z wyroku TSUE.

Jeżeli korekta wiąże się z wyrokiem TSUE, trzeba będzie złożyć odpowiednią informację według wzoru z załącznika, a ponadto wykaz wszystkich jednostek organizacyjnych, których rozliczenia są objęte korektami deklaracji podatkowych, z podaniem ich nazwy, miejsca siedziby, NIP itd.

Jest wiele wymagań formalnych, które trzeba dopełnić bardzo sumiennie. Zgodnie z przepisami, jeżeli nie zostaną spełnione te warunki formalne, to korekta nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, że urzędy skarbowe nie będą w ogóle ich uwzględniać. Oczywiście mam wątpliwości, czy ustawodawca mógł w ogóle taki warunek zawrzeć. Pytanie, czy z powodów formalnych w ogóle można zabronić przyjęcia korekty i odliczenia VAT. Można z tym dyskutować i z pewnością argumentów dla podatników w przypadku sporów dostarcza bogate orzecznictwo TSUE dotyczące zasady neutralności oraz proporcjonalności.

Przepisy wymagają też, aby dobrowolne korekty były składane z uwzględnieniem prewspółczynnika, który obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2016 r. To może budzić wątpliwości.

Tak, od około dwóch lat organy podatkowe prezentują stanowisko, że w przypadku zakupów związanych z działalnością gospodarczą i inną niż gospodarcza odliczenia podatku naliczonego należy dokonać według wstępnej alokacji, chociaż do końca 2015 r. przepisy tego nie wymagały. Przepis o prewspółczynniku został wprowadzony do ustawy o VAT od 1 stycznia 2016 r. i nie może mieć zastosowania do rozliczeń za okresy wcześniejsze. Taką interpretację przepisów potwierdza wiele wyroków sądów administracyjnych. Wyroki te dotyczą m.in. korekt składanych przez gminy, które próbowały odzyskać VAT, nie czekając na nową ustawę. W innym przypadku terminy złożenia korekt przedawniłby się.

Korzystne dla nich stanowiska potwierdziły wielokrotnie sądy administracyjne, np. wyrok NSA z 9 lutego 2016 r. (sygn. akt I FSK 1464/14), wyrok WSA w Rzeszowie z 12 marca 2015 r. (sygn. akt I SA/Rz 156/15), wyrok WSA w Opolu z 29 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Op 154/15), wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 maja 2015 r. (sygn. akt I SA/Go 94/15), WSA w Łodzi z 18 maja 2015 r. (sygn. akt I SA/Łd 287/15).

Pojawił się też jeden niekorzystny dla gmin wyrok WSA we Wrocławiu z 24 lipca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 754/14), na który chętnie się powołują organy podatkowe.

Warto też zwrócić uwagę, że ustawodawca w składanych korektach deklaracji nakazuje stosowanie współczynnika nie dla jednej scentralizowanej jednostki, ale dla wszystkich oddzielnie (dotyczy to zarówno prewspółczynnika wynikającego z art. 86 ust. 2a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; t.j. Dz.U. z 2016 r. nr 710 ze zm., ale również proporcji sprzedaży z art. 90 ustawy o VAT). Moim zdaniem nie ma podstaw, żeby wymagać takiego sposobu rozliczeń.

Centralizacja łączy się też z problemem korzystania z kas fiskalnych. Jednostki czeka wymiana tych urządzeń?

Część jednostek będzie musiała wymienić lub dostosować kasy, a część będzie je musiała dopiero kupić. Niektóre jednostki organizacyjne gmin dotychczas w ogóle nie były zarejestrowane na potrzeby VAT, ponieważ nie przekraczały limitu 150 tys. zł rocznie. Inne gminy nie były zobowiązane do stosowania kas fiskalnych z uwagi na nieprzekroczenie limitu sprzedaży dla osób fizycznych w wysokości 20 tys. zł. To się może zmienić od 1 stycznia 2016 r. Będą musiały one też zakupić kasy fiskalne i używać ich od 1 stycznia 2017 r. Na urządzeniu takim trzeba będzie rejestrować każdą sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, również w jednostkach, które sporadycznie dokonują takiej sprzedaży (np. odpłatne ksero w szkole), jeśli w ramach scentralizowanych rozliczeń limity zostaną przekroczone. Te jednostki organizacyjne, które posiadają kasy fiskalne, będą mogły nadal je stosować do końca 2018 r. Potem będą musiały korzystać z urządzeń z NIP gminy.

Co się bardziej opłaca - dostosowanie czy zakup kasy?

Dostosowanie kasy to koszty wymiany pamięci i zmiana NIP. Te czynności może zrobić tylko serwisant i to jego trzeba zapytać o koszt tych zmian. Z kolei w przypadku zakupu nowego urządzania nie można liczyć na ulgę. Warto porównać te dwa wydatki, zanim jednostka podejmie decyzje. W niektórych przypadkach sama zmiana NIP w ogóle może nie być możliwa ze względów technicznych.

Ulga na zakup kas zgodnie z nową ustawą przysługuje tylko w przypadku tych jednostek, które nie stosowały ich wcześniej. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 3 ustawy możliwość taką będą miały te jednostki samorządu terytorialnego, które od 1 stycznia 2017 r. będą zobowiązane do rozpoczęcia prowadzenia ewidencji w kasie. Z preferencji będzie można skorzystać tylko wtedy, gdy obowiązek wypełni się w obowiązujących terminach. Wówczas gmina będzie mogła odliczyć od podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) stosowania kasy w wysokości 90 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 700 zł. Dotyczy to tylko tych urządzeń, które zostaną kupione do 30 czerwca 2017 r. ⒸⓅ

Uzależnienie prawa do odliczenia od zwrotu VAT do UE jest niezgodne z przepisami unijnymi i zasadą neutralności VAT. Warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów ze sprzedażą opodatkowaną. Nie może nim być natomiast konieczność zwrócenia VAT do Unii. Dlatego taka sprawa jest do wygrania przed sądem.

Rozmawiała Agnieszka Pokojska

Polecamy serwis: Podatki

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

Kadry i płace 2019

reklama

URLOPY

Eksperci portalu infor.pl

Kinga Majczak-Górecka

Adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »