Tematy - Finanse publiczne, Samorząd

Wątpliwości dotyczą zmienionych przepisów o przeliczaniu stażu pracy pracowników samorządowych. Do problemów odniosły się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz regionalne izby obrachunkowe.

Możliwość wykorzystania środków pochodzących z KPO to dopiero przysłowiowa połowa sukcesu. Ważne jest również to, aby termin na zrealizowanie przy ich wykorzystaniu odpowiednich inwestycji był realny i pozwalał na przeprowadzenie niezbędnych pracy zgodnie ze sztuką.

Ustawa z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 426) znowelizowała brzmienie art. 39 stanowiącego delegację ustawową dla Ministra Finansów do wydania rozporządzania określającego szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, w tym paragrafy określające rodzaj wydatków zaliczanych do poszczególnych grup, o których mowa w art. 124 ust. 1, oraz wydatków zaliczanych do wydatków bieżących i majątkowych, o których mowa w art. 236 ust. 1–4 tej ustawy.

Sprostanie wymogom w zakresie warunków pracy osób prowadzących pojazdy na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej okazało się być dla samorządów dużym wyzwaniem. Przeszkodą najczęściej jest nieuregulowany stan prawny nieruchomości i konieczność podłączenie do sieci energetycznej, kanalizacyjnej i wodociągowej.

Warsaw Enterprise Institute opublikował trzecią edycję „Czarnej Księgi” wydatków publicznych — zestawienie chybionych inwestycji z całej Polski, zarówno małych, jak i wielkich, które pochłonęły miliony złotych i nie przyniosły korzyści obywatelom.

Błędny numer to nie to samo, co brak opłaty. Kompetencje samorządu są ograniczone i nie może pobierać opłat w sytuacjach, których nie przewidziano w ustawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości co do tego, że racja jest po stronie kierowcy.

Kancelaria prezydenta poinformowała w środę, że prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o finansach publicznych, której celem jest dokończenie Reformy Systemu Budżetowego.

W jaki sposób instytucje publiczne zamierzają osiągnąć spadek zużycia energii elektrycznej? Odpowiedzi na to pytanie jeszcze nie znamy. To co wiadomo na pewno to, że taki cel osiągnąć trzeba będzie, bo wymaga tego od Polski dyrektywa unijna. Czy czajniki elektryczne znów powędrują do szafek, a telefony trzeba będzie ładować w domach?

Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Wywiązywanie się z tego obowiązku od lat wiąże się z wieloma trudnościami. Tymczasem właśnie mija termin, w którym samorządy powinny przekazać do zaopiniowania programy opieki nad bezdomnymi zwierzętami.

Wraz z debatą o bezpieczeństwie powraca pomysł zwolnień podatkowych w zamian za budowę schronów w budynkach i budowlach. W obecnym stanie prawnym jest to jednak rozwiązanie ryzykowne, niejednoznaczne i w praktyce mało użyteczne. Dlaczego?

Wprowadzenie fakturowania ustrukturyzowanego wymusza rozpoczęcie stosowania narzędzi informatycznych pozwalających na wystawianie i doręczanie faktur w formacie xml. Oznacza też modyfikację dotychczas stosowanych procesów wewnętrznych – w tym procedur obiegu dokumentów.

Jak najskuteczniej osiągnąć spadek zużycia energii elektrycznej? Odpowiedzi na to pytanie jeszcze nie znamy, jednak już niedługo instytucje publiczne będą musiały ją znaleźć. To co wiadomo na pewno to, że taki cel osiągnąć trzeba będzie, bo wymaga tego od Polski dyrektywa unijna.

Czy już w te wakacje zapłacimy opłatę turystyczną? Toczą się prace nad projektem ustawy wprowadzającej zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządy popierają kierunek zmian, ale mają też pewne zastrzeżenia.

Deficyt publiczny osiąga rekordowe poziomy, państwo musi przeprowadzić konsolidację fiskalną - uważają ekonomiści Forum Obywatelskiego Rozwoju i Warsaw Enterprise Institute. Proponują m.in. jednolity wiek emerytalny - 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur, a także prywatyzację.

Czy obniżenie wymiaru czasu pracy pomoże samorządom osiągnąć inny cel? Przed nimi obowiązkowe raportowanie zużycia energii i wyzwanie w postaci zmniejszenia jej zużycia. Jaki poziom ma zostać w tym zakresie osiągnięty?

Trzeba obniżyć zużycie energii elektrycznej. W tym celu określone podmioty będą zobowiązane do jego raportowania. Kto i od kiedy? Zanosi się na to, że czajniki elektryczne znowu wylądują w zamkniętych szafkach. O co chodzi?

Będzie nowa zasada naliczania dochodów samorządów w 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę nowelizującą ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Przy wyliczaniu dochodów samorządów w roku 2026 używane będą zaktualizowane dane podatkowe.

Czy rady kobiet będą w samorządach na wszystkich szczeblach: gminach, powiatach i województwach? Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa powinien zostać zaopiniowany do końca grudnia 2025 r. Aktualnie rady funkcjonują w ponad 70 gminach.

Trzeba obniżyć zużycie energii elektrycznej. W tym celu określone podmioty będą zobowiązane do jego raportowania. Kto i od kiedy? Zanosi się na to, że czajniki elektryczne znowu wylądują w zamkniętych szafkach. Od kiedy?

Na to pytanie od stycznia 2025 r. szukają odpowiedzi zarówno gminy, jak i podatnicy. To dlatego w tej sprawie złożono interpelację poselską. Odpowiedzi na nią udzielił Minister Finansów. Przedstawił w niej stanowisko resortu i wskazał, że w sprawie nie ma zagrożenia.

Ministerstwo Finansów koryguje rozliczenia z samorządami na kwotę 1,4 mld zł. Samorządowcy zgłosili błędne rozliczenie dofinansowań otrzymanych od rządu. Przyczyną błędu były wadliwe dane umieszczone przez gminy w deklaracjach i informacjach podatkowych.

Jednostki samorządu terytorialnego nie otrzymują dofinansowania wynagrodzenia pracownika z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Z informacji przekazanych przez resort rodziny wynika, iż przepisy te się nie zmienią ze względu zakaz podwójnego finansowania.

Do opiniowania trafił projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Nr w wykazie prac UD304). Projekt nowelizacji ma na celu dokładniejsze dopasowanie dochodów osiąganych przez poszczególnych podatników do właściwej jednostki samorządu terytorialnego (JST).

Jednostka samorządu terytorialnego może złożyć jako realizator tylko jeden wniosek dla wybranej jednostki podległej, w której będzie testowany model skróconego czasu pracy. Tak wynika z wyjaśnień Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Większe wynagrodzenia w samorządach? Resort finansów podtrzymuje uwagi dotyczące konieczności wskazania źródeł finansowania. Chodzi o projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowe zasady mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2026 r.

Zmiany w procesie budżetowym. Rada Fiskalna - niezależna instytucja o charakterze ekspercko-doradczym. Sejm przyjął ustawę o Radzie Fiskalnej. Chodzi m.in. o poprawę transparentności finansów publicznych.

Związkowcy chcą dla urzędników co najmniej 50 proc. podwyżki. W porównaniu do 2023 r. stawki wzrosły o 700 zł w kategoriach od I do XV, o 800 zł w kategoriach od XVI do XVIII, o 900 zł w kategorii XIX i o 1000 zł w kategorii XX. Zdaniem związkowców rząd powinien przekierować środki budżetowe m.in. na znaczny wzrost pensji pracowników sfery budżetowej i samorządowej.

W czwartek, 25 lipca odbyła się konferencja z udziałem wiceministry rodziny, pracy i polityki społecznej Aleksandry Gajewskiej. Tematem konferencji był nowy program dla gmin bez opieki żłobkowej w ramach Aktywnego Malucha – "Pierwszy Dzienny Opiekun w Gminie". Wnioski można składać do 30 sierpnia.

Jest coraz mniej czasu na złożenie części B sprawozdania SP-1. Czy wiesz, kto musi je złożyć, do kiedy i co w nim wykazać? Przepisy jasno to regulują, ale w praktyce pojawiają się problemy.

W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowana została informacja o projekcie nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Proponowane zmiany są związane z związek z wdrażaniem nowych przepisów unijnych, które weszły w życie z końcem kwietnia 2024 r.

Po przepracowaniu odpowiedniego okresu nauczyciele i pracownicy samorządowi mogą liczyć na nagrodę jubileuszową. Od czego zależy jej wysokość?

W latach 2016-2023 finanse publiczne były obciążone niejawnością i brakiem przejrzystości. Wyprowadzano wydatki poza budżet państwa, ograniczano informacje o stanie finansów oraz nie stosowano standardów jawności danych publicznych. Około 80% wydatków realizowano poza budżetem, co umożliwiało uniknięcie parlamentarnej i społecznej kontroli. Wydatki funduszy Banku Gospodarstwa Krajowego były ponad 7-krotnie wyższe niż w 2015 roku, a dodatkowe koszty obsługi długu wynosiły miliardy złotych - informuje Ministerstwo Finansów.

W jaki sposób należy ująć w księgach rachunkowych odprawę pośmiertną - czy prawidłowy jest zapis: konto 409/§ 302? W jaki sposób należny ująć w księgach dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz wynagrodzenie za rok bieżący? Czy wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop należy wypłacić z konta 404/§ 401?

Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

Od 1 lipca 2024 r. jednostki sektora finansów publicznych będą miały obowiązek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Jakie działania powinny zostać podjęte przez te jednostki, aby wdrożenie przebiegło szybko i bezproblemowo? Czy KSeF będzie musiał być stosowany w każdej jednostce? Kto powinien wystąpić o nadanie uprawnień w KSeF w przypadku jednostek scentralizowanych o skomplikowanej strukturze? Na te i inne pytanie odpowiedzi udzielają eksperci w publikacji "KSeF. Wdrożenie w sektorze finansów publicznych".

Mimo, że Polacy znają pojęcia budżetu państwa, inflacji, deficytu czy długu, to jednak nie rozumieją z reguły mechanizmów rządzących finansami publicznymi, błędnie porównując go z budżetem domowym. Dlatego Instytut Finansów przygotował opracowanie, które tłumaczy, w jaki sposób funkcjonuje budżet państwa i cały system połączony finansów publicznych. Sama edukacja szkolna zdaniem przedstawiciela instytutu ma niewielki wpływ na poziom wiedzy finansowej Polaków.

Nie sprawdziły się negatywne prognozy makroekonomiczne dotyczące Polski. Dług publiczny jest na bezpiecznym poziomie, a bezrobocie, nie uwzględniając Czech, najniższe w UE - zauważa minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

Powiat, jako jednostka sektora finansów publicznych, podlega szczególnym rygorom zamawiania świadczeń, zawierania umów, zaciągania zobowiązań. Jednak przedmiotem niniejszego opracowania nie są szeroko rozumiane zasady kreowania stosunków cywilnoprawnych z udziałem powiatu i jego jednostek organizacyjnych, a składanie oświadczeń woli w imieniu powiatu, reprezentacja przy zawieraniu umów oraz obsłudze ich wykonania. W praktyce bowiem pojawiają się niekiedy wątpliwości co do tego, jaka jest w takich procesach rola pracowników starostwa czy kierowników i pracowników jednostek organizacyjnych powiatu uczestniczących w obsłudze formalnej, ale również praktyczna strona takich relacji cywilnoprawnych.

Wprowadzenie mechanizmu korygującego nadmierną nierównowagę finansów publicznych oraz „klauzulę obronną”, która pozwoli na szczególne traktowanie wydatków na obronność - przewiduje projekt noweli o finansach publicznych, który trafił do Sejmu.

Generalnie jest już skonstruowany algorytm podziału subwencji dla samorządów; będzie premiował mniejsze i średnie miasta, a także małe gminy; trwają ostatnie szlify w Ministerstwie Finansów - powiedział w środę, po spotkaniu z grupą prezydentów miast, premier Mateusz Morawiecki.

Posłowie sejmowej komisji ds. petycji odrzucili pomysł ustanowienia zakazu nawiązywania przez radnych i pracowników samorządowych stosunków prawnych z podmiotami i spółkami dysponującymi środkami publicznymi.

Gminy dostaną więcej pieniędzy na obsługę Karty Dużej Rodziny.

Ulga na złe długi a zatory w płatnościach. Podatnicy, podmioty publiczne, wobec których mają zastosowanie regulacje o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, muszą uwzględnić ich wpływ na obciążenia podatkowe. Chociaż przepisy te nie zawierają unormowań podatkowych, to jednak mogą mieć wpływ na rozliczenia z fiskusem. Muszą uwzględniać to zarówno wierzyciele, jak i dłużnicy.

Dyscyplinarne zwolnienie z pracy a prawo do trzynastki. Czy pracownikowi zwolnionemu dyscyplinarnie i przywróconemu do pracy przysługuje prawo do trzynastki?

Sprzedaż węgla przez gminy a VAT. Pod koniec października 2022 r. Sejm uchwalił regulacje prawne dotyczące preferencyjnego zakupu paliwa stałego dla gospodarstw domowych. Wprowadzają one nowy system dystrybucji paliwa stałego przez gminy i - jak każda sprzedaż - mają swoje konsekwencje na gruncie podatkowym. Jak prawidłowo wystawić fakturę z tytułu sprzedaży węgla? Czy sprzedaż trzeba rejestrować na kasie fiskalnej? Czy płatności należy dokonywać w ramach systemu podzielonej płatności?

Trzynastka a urlop. Pracownik, który nie przepracował u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego, nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem że okres ten wynosi co najmniej pół roku. Przepracowanie 6 miesięcy warunkujących nabycie prawa do trzynastki nie jest jednak wymagane w przypadku korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia.

Jednostki samorządu terytorialnego są coraz bardziej zainteresowane inwestowaniem w odnawialne źródła energii (OZE) oraz tzw. zieloną energią. Trend, który prowadzi do ochrony środowiska i zmniejszenia emisji CO2, popularyzują organy władzy publicznej. Jednak samorządy napotykają wiele trudności na gruncie podatkowym. Jako inwestorzy mają problem z rozliczaniem VAT.

Centralny rejestr umów w zakresie obowiązującym jednostki samorządu terytorialnego ostatecznie zacznie funkcjonować od 1 stycznia 2024 r. A to dlatego, że nowelą z 9 czerwca 2022 r. znacznie wydłużono termin na uruchomienie rejestru. Regulacje dotyczące tej ewidencji zostały zawarte w art. 34a i art. 34b ustawy o finansach publicznych. Wprowadziły je przepisy ustawy z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja).

Dieta radnego gminy. Delegacja ustawowa z art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym upoważnia radę gminy do ustanowienia zasad, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.

Czy pracownika samorządowego po wypowiedzeniu umowy o pracę można obciążyć kosztami szkolenia?

Finanse publiczne, Samorząd

Jak wypłacać nagrody jubileuszowe po zmianach? Samorządy mają problem

Można odetchnąć - jest więcej czasu na zrealizowanie inwestycji wodno-kanalizacyjnych. Termin został przedłużony

Klasyfikacja budżetowa 2027 – dlaczego potrzebne są nam zmiany

Będzie kolejne przedłużenie czasu na wprowadzenie zmian? Chodzi o bezpieczeństwo i higienę pracy

49 kosztownych wpadek za pieniądze podatników. Nowa „Czarna Księga”

NSA wypowiedział się w sprawie opłaty dodatkowej w strefie płatnego parkowania. Przyznał rację kierowcy

Nowelizacja ustawy o finansach publicznych z podpisem prezydenta. Jakie zmiany?

Czajniki elektryczne znowu powędrują do szafek? Trzeba będzie raportować zużycie energii. Cel: spadek zużycia o 1,9 proc.

Trwa burza wokół działalności schronisk dla zwierząt. Zbiegło się to z terminem opiniowania samorządowych programów opieki nad bezdomnymi zwierzętami

Ulgi podatkowe za budowę schronów – między ryzkiem a nadzorem

KSeF w JST. Jak dostosować proces obiegu dokumentów?

Kto będzie musiał raportować zużycie energii?

Samorządy popierają wprowadzenie nowej opłaty. Kto i od kiedy zapłaci opłatę turystyczną? Czy wakacje 2026 będą już droższe?

Finanse publiczne w kryzysie. Ekonomiści wskazują na reformy emerytalne i cięcia wydatków socjalnych

W jaki sposób instytucje publiczne osiągną wyznaczony im cel ograniczenia zużycia energii?

Raportowanie zużycia energii w samorządach

Nowa zasada naliczania dochodów samorządów w 2026 r. Prezydent Nawrocki podpisał ustawę

Rady kobiet w gminach, powiatach i województwach. Idą zmiany: jest projekt ustawy

Znowu trzeba będzie raportować zużycie energii

Czy paczkomat podlega podatkowi od nieruchomości?

W 2026 r. samorządy z 1,4 mld zł z tytułu wyrównania dochodów za dwa poprzednie lata

Pracownik w samorządzie bez dofinansowania z PFRON

Nowelizacja ustawy o dochodach JST: dokładniejsze naliczanie PIT i CIT dla samorządów od 2026 roku [Projekt]

Skrócony czas pracy – pilotaż również w samorządach

Większe wynagrodzenia w samorządach? Resort finansów podtrzymuje uwagi dotyczące konieczności wskazania źródeł finansowania

Zmiany w procesie budżetowym. Rada Fiskalna - niezależna instytucja o charakterze ekspercko-doradczym. Sejm za

Związkowcy chcą dla urzędników co najmniej 50 proc. podwyżki. W porównaniu do 2023 r. stawki wzrosły o 700 zł w kategoriach od I do XV, o 800 zł w kategoriach od XVI do XVIII, o 900 zł w kategorii XIX i o 1000 zł w kategorii XX

Rusza program "Pierwszy Dzienny Opiekun w Gminie". Samorządy mogą składać wnioski do 30 sierpnia

Zbliża się termin złożenia sprawozdania SP-1. Kto musi je złożyć i co w nim wykazać? To ważne m.in. dla podatku od nieruchomości.

Kolejne jednostki sektora finansów publicznych objęte SWR. Co jeszcze proponuje MF?

Jak ustalić wysokość nagrody jubileuszowej dla nauczyciela i pracownika niepedagogicznego

Biała Księga finansów publicznych. Ministerstwo Finansów wydało alarmujący komunikat

Odprawa pośmiertna pracownika - ile wynosi, jak zaksięgować w jednostce finansów publicznych?

Roczne sprawozdanie o udzielonych zamówieniach a likwidacja gminnej jednostki budżetowej

Jak wdrożyć KSeF w sektorze finansów publicznych?

Jak funkcjonuje budżet państwa i system finansów publicznych? Co powinien wiedzieć każdy obywatel?

Minister finansów: dług publiczny Polski jest na bezpiecznym poziomie

Obsługa formalno-techniczna umów zawieranych przez powiat

Nowy mechanizm korygujący nadmierną nierównowagę finansów publicznych [nowelizacja]

Premier: więcej pieniędzy dostaną małe gminy oraz mniejsze i średnie miasta

Nie będzie zakazu pracy samorządowców w podmiotach dysponujących środkami publicznymi

Więcej pieniędzy na obsługę programu Karty Dużej Rodziny

Zatory w płatnościach a ulga na złe długi w CIT

Zwolnienie dyscyplinarne i przywrócenie do pracy. Co z prawem do trzynastki?

Dystrybucja węgla przez samorządy a rozliczanie VAT

Trzynastka a urlop dla poratowania zdrowia

Podatek VAT w samorządowych inwestycjach w OZE

Rejestr umów w samorządzie od 1 stycznia 2024 r.

Dieta przy łączeniu funkcji radnego z funkcją sołtysa

Wypowiedzenie umowy pracownika samorządowego a koszty szkoleń