Finanse publiczne, Zamówienia publiczne

Stan faktyczny: Jednostka budżetowa nabywa napoje w opakowaniach szklanych i plastikowych objętych systemem kaucyjnym. Przy zakupie jednostka ponosi zatem koszt kaucji. Opakowania nie zawsze są zwracane do recyklomatów, w związku z czym jednostka nie odzyskuje wpłaconej kwoty. Czy nieodzyskanie kaucji stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych?

Dla oceny kwalifikowalności wydatków z dotacji celowej na zadania sportowe, w tym na licencje klubowe i składki członkowskie) jest ich bezpośredni związek z realizacją celu oraz poniesienie ich w okresie obowiązywania umowy o udzielenie dotacji. Tak wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu. Zdaniem RIO sam fakt, że okres obowiązywania licencji sportowej wykracza poza termin realizacji zadania publicznego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że dotacja została przeznaczona na cel niezwiązany z zadaniem.

Prawo zamówień publicznych pozwala na wspólne przygotowanie, przeprowadzenie i udzielenie zamówienia przez dwa lub większą liczbę podmiotów. Współdziałanie takie może przełożyć się na uzyskanie korzystniejszych ofert cenowych lub też bardziej atrakcyjne warunki realizacji zamówienia. Co powinno określać porozumienie? Jakie są ograniczenia?

Rząd przygotowuje reformę prawa zamówień publicznych. Problemem jest zbyt duża liczba odwołań, które opóźniają realizację przez samorządy i państwo ważnych inwestycji. Rząd planuje ograniczyć to zjawisko podnosząc koszty odwołań. Z danych statystycznych wynika, że duża część z nich nie jest bowiem uzasadniona, ale po prostu „opłaca się” złożyć odwołanie bo niewiele kosztuje jego rozpatrzenie. Rozwiązanie proponowane przez reformatorów systemu zamówień publicznych, to podniesienie kosztu odwołania.

Ustawa z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 426) znowelizowała brzmienie art. 39 stanowiącego delegację ustawową dla Ministra Finansów do wydania rozporządzania określającego szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, w tym paragrafy określające rodzaj wydatków zaliczanych do poszczególnych grup, o których mowa w art. 124 ust. 1, oraz wydatków zaliczanych do wydatków bieżących i majątkowych, o których mowa w art. 236 ust. 1–4 tej ustawy.

Warsaw Enterprise Institute opublikował trzecią edycję „Czarnej Księgi” wydatków publicznych — zestawienie chybionych inwestycji z całej Polski, zarówno małych, jak i wielkich, które pochłonęły miliony złotych i nie przyniosły korzyści obywatelom.

Centralny Rejestr Umów JSFP rozpocznie pracę już od 1 lipca 2026 r. Nowe przepisy wzbudziły kontrowersje wśród samorządowców. Chodzi tu szczególnie o usunięcie z ustawy limitu 10 000 zł. Był on uzgodniony ze stroną samorządową w projekcie ustawy nowelizującej.

Deficyt publiczny osiąga rekordowe poziomy, państwo musi przeprowadzić konsolidację fiskalną - uważają ekonomiści Forum Obywatelskiego Rozwoju i Warsaw Enterprise Institute. Proponują m.in. jednolity wiek emerytalny - 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur, a także prywatyzację.

11 września 2025 r. została opublikowana ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych Ustawa wejdzie w życie 12 lipca 2026 r., z pewnymi wyjątkami. Jakie nowości przewiduje?

Zamówienia „podprogowe” to zamówienia o wartości szacunkowej poniżej progów wskazanych w Prawie zamówień publicznych. Udzielanie takich zamówień jest co do zasady mniej sformalizowane. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności – zwłaszcza kiedy dana inwestycja jest współfinansowana ze środków zewnętrznych.

Na właściwe wyjaśnienie rażąco niskiej ceny składają się trzy główne elementy: klarowne i wyczerpujące wezwanie przygotowane przez zamawiającego (wskazujące, czego dotyczą wątpliwości w zakresie ceny, kosztu lub ich istotnych części składowych), wyjaśnienie przedłożone przez wykonawcę wraz z dowodami potwierdzającymi prawidłowość dokonania wyceny oferty, a także ocena tych wyjaśnień przez zamawiającego.

Pojęcie pilnej potrzeby udzielenia zamówienia pojawia się w ustawie – Prawo zamówień publicznych kilkanaście razy. Tak naprawdę jednak sprowadza się do dwóch sytuacji: skrócenia terminu składania ofert, ofert wstępnych czy wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a także do skorzystania z trybu negocjacji bez ogłoszenia. Z uwagi na to, że regulacja w tym zakresie jest bardzo lakoniczna, często powoduje niesłuszne obawy przed jej stosowaniem.

W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowana została informacja o projekcie nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Proponowane zmiany są związane z związek z wdrażaniem nowych przepisów unijnych, które weszły w życie z końcem kwietnia 2024 r.

W jaki sposób należy ująć w księgach rachunkowych odprawę pośmiertną - czy prawidłowy jest zapis: konto 409/§ 302? W jaki sposób należny ująć w księgach dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz wynagrodzenie za rok bieżący? Czy wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop należy wypłacić z konta 404/§ 401?

Od 1 lipca 2024 r. jednostki  sektora finansów publicznych będą miały obowiązek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Jakie działania powinny zostać podjęte przez te jednostki, aby wdrożenie przebiegło szybko i bezproblemowo? Czy KSeF będzie musiał być stosowany w każdej jednostce? Kto powinien wystąpić o nadanie uprawnień w KSeF w przypadku jednostek scentralizowanych o skomplikowanej strukturze? Na te i inne pytanie odpowiedzi udzielają eksperci w publikacji  "KSeF. Wdrożenie w sektorze finansów publicznych".

Nie sprawdziły się negatywne prognozy makroekonomiczne dotyczące Polski. Dług publiczny jest na bezpiecznym poziomie, a bezrobocie, nie uwzględniając Czech, najniższe w UE - zauważa minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

Wprowadzenie mechanizmu korygującego nadmierną nierównowagę finansów publicznych oraz „klauzulę obronną”, która pozwoli na szczególne traktowanie wydatków na obronność - przewiduje projekt noweli o finansach publicznych, który trafił do Sejmu.

Regionalna izba obrachunkowa w trakcie kontroli zarzuciła jednostce wadliwe składanie oświadczeń o braku konfliktu interesów przez członków komisji przetargowych w kilku postępowaniach. 

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązują nowe progi unijne i ich równowartości w złotych oraz nowy średni kurs złotego w stosunku do euro stanowiący podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów.