Kategorie

Gminy źle przygotowały sprawozdania

Wioletta Kępka
Sprawozdania finansowe gmin. /Fot. Fotolia
Wstępne analizy wykazują, że zdecydowana większość sprawozdań gmin z gospodarowania odpadami komunalnymi za 2012 rok została przygotowana źle i wymaga poprawy.

Do 31 marca 2013 r. władze gmin miały obowiązek złożyć po raz pierwszy sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 9q ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; dalej: u.c.p.g.). Sprawozdanie dotyczyło roku 2012, a niezłożenie go w terminie było zagrożone karą w wysokości 100 zł za każdy dzień zwłoki (art. 9z ust. 1 u.c.p.g.).

Dlatego gminy składały „cokolwiek”, byle tylko wywiązać się z obowiązku sprawozdawczego – uważa dr Sławomir Chybiński, kierownik Działu Gospodarki Odpadami i Ochrony Środowiska w proGEO.

Reklama

Jakości sprawozdań nie poprawiła nawet pomoc w ich przygotowaniu, jaką większość urzędów marszałkowskich zaoferowało gminom. – My już w styczniu 2013 r. rozesłaliśmy do wszystkich gmin elektroniczną ankietę, która była tak naprawdę wzorem sprawozdania z objaśnieniami. Niestety, efektów naszego działania nie było – tłumaczy Małgorzata Bosak z Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich i Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Świętokrzyskiego.

Wszystkie 102 sprawozdania gmin złożone w woj. świętokrzyskim były do poprawienia. Niewiele lepiej było na Pomorzu. Na 123 gminy w woj. pomorskim sprawozdania musiało poprawiać aż 117. Nie musi ich poprawiać jedynie osiem samorządów zrzeszonych w Komunalnym Związku Gmin „Dolina Redy i Chylonki”.

By pomóc gminom, przygotowaliśmy papierową instrukcję wypełnienia sprawozdania łącznie z przykładami. Dostały ją wszystkie jednostki w województwie – informuje Katarzyna Wiśniewska, starszy specjalista w Referacie Polityki Ekologicznej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. – Powiem szczerze, że nie wiem, jak pracownicy gmin czytali ten przewodnik. Ze złożonych sprawozdań wynika, że raczej do niego nie zajrzeli – dodaje.

Zobacz również serwis: Sprawozdawczość

Najważniejsze problemy

Błędy w sprawozdaniach dotyczyły nie tylko skomplikowanych kwestii, lecz także spraw bardzo podstawowych, jak np. rok, za który składano sprawozdanie, a także sumowania poszczególnych rodzajów odpadów w różnych kolumnach, opisu sposobów zagospodarowania odpadów czy kodów. Natomiast jednym z najczęstszych problemów z przygotowaniem sprawozdań, na jakie wskazywały gminy, był m.in. brak rzetelnych danych o odpadach od przedsiębiorców. – Wszystkie dane konieczne do przygotowania sprawozdań powinni dostarczyć przedsiębiorcy odbierający i zagospodarowujący odpady. Obowiązek dostarczenia tych danych powinien być zawarty w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz w umowie z odbiorcą – przekonuje Sławomir Chybiński.

Model liczenia i wskaźniki przyjęte w rozporządzeniu w sprawie recyklingu są niekorzystne dla gmin wiejskich.

Nie powinien to być dla przedsiębiorców odbierających odpady problem, ponieważ sami także muszą gromadzić takie dane na potrzeby własnych sprawozdań, które przekazują wójtom, burmistrzom lub prezydentom miast.

Reklama

W SIWZ należy także wyraźnie napisać, że w sprawozdaniu muszą być oddzielnie podawane dokładne dane o zbieranych odpadach z obszarów miejskich i oddzielnie z obszarów wiejskich gminy – przestrzega dr inż. Paweł Szyszkowski z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Szczegółowe informacje o odpadach powinni przekazywać także prowadzący regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych. – Częściową podstawą prawną do zmuszenia przedsiębiorców do przekazywania niezbędnych gminom danych może być art. 9p u.c.p.g. – twierdzi dr Chybiński. Przepis ten przewiduje, że w celu weryfikacji sprawozdań przedsiębiorców, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może zobowiązać:

  1. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości,
  2. podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych,
  3. prowadzącego regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych lub
  4. innego posiadacza odpadów

– do okazania dokumentów sporządzanych na potrzeby ewidencji odpadów oraz dokumentów potwierdzających osiągnięcie określonych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Kłopoty sprawiło też zakwalifikowanie odpadów biodegradowalnych zbieranych selektywnie. Zdaniem ekspertów, przepisy są jednak w tej kwestii jednoznaczne.

Cały strumień odpadów biodegradowalnych zbieranych selektywnie nieprzekazanych do składowania liczy się jako odpady zagospodarowane. Nawet wówczas, gdy po przetworzeniu tych odpadów na instalacji mechaniczno-biologicznej powstanie balast, który będzie trzeba składować – twierdzi Sławomir Chybiński. – Dlatego selektywna zbiórka jest bardziej korzystna dla gminy.

Zwraca on też uwagę w tym kontekście na znaczenie selektywnie zbieranych odpadów zielonych.

Selektywna zbiórka odpadów zielonych do kompostowników, choć nie jest uwzględniana w sprawozdaniach, zmniejsza ilość zebranych odpadów ogółem. A więc poprawia wynik gminy – zauważa Sławomir Chybiński.

Polecamy także: Konsekwencje nieuchwalenia budżetu JST

Poszkodowane gminy wiejskie

Sprawozdania potwierdziły też inne problemy, na które już wcześniej wskazywali eksperci.

Sposób wyliczania odzyskanych surowców w gminach wiejskich jest bardzo niekorzystny. Dlatego osiągnięcia tych samorządów wyliczone w sprawozdaniach będą niewielkie. Może to nawet doprowadzić do sytuacji, w której gminy te będą płacić kary, choć w rzeczywistości ich poziomy odzysku surowców będą o wiele wyższe – mówi Paweł Szyszkowski. – W rzeczywistości bowiem największe poziomy recyklingu mają gminy wiejskie, a najniższe – miejskie.

Według wzoru przyjętego w rozporządzeniu z 29 maja 2012 r. w sprawie poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, te wyliczenia będą zdecydowanie inne.

Kolejny problem to uwzględnianie danych archiwalnych i dane Głównego Urzędu Statystycznego (GUS).

Przykład Wejherowa pokazuje, jakie problemy ma gmina, gdy dane w GUS różnią się od rzeczywistych – mówi dr Krystyna Kruczalak z Działu Gospodarki Odpadami Komunalnego Związku Gmin „Dolina Redy i Chylonki”.

Według GUS, w Wejherowie mieszka ponad 50 tys. osób, a więc zgodnie z przepisami miasto musi osiągnąć poziom odzysku odpadów surowcowych przewidzianych dla gmin powyżej 50 tys. mieszkańców. Problem polega na tym, że według ewidencji ludności w Wejherowie mieszka „tylko” niewiele ponad 48 tys. mieszkańców, a więc miasto powinno być klasyfikowane do gmin poniżej 50 tys., dla których obowiązkowe poziomy odzysku są niższe.

Przykładem problemów wynikających z uwzględniania danych archiwalnych jest gmina Kosakowo. Zgodnie z przepisami, gminy muszą osiągać kolejne poziomy ograniczenia składowania odpadów w stosunku do liczby mieszkańców z 1995 roku, z tym że liczba mieszkańców Kosakowa powiększyła się od tego czasu prawie trzykrotnie, z niecałych 3650 do ponad 10,6 tys. (na koniec 2011 r. – przyp. red.). A jeżeli punktem wyjścia jest wielokrotnie niższa populacja, gmina w żaden sposób nie będzie w stanie spełnić wymogów związanych z odpadami.

Dlatego w przepisach powinny być uwzględnione zmiany demograficzne, ponieważ wyliczenia prowadzone na tak nieprawdziwych danych są niesprawiedliwe – informuje Krystyna Kruczalak.

Problem ten był wielokrotnie sygnalizowany przedstawicielom resortu środowiska. Nie było jednak żadnej reakcji. – Dlatego gminom pozostaje chyba jedynie Trybunał Konstytucyjny – uważa Krystyna Kruczalak.

Ze względu na skalę kłopotów gmin ze sprawozdaniami, urzędy marszałkowskie nadal chcą wspierać samorządy w ich przygotowaniu.

Na 16 września 2013 r. zaplanowaliśmy spotkanie z gminami. Na podstawie tegorocznych dokumentów i z uwzględnieniem występujących w nich błędów opracujemy krok po kroku sprawozdanie z gospodarowania odpadami komunalnymi za 2013 rok – informuje Tadeusz Styn, kierownik Departamentu Środowiska i Rolnictwa w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego.

Zobacz również: Sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego

Podstawy prawne:

Tekst powstał po konferencji zorganizowanej przez Hallmark Events „Sprawozdawczość z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi”, która odbyła się 11 czerwca 2013 r. w Warszawie. Patronem medialnym była Gazeta Samorządu i Administracji.

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?