Bezpodstawne zaniżenie kwoty bazowej do wyliczania odpisu na ZFŚS

NIEPRAWIDŁOWOŚĆ

Dyrektor samorządowego zakładu budżetowego wydał zarządzenie wewnętrzne w sprawie podstawy naliczania odpisu na ZFŚS w latach 2018-2019. Zarządził on, że kwota bazowa do tych wyliczeń będzie w tych latach wynosiła 2917,14 zł. Czasowe obniżenie kwoty było motywowane planem naprawczym dla zakładu. Celem tego planu było obniżenie zadłużenia zakładu.

Zobacz: Podatki i opłaty

PRAWIDŁOWY SPOSÓB POSTĘPOWANIA

Samorządowy zakład budżetowy musi obowiązkowo tworzyć ZFŚS na zasadach określonych w ustawie o ZFŚS (art. 4 ust. 2 oraz art. 1 ust. 1 tej ustawy). Przepisy ogólnie obowiązujące nie przewidują możliwości zmiany kwot bazowych do naliczania odpisów na ZFŚS w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych. Ich kierownicy nie mogą ustalać ich dowolnie. Takich kompetencji nie mają także organy JST.

Jeśli w danym roku kwota bazowa do naliczania odpisu na ZFŚS ma być niższa niż określona w art. 5 ustawy o ZFŚS, to jest ona ustalana w drodze zmiany ustawy o ZFŚS przez Sejm. Na przestrzeni ostatnich lat (2012-2019) było to robione rokrocznie, w ramach szczególnych rozwiązań związanych z wykonywaniem budżetu państwa (art. 5a-5h ustawy o ZFŚS).

Zarządzenie dyrektora zakładu zostało wydane bez podstawy prawnej. Jest ono nieważne.

Należy niezwłocznie wyliczyć prawidłowe kwoty odpisu na 2018 i 2019 r. Trzeba przy tym zastosować kwoty bazowe wynoszące:

• 3161,77 zł w 2018 r. (art. 5g ustawy o ZFŚS),
• 3278,14 zł w 2019 r. (art. 5h ustawy o ZFŚS).

Następnie należy przelać na rachunek bankowy ZFŚS kwoty zaniżonego odpisu na ZFŚS za:

• 2018 r. - niezwłocznie,
• 2019 r. - najpóźniej do 30 września 2019 r.

Jeśli pracodawca tego nie zrobi, załoga zakładu ma prawo zgłosić tę sprawę do PIP. Niewykonywanie ustawy o ZFŚS jest zagrożone karą grzywny (art. 12a ustawy o ZFŚS).

30 września upływa termin przekazania na rachunek bankowy ZFŚS pozostałej kwoty z równowartości dokonanych odpisów i zwiększeń (co najmniej 75% przelano do 31 maja).

Oprac. Izabela Motowilczuk

były wieloletni inspektor kontroli RIO

Podstawa prawna:

• art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 5a-5h, art. 12 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1352)