Kategorie

Pracownik służby cywilnej a działalność gospodarcza

Monika Pązik
Działalność gospodarcza pracowników w służbie cywilnej
Działalność gospodarcza pracowników w służbie cywilnej
Pracownik w służbie cywilnej zajmujący kierownicze stanowisko nie może podejmować działalności gospodarczej. Wynika to bezpośrednio z przepisów prawa i ma na celu przeciwdziałać zjawisku korupcji wśród osób pełniących funkcje publiczne. Jakie są prawne argumenty przemawiające za niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej?

Zakaz prowadzenia działalności pracowników korpusu służby cywilnej uregulowany został w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz.U.2006.216.1584), zwanej inaczej ustawą antykorupcyjną. Głównym celem wprowadzenia tych przepisów była konieczność zapobieżenia nadmiernemu zjawisku korupcji wśród urzędników państwowych oraz wzajemnego przenikania się władzy publicznej w sferze gospodarki państwowej. Chodzi bowiem o przeciwdziałanie wykorzystywaniu funkcji publicznych do czerpania korzyści majątkowych niezgodnie z prawem i zasadami współżycia społecznego. Tego rodzaju pracownicy piastują bowiem stanowiska, których działalność ma bezpośredni wpływ na obywateli. Można do nich zaliczyć m.in. naczelników urzędów skarbowych, dyrektorów generalnych czy kierowników urzędów organów administracji rządowej. Pełny zakres podmiotowy, do którego zastosowanie ma zakaz prowadzenia działalności gospodarczej określa art. 2 wymienionej powyżej ustawy.

Zobacz również: Praca w służbie cywilnej - wymagania

Pojęcie korupcji

Należy mieć na uwadze, że pojęcie korupcji można rozważać w kilku aspektach. W odniesieniu bowiem do pracowników służby cywilnej może być to korupcja w urzędzie – szeroko rozumiana jako przekupstwa dotyczące urzędników. Może istnieć również korupcja polityczna, odnosząca się do sfery partii politycznych i osób pełniących funkcje na scenie politycznej. Dodatkowo częstym zjawiskiem jest występowanie korupcji gospodarczej, czyli wszelkich działań i aktów przekupstwa zmierzających do złamania zasad uczciwej konkurencji. Ustawa odnosząca się do zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez pracowników w służbie cywilnej ma na celu wyeliminowanie wszystkich powyższych rodzajów korupcji. Jednakże w systemie prawa obowiązuje reguła wolności działalności gospodarczej, która jest prawem konstytucyjnym. Wobec tego, czy jest prawnie dopuszczalne wprowadzenie zakazu prowadzenia działalności przez osoby sprawujące funkcje państwowe? Zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z ustawy mają zastosowanie nawet do wszystkich pracowników i urzędników zatrudnionych w ministerstwach (wyr. WSA w Poznaniu, II SA/Po 466/11).

Polecamy serwis: Kadry i płace - Wynagrodzenia

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

W systemie prawa można wyróżnić bezwzględny i względny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. W odniesieniu do pierwszego rodzaju należy zaliczyć takie, które nie mogą zostać uchylone. Natomiast względne zakazy odnoszą się do przypadków, gdy podejmowanie działalności objęte jest ustawowym zakazem, ale może zostać uchylony w drodze decyzji administracyjnej podlegający obowiązkowi zgłoszenia. W przypadku członków korpusu służby cywilnej zastosowanie będzie miał bezwzględny zakaz podejmowania działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem  z art. 80 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej (Dz.U.2008.227.1505) członek korpusu służby cywilnej nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia bez pisemnej zgody dyrektora generalnego urzędu ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do służby cywilnej. Chodzi o takie działania, które podważałyby rzetelność  wykonywanych przez nich działań. Ponadto z art. 4 pkt. 6 ustawy antykorupcyjnej wynika bezpośredni zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami. Oceniając, w jakim zakresie dana osoba prowadzi działalność gospodarczą, traktowaną jako przesłanka naruszenia zakazu przewidzianego w art. 4 pkt. 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności, nie można opierać się jedynie na wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, lecz należy brać pod uwagę dowody, które pozwolą na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy (wyr. WSA w Olsztynie, II SA/Ol 965/07). Wskazane przepisy mają zastosowanie zarówno dla pracowników zajmujących kierownicze stanowiska w służbie cywilnej, jak i członków korpusu służby. Wobec tego w przypadku zakazu prowadzenia działalności gospodarczej zgoda dyrektora generalnego nie będzie mieć znaczenia. Jednakże, jeżeli pracownik w służbie cywilnej będzie zajmował stanowisko nie będące równorzędnym pod względem płacowym z dyrektorem generalnym zastosowanie będą miały regulacje ustawy o służbie cywilnej. Taki pracownik będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, ale taką, która nie będzie sprzeczna z obowiązkami wynikającymi z ustawy. W przypadku nieuzasadnionego żądania członka korpusu służby cywilnej zaprzestania prowadzenia działalności zarobkowej pracownika, w tym działalności gospodarczej, właściwymi do rozstrzygnięcia będą sądy pracy.

Podejmowanie natomiast działalności gospodarczej odbywa się na zasadach ogólnych, na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2013.672 -j.t.) poprzez złożenie wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Wpisowi do tej ewidencji podlegają bowiem przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi.

Zobacz też: Pracowników samorządowych zatrudnia urząd, a nie jego kierownik

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    29 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Projekt budżetu na 2022 rok przyjęty przez rząd

    Budżet 2022 - Rada Ministrów przyjęła projekt. Zakłada on, że dochody budżetu państwa wyniosą 481,4 mld zł a wydatki - 512,4 mld zł. Deficyt ma wynieść nie więcej niż 30,9 mld zł.

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej 2022

    Podwyżka dla policji, straży pożarnej i granicznej od 1 stycznia 2022. Ile wyniesie?

    Twórca na etacie a koszty uzyskania przychodów

    Nie ma przeszkód, aby w ramach stosunku pracy lub innego pokrewnego stosować, obok „zwykłych” kosztów pracowniczych, także tzw. koszty autorskie wynoszące 50% przychodu. Zdarza się to szczególnie często w instytucjach kultury. Jednak aby to było możliwe, trzeba spełnić warunki wskazywane zarówno przez fiskusa, jak i orzecznictwo sądowe.

    Podejrzenie nieprawidłowego korzystania ze zwolnienia lekarskiego podstawą do kontroli pracodawcy

    Pracodawca jest zobowiązany przeprowadzać kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez ubezpieczonych. Czynności kontrolne podejmuje przede wszystkim w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie niewłaściwego korzystania z absencji pracownika.

    Rada gminy jest właściwa do przekazywania petycji innym organom

    Organem uprawnionym do kwalifikacji petycji i przekazania jej organowi właściwemu do rozpatrzenia jest rada gminy. Przysługujących jej w tym zakresie kompetencji nie może scedować na inne podmioty - np. na przewodniczącego rady gminy.

    Obowiązek stosowania oznaczenia TP

    Czy należy oznaczać symbolem TP fakturę wystawioną na czynsz za stację uzdatniania wody dla spółki gminnej pn. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Z. sp. z o.o.?

    Jak zaklasyfikować wydatki gminy na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia

    Gmina planuje ująć w planie finansowym wydatek na nagrodę za wskazanie sprawcy dewastacji mienia komunalnego. Czy tego typu wydatek jest zgodny z klasyfikacją wydatków budżetowych i nie będzie stanowił przekroczenia dyscypliny finansów publicznych?

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?